Categorie archief: 20e eeuw

de rebelse jaren

You say you want a revolution? – records and rebels 1966-1970
in Victoria & Albert Museum, London t/m 27 februari 2017

“Wat valt er in godsnaam nog over die uitgekauwde jaren zestig te melden? Plenty! Het Victoria & Albert Museum in Londen heeft een monsterklus geklaard door enige ordening aan te brengen in de overweldigende nalatenschap van het tijdvak 1966-1970.”
Zo begint een artikel in de nieuwste VPRO-gids over de tentoonstelling You say you want a revolution? – records and rebels 1966-1970 in het Victoria & Albert Museum.

Revolution
Victoria & Albert Museum

You say you want a revolution? – records and rebels 1966-1970 [ vam.ac.uk ]

Crime has never looked so good

gelezen in Film Noir en Bogart van Taschen

film noirDe aantrekkingskracht van film noir wordt voor mij helemaal bepaald door de vorm. Ik hou van de belichting, de contrasten, de sfeer en het tijdsbeeld van de jaren veertig. Hoe betoverend de buitenkant is, zo rot is de binnenkant. Het universum van film noir wordt bevolkt door gangsters, fatale vrouwen en dolende zielen die met hun cynische mensbeeld hun noodlot tegemoet gaan. Is de esthetiek van de film noir voor mij als de zang van de sirene? Ik ben daar nog niet uit. Voorlopig zal ik nog heel wat bladeren door de fotoboeken Film Noir en Bogart.

Auteur James Ursini schreef samen met duizendpoot Alain Silver een boek over de klassieke Amerikaanse film noir (1941-1958). Het bevat hoofdzakelijk zwart-wit foto’s en alle teksten zijn wit op zwart. Een zwart boek dus. “One of the best introduces to the subject. Crime has never looked so good”, schreef The London Times.

The Maltese Falcon
artikel over The Maltese Falcon, de eerste echte Amerikaanse film noir in het boek Film Noir

BogartEen tweede uitgave van Taschen waarin een (korte) tekst van James Ursini is opgenomen, is een handzaam fotoboekje over Humphrey Bogart in de serie movie icons. Ook hier weer veel fraaie foto’s in zwart-wit en enkele in kleur. De inleiding begint met een reflectie op de icoon: “For centuries religious icons symbolized ideal virtues, such as purity, holiness, and devotion. In the modern age, a secular world has replaced the idols of old with celebrities and called them “icons”. Humphrey Bogart is such an icon.”


Into the shadows [ taschen.com ]

glamourfotograaf

de glamourfotografie van George Hurrell (1904-1992)

George Hurrell kwam aan het einde van de jaren twintig naar Hollywood. Hij werd daar als fotograaf geïntroduceerd door Pancho Barnes en zijn eerste opdracht was een fotosessie van acteur Ramon Novarro. Deze was enthousiast over zijn foto’s en liet ze zien aan Norma Shearer. Vervolgens vroeg zij Hurrell voor promotiefoto’s bij de film The Divorcee (1930), waarop ze haar nieuwe imago als vrijgevochten vrouw aan het grote publiek wilde presenteren. Haar man, de filmproducent Irving Thalberg, was zo onder de indruk dat hij George Hurrell een contract aanbood en hem tot hoofd portretfotografie maakte van de MGM Studio’s.

George Hurrell
georgehurrell.com

In 1932 verliet hij de afdeling portretfotografie van MGM alweer en begon hij een eigen studio aan 8706 Sunset Boulevard. Tot 1938 fotografeerde George Hurrell vrijwel iedere filmster die bij MGM onder contract stond: Dorothy Jordan, Myrna Loy, Robert Montgomery, Jean Harlow, Joan Crawford, Clark Gable, Rosalind Russell, Marion Davies, Jeanette MacDonald, Anna May Wong, Carole Lombard én Norma Shearer.

Aan het begin van de jaren veertig verhuisde hij naar Warner Brothers en fotografeerde daar o.a. Bette Davis, Ann Sheridan, Errol Flynn, Olivia de Havilland, Ida Lupino, Alexis Smith, Humphrey Bogart en James Cagney. Nog later verhuisde hij weer naar Columbia Pictures waar zijn foto’s gebruikt werden om de carrière van Rita Hayworth op te starten.

Biografie van George Hurrell [ georgehurrell.com ]

het naakte bestaan [ 1 ]

Het existentialisme van Brassaï, Sartre en film noir

Wat hebben Brassaï, La Nausée van Sartre en film noir met elkaar gemeen? Ze horen niet alleen thuis in de jaren dertig, maar behoren ook tot de wegbereiders van het naoorlogse existentialisme waarvan Parijs de hoofdstad was. Wanneer ik in La Nausée (Walging) de avondlijke wandelingen van Antoine Roquentin lees, dan zie ik weer de beelden uit Le Quai des brumes. La Nausée en Le Quai des brumes verschenen beide in 1938.

Over de Boulevard de la Redoute was de mist zo dik, dat ik verstandig meende te doen door rakelings langs de muren van de kazerne te lopen; rechts van mij joegen de auto’s een even vochtig licht voor zich uit; het was onmogelijk te weten waar het trottoir eindigde.(…) Na een halfuur bemerkte ik eindelijk een blauwachtige damp. Ik liet mij door deze leiden en kwam weldra aan de rand van een grote glans; in het midden, met zijn lichten de nevel doorborend, herkende ik café Mably.
 
uit: Walging, Zwarte Beertjes 434, (1962)
Brassaï
Brassaï, les pavés (1931-1932)
[Estate Brassaï RMN Grand Palais]
Rechts van mij joegen de auto’s een even vochtig licht voor zich uit; het was onmogelijk te weten waar het trottoir eindigde.

uit: La Naussée (Jean-Paul Sartre)

Brassaï
Brassaï (1931-1932)
[Estate Brassaï RMN Grand Palais]

Het verhaal van Sartre speelt zich af in 1932 in het denkbeeldige Bouvines (een havenstad die vaak met Le Havre geassocieerd wordt). Telkens worden de gedachten van meneer Roquentin doorkruist door de harde werkelijkheid van de stad die verzacht wordt met Sartre‘s sfeertekeningen: dampige kaden, verlaten straten en natte trottoirs in het lantaarnlicht. Het is de rauwe romantiek van het straatleven, die je als in een roes kunt ondergaan.

Maandag
(…) Ik besta. Dat is zacht, zo langzaam. En licht: men zou zeggen, dat het in de lucht hangt. Het zijn vooral kleine aanrakingen die smelten en verkwijnen. Heel zacht, heel zacht. (…) Ik die luister, besta. Alles is vol, overal het bestaan, ondoordringbaar, zwaar en week. Maar aan de andere kant van die waarheid, onbereikbaar, dichtbij en helaas zo ver weg, is die jonge onbarmhartige en heldere noodzakelijkheid.
 
Dinsdag
Niets. Ik heb bestaan.
 
uit: Walging, Zwarte Beertjes 434, (1962)
Le Quai des brumes
Net als La Nausée (1938) speelt Le Quai des brumes (1938) zich af in een Franse havenstad. Het rauwe realisme van Marcel Carné ligt vaak dicht tegen de fotografie van Brassaï aan.

Brassaï [ theredlist.com ]

Franse noir

How the French birthed film noir van Ginette Vincendeau
gisteren gepubliceerd in Sight and Sound

Ondanks zijn Franse naam, wordt film noir over het algemeen als een typisch Amerikaans fenomeen beschouwd. De filmcriticus Nino Frank wordt gezien als degene die de term noir in 1946 gemunt heeft, nadat het genre in de Verenigde Staten tot bloei was gekomen. Maar voor de Tweede Wereldoorlog bestonden er in Frankrijk al rauw realistische films die het predicaat noir verdienen. Pépé le Moko van Duvivier (1937), La Bête humaine van Renoir (1938), Le Quai des brumes (1938) en Le jour se lève van Carné (1939) bijvoorbeeld, alle vier met Jean Gabin (1904-1976) in de hoofdrol.

La bête humaine
La Bête humaine (1938) is Renoir’s bewerking van de roman van Emile Zola uit 1890

Le dernier Tournant van Chenal uit 1939 was de eerste verfilming van The postman always rings twice van James M.Cain. Zeven jaar voor de legendarische verfilming met James Garfield en Lana Turner was deze roman in Frankrijk dus al verfilmd. In een filmbespreking uit 1939 lezen we:

Here is another film noir, which belongs to the sinister series which starts with Les Bas-fonds and Crime et châtiment and continues with Pépé le Moko and Le Quai des brumes, La Bête humaine and Hôtel du Nord. No doubt this series has produced the most significant French films of the last few years.
 
Bron: bfi.org.uk

De term film noir werd dus vlak vóór de oorlog in Frankrijk al gebruikt en bovenstaande films werden al tot het genre gerekend, nog voordat Amerikaanse films het predicaat noir opgeplakt kregen. Ginette Vincendeau schrijft in How the French birthed film noir hoe de ontwikkeling van de fotografie tijdens het interbellum in Parijs van doorslaggevend belang zou zijn geweest voor het ontstaan van de film noir vanuit een rauwe realisme waarbij Franse schrijvers uit de late negentiende eeuw de weg hadden bereid:

From different corners of high and low literature, this interest in the dark corners of French society proved highly successful (extending also to popular song) and provides part of the cultural background that eventually led to French film noir. But the migration of these motifs to French cinema only came about through developments in photography and cinematography that converged in the French capital between the two world wars. Although dark melodramas and crime cinema existed in the silent period, French film noir proper began with the coming of sound around 1930.
 
Bron: bfi.org.uk
Quai des orfèvres
Quai des orfèvres (1947) van Clouzot

Franse film noirs 1932-1962
 
La nuit du carrefour (Renoir) 1932
Pépé le Moko (Duvivier) 1937
La Bête humaine (Renoir) 1938
Le jour se lève (Carné) 1939
Le dernier Tournant (Chenal) 1939
Le Corbeau (Clouzot) 1943
Quai des orfèvres (Clouzot) 1947
Une si jolie petite plage (Allégret) 1949
Touche pas au grisbi (Becker) 1954
Rififi (Dassin) 1955
Voici le temps des assassins (Duvivier) 1956
Les Doulos (Melville) 1962

How the French birthed film noir [bfi.org.uk]

hard boiled

The Life of Raymond Chandler (2012) van Tom Williams

The big sleepDe weblog Out of the past van Raquel bestaat al bijna tien jaar en heeft haar focus op de film tussen 1920 en 1970. Vandaag schrijft ze over een van mijn favoriete schrijvers, Raymond Chandler, de geestelijk vader van private eye Phillip Marlowe, die door Humprey Bogart in The Big Sleep (1946) eeuwigheidsstatus heeft gekregen.

Farewel my lovelyThe Big Sleep werd in 1939 Chandler’s grote doorbraak, gevolgd door Farewell my lovely in het jaar daarop. Beide romans werden kort daarop verfilmd, de laatste als Murder my sweet in 1944. Philip Marlowe werd in deze film gespeeld door Dick Powell. Twee jaar later kwam de legendarische vertolking van Humprey Bogart in The Big Sleep.

In 1947 werd ook Chandler‘s roman The Lady in the Lake uit 1943 verfilmd. Marlowe werd hier gespeeld door Robert Montgomery. We zien hem in deze film echter maar een paar keer verschijnen op momenten dat hij voor een spiegel staat. Want The Lady in the Lake is consequent vanuit de ogen van de hoofdpersoon gefilmd. Deze hypersubjectieve Point of View komt nogal geforceerd over en is daarna ook niet veel meer toegepast.

The life of Raymond ChandlerI enjoyed reading about Raymond Chandler’s work as a novelist, short story writer and screenwriter especially. Hollywood came knocking and Chandler got a gig as a screenwriter at Paramount. His first project was working with Billy Wilder on adapting Cain’s Double Indemnity for the big screen. But Chandler got a rough start in Hollywood. He couldn’t see eye-to-eye with anyone and when Double Indemnity was nominated for a Best Screenplay Oscar he didn’t even show up to the ceremony. Yet is work continued as he adapted The Blue Dahlia, And Now Tomorrow, The Unseen and other movies. He briefly worked on the adaptation of his own novel The Lady in the Lake. Always an admirer of Hitchcock, he was thrilled to work with him on adapting Highsmith’s Strangers on a Train but the two butted heads and Chandler was kicked off the project. Chandler might not have appreciated the modest success of his novels and film adaptations at the time because he could not forsee the fame and recognition that was to come.
 
Bron: outofthepastblog.com
Humprey Bogart
hard boiled private eye
Humprey Bogart is Philip Marlowe

outofthepastblog.com

USS Arizona 1916

een foto van de USS Arizona en Manhattan uit 1916

Op History in Moments kwam ik een fraaie foto tegen uit 1916 van de USS Arizona voor de skyline van Manhattan.

New York
De USS Arizona in 1916 in de East River
Op de achtergrond vlnr Singer Building (1908), Woolworth Building (1913) en Manhattan Municipal Building (1915). In 1908 was het Singer Building (1908) heel even het hoogste gebouw ter wereld, maar in 1916 was het overtroffen door het Woolworth Building

Het hypermoderne slagschip was in 1915 te water gelaten maar nam geen deel aan Eerste Wereldoorlog. De USS Arizona is vooral bekend door zijn tragische ondergang tijdens de Japanse aanval op Pearl Harbour . Sindsdien ligt het als Memorial op de plek waar het op 7 december 1941 getorpedeerd werd.

History in Moments [ twitter.com ]