Categorie archief: fotografie

de blik van de geschiedenis

Het gezicht van een wereldrijk (2016) van Simon Schama

Gezicht van een wereldrijkVorige week was Simon Schama even in Amsterdam om de vertaling van zijn boek Face of Brittain te promoten. Hopelijk gaat de NPO 5-delige BBC serie die dit boek begeleidt, ook in Nederland uitzenden. In het NRC stond dit weekend een interview met deze Britse historicus.

Wie een gezicht vastlegt,
legt de geschiedenis vast.

Simon Schama

Schama kijkt met liefde en aandacht naar schilderijen en foto’s uit de afgelopen eeuwen. Hij leest er de karakters in: daadkracht, dromerigheid, passiviteit, frustratie, irritatie. Zijn vertelling over Groot-Brittannië aan de hand van portretten ontstijgt de geschiedenis: zijn verhalen worden meesterwerkjes over menselijke emotie en menselijk handelen.Hij beweegt zich met vertrouwde, stilistische virtuositeit tussen kunst en geschiedenis om te laten zien hoe mensen leven met macht, liefde, roem – en ondergang. Zo geeft hij een uniek beeld van een wereldrijk.
 
Bron: atlascontact.nl

Crime has never looked so good

gelezen in Film Noir en Bogart van Taschen

film noirDe aantrekkingskracht van film noir wordt voor mij helemaal bepaald door de vorm. Ik hou van de belichting, de contrasten, de sfeer en het tijdsbeeld van de jaren veertig. Hoe betoverend de buitenkant is, zo rot is de binnenkant. Het universum van film noir wordt bevolkt door gangsters, fatale vrouwen en dolende zielen die met hun cynische mensbeeld hun noodlot tegemoet gaan. Is de esthetiek van de film noir voor mij als de zang van de sirene? Ik ben daar nog niet uit. Voorlopig zal ik nog heel wat bladeren door de fotoboeken Film Noir en Bogart.

Auteur James Ursini schreef samen met duizendpoot Alain Silver een boek over de klassieke Amerikaanse film noir (1941-1958). Het bevat hoofdzakelijk zwart-wit foto’s en alle teksten zijn wit op zwart. Een zwart boek dus. “One of the best introduces to the subject. Crime has never looked so good”, schreef The London Times.

The Maltese Falcon
artikel over The Maltese Falcon, de eerste echte Amerikaanse film noir in het boek Film Noir

BogartEen tweede uitgave van Taschen waarin een (korte) tekst van James Ursini is opgenomen, is een handzaam fotoboekje over Humphrey Bogart in de serie movie icons. Ook hier weer veel fraaie foto’s in zwart-wit en enkele in kleur. De inleiding begint met een reflectie op de icoon: “For centuries religious icons symbolized ideal virtues, such as purity, holiness, and devotion. In the modern age, a secular world has replaced the idols of old with celebrities and called them “icons”. Humphrey Bogart is such an icon.”


Into the shadows [ taschen.com ]

glamourfotograaf

de glamourfotografie van George Hurrell (1904-1992)

George Hurrell kwam aan het einde van de jaren twintig naar Hollywood. Hij werd daar als fotograaf geïntroduceerd door Pancho Barnes en zijn eerste opdracht was een fotosessie van acteur Ramon Novarro. Deze was enthousiast over zijn foto’s en liet ze zien aan Norma Shearer. Vervolgens vroeg zij Hurrell voor promotiefoto’s bij de film The Divorcee (1930), waarop ze haar nieuwe imago als vrijgevochten vrouw aan het grote publiek wilde presenteren. Haar man, de filmproducent Irving Thalberg, was zo onder de indruk dat hij George Hurrell een contract aanbood en hem tot hoofd portretfotografie maakte van de MGM Studio’s.

George Hurrell
georgehurrell.com

In 1932 verliet hij de afdeling portretfotografie van MGM alweer en begon hij een eigen studio aan 8706 Sunset Boulevard. Tot 1938 fotografeerde George Hurrell vrijwel iedere filmster die bij MGM onder contract stond: Dorothy Jordan, Myrna Loy, Robert Montgomery, Jean Harlow, Joan Crawford, Clark Gable, Rosalind Russell, Marion Davies, Jeanette MacDonald, Anna May Wong, Carole Lombard én Norma Shearer.

Aan het begin van de jaren veertig verhuisde hij naar Warner Brothers en fotografeerde daar o.a. Bette Davis, Ann Sheridan, Errol Flynn, Olivia de Havilland, Ida Lupino, Alexis Smith, Humphrey Bogart en James Cagney. Nog later verhuisde hij weer naar Columbia Pictures waar zijn foto’s gebruikt werden om de carrière van Rita Hayworth op te starten.

Biografie van George Hurrell [ georgehurrell.com ]

het naakte bestaan [ 2 ]

Het existentialisme in de cinema

In de cinema van jaren vijftig en zestig was de invloed van het existentialisme en de Freudiaanse psychologie groot, met name in de Europese film. Het kreeg gestalte bij regisseurs als Robert Bresson (Pickpocket 1959), Michelangelo Antonioni (L’eclisse 1962), Roman Polanski (Repulsion 1965) en Ingmar Bergman (Persona 1966). De laatste beelden uit L’eclisse zijn onvergetelijk. We zien de straat zoals deze is als de hoofdfiguren zijn verdwenen.

L'eclisse 1962
still uit de slotsequence van L’eclisse

het naakte bestaan [ 1 ]

Het existentialisme van Brassaï, Sartre en film noir

Wat hebben Brassaï, La Nausée van Sartre en film noir met elkaar gemeen? Ze horen niet alleen thuis in de jaren dertig, maar behoren ook tot de wegbereiders van het naoorlogse existentialisme waarvan Parijs de hoofdstad was. Wanneer ik in La Nausée (Walging) de avondlijke wandelingen van Antoine Roquentin lees, dan zie ik weer de beelden uit Le Quai des brumes. La Nausée en Le Quai des brumes verschenen beide in 1938.

Over de Boulevard de la Redoute was de mist zo dik, dat ik verstandig meende te doen door rakelings langs de muren van de kazerne te lopen; rechts van mij joegen de auto’s een even vochtig licht voor zich uit; het was onmogelijk te weten waar het trottoir eindigde.(…) Na een halfuur bemerkte ik eindelijk een blauwachtige damp. Ik liet mij door deze leiden en kwam weldra aan de rand van een grote glans; in het midden, met zijn lichten de nevel doorborend, herkende ik café Mably.
 
uit: Walging, Zwarte Beertjes 434, (1962)
Brassaï
Brassaï, les pavés (1931-1932)
[Estate Brassaï RMN Grand Palais]
Rechts van mij joegen de auto’s een even vochtig licht voor zich uit; het was onmogelijk te weten waar het trottoir eindigde.

uit: La Naussée (Jean-Paul Sartre)

Brassaï
Brassaï (1931-1932)
[Estate Brassaï RMN Grand Palais]

Het verhaal van Sartre speelt zich af in 1932 in het denkbeeldige Bouvines (een havenstad die vaak met Le Havre geassocieerd wordt). Telkens worden de gedachten van meneer Roquentin doorkruist door de harde werkelijkheid van de stad die verzacht wordt met Sartre‘s sfeertekeningen: dampige kaden, verlaten straten en natte trottoirs in het lantaarnlicht. Het is de rauwe romantiek van het straatleven, die je als in een roes kunt ondergaan.

Maandag
(…) Ik besta. Dat is zacht, zo langzaam. En licht: men zou zeggen, dat het in de lucht hangt. Het zijn vooral kleine aanrakingen die smelten en verkwijnen. Heel zacht, heel zacht. (…) Ik die luister, besta. Alles is vol, overal het bestaan, ondoordringbaar, zwaar en week. Maar aan de andere kant van die waarheid, onbereikbaar, dichtbij en helaas zo ver weg, is die jonge onbarmhartige en heldere noodzakelijkheid.
 
Dinsdag
Niets. Ik heb bestaan.
 
uit: Walging, Zwarte Beertjes 434, (1962)
Le Quai des brumes
Net als La Nausée (1938) speelt Le Quai des brumes (1938) zich af in een Franse havenstad. Het rauwe realisme van Marcel Carné ligt vaak dicht tegen de fotografie van Brassaï aan.

Brassaï [ theredlist.com ]

verlaten jeu de boule

De charge van de lichte brigade tijdens de Slag om Balaklava (1854)
in Opgespoorde wonderen (2003) van Rudy Kousbroek

opgespoorde wonderenIn 1855 maakte de Engelse fotograaf Roger Fenton de eerste oorlogsfoto uit de geschiedenis. Deze verscheen onder de titel The Valley of the Shadow of Death. Het is een ontstellend lege foto. We zien een kaal landschap dat gefotografeerd zou kunnen zijn door een of andere Marslander. Wanneer we beter kijken zien we op en langs het karrenspoor de stille getuigen liggen van de veldslag die hier op 25 oktober 1854 plaatsvond.

Rudy Kousbroek schrijft: “Het ongelofelijke van deze foto is geloof ik de stilte. De moorddadigheid van de kanonskogels is onzichtbaar en onhoorbaar, zoals de donderslagen die elk van hen moeten hebben begeleid. Het ziet er nu uit als een verlaten jeu de boules, maar de meeste van die kogels moeten op hun weg de lichamen van mensen en paarden hebben ontmoet; vooral paarden, want die zijn groter.”

Valley of the Shadow of Death
Roger Fenton, Valley of the Shadow of Death 1855
Salted paper print from glass negative
[ The J. Paul Getty Museum, Los Angeles ]
Het ziet er nu uit als een verlaten jeu de boules, maar de meeste van die kogels moeten op hun weg de lichamen van mensen en paarden hebben ontmoet; vooral paarden, want die zijn groter.

Hoe het er tijdens de veldslag op 25 oktober 1854 moet hebben uitgezien, toont ons de onderstaande prent: de charge van de Lichte Brigade in de richting van de Russische kanonnen. Van de 673 Engelse cavaleristen overleefden minder dan 200.

Battle of Balaklava
De charge van de Lichte Brigade in de richting van de Russische kanonnen William Simpson (schilder) en E. Walker (lithograaf) uitgegeven door Goupil & Cie, Paris en Day & Son, London. [ The Library of Congress ]

Rudy Kousbroek (1929-2010) was een van de grootste essayisten in ons taalgebied. In 1975 ontving hij de P.C. Hooftprijs voor essays. Hij was eredoctor in de filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen. In 2003 publiceerde hij zijn literaire fotocollectie Opgespoorde wonderen, waarvoor hij in september 2005 de Jan Hanlo Essayprijs ontving. In oktober 2005 verscheen de tweede serie, Verborgen verwantschappen en in maart 2007 de derde, Het raadsel der herkenning.
 
Bron: atlascontact.nl