Pascha A.D. 2013
vandaag viert de Orthodoxe Kerk de Opstanding van Christus
In het centrum van het liturgische leven en in het centrum van de meetbare tijd, staat het Feest van de opstanding van Christus. Wat is opstanding? Verrijzenis is de verschijning in deze wereld, die volledig gedomineerd wordt door de tijd en dus door de dood, van een leven dat geen einde zal hebben. Degene die is opgewekt uit de doden, zal nooit meer sterven. In deze wereld en niet ergens anders, dus niet in een wereld die ons vreemd is, maar in onze wereld, verscheen er op een ochtend Iemand Die voorbij de dood is en toch ook helemaal in onze tijd staat. De betekenis van de opstanding van Christus, deze grote vreugde, is het centrale thema van het christendom en dit mysterie is in zijn zuiverheid bewaard door de Orthodoxe Kerk. Daarom is er veel waarheid gelegen in de stelling dat de Opstanding van Christus het centrale thema is van de Orthodoxie en het middelpunt van haar ervaring.
Bron: schmemann.org
Bron: schmemann.org
Wat is opstanding?
Verrijzenis is de verschijning in deze wereld, die volledig gedomineerd wordt door de tijd en dus door de dood, van een leven dat geen einde zal hebben.
Verrijzenis is de verschijning in deze wereld, die volledig gedomineerd wordt door de tijd en dus door de dood, van een leven dat geen einde zal hebben.
Vader Alexander Schmemann
De eerste aflevering The Clash of the Gods gaat over het beeld van Christus in de vroeg-christelijke kunst. In Pompeï, Rome, Ravenna, Lullingstone en Monreale gaat Januszczak op zoek naar overblijfselen van vroeg-christelijke kunst en wijst ons daarbij op de ontwikkeling van de iconografie. Hij begint in Pompeï dat ons een momentopname geeft van het leven in het jaar 79 na Christus. Daar bleken toen al christenen te wonen. We weten dit omdat hier op verschillende plekken een tegel is gevonden met het zogenaamde SATOR-vierkant. Deze Lingo-achtige woordpuzzel is inmiddels ontcijferd als een christelijk cryptogram. De woorden SATOR-AREPO-TENET-OPERA-ROTAS die onder elkaar in en vierkant geschreven zijn, vormen de letters van het woord PATERNOSTER met een extra A en O. Het SATOR-vierkant getuigt van Onze Vader en de Alpha en Omega, van Christus dus. 
Toen vanaf 313 onder keizer Constantijn het christelijk geloof publiekelijk beleden mocht worden, ontstond de vroeg-christelijke kunst waarin Jezus Zélf afgebeeld mocht worden. Januszczak presenteert zijn visie op de ontwikkeling van de vroeg-christelijke iconografie als dé visie. Zo negeert hij bijvoorbeeld de legende van de 
Na bijna twintig jaar las ik afgelopen week weer het verhaal van een Russische pelgrim. Het is een klein en eenvoudig boekje dat ergens tussen 1853 en 1863 geschreven moet zijn. Het manuscript werd jarenlang in een klooster bewaard voordat het in 1884 in Kazan gepubliceerd werd. Buiten Rusland bleef het onbekend. Pas in 1930 verscheen een Engelse vertaling. Na de oorlog kwam er ook een Nederlandse vertaling. 
Dit jaar is het honderd jaar geleden dat de Ottomanen definitief van de Balkan verjaagd werden. Al sinds het begin van de achttiende eeuw was de Ottomaanse heerschappij over Zuid-Oost Europa ernstig verzwakt. In de negentiende eeuw begon de bevrijding van de onderdrukte orthodoxe christenen van het Ottomaanse juk en ontstonden er christelijke vorstendommen. In 1815 werd het 
Al eerder schreef ik 
Swami Chidananda Saraswati, geboren als Sridhar Rao (1916-2008) was de voorzitter van de 
God’s wegen zijn ondoorgrondelijk. Begin 1993 wilde ik voor enkele maanden naar Zuid-India waar ik bij een kunstenaar op zijn atelier kon werken. Maar het liep anders. Ik werd in Nederland verliefd en stelde mijn reis naar India uit. Op 21 maart 1993, precies een half jaar na mijn ontmoeting met swami Chidananda, had ik een ontmoeting met Jozef van den Berg. Uit zijn ogen straalde de zachtheid die ik ook bij swami Chidananda had gezien. Ik kon hem vertrouwen. Hij bracht mij nog dichter bij het Allerhoogste door mij te vertellen dat het om toewijding aan dé Allerhoogste gaat, dat het niet om iets gaat, bewustzijn of verlichting, maar om Iemand. Een van de “wereldleraren” van wie ik een afbeelding op het podium had geplakt, bleek deze Persoon te zijn. Swami Chidananda had mij een voorzet gegeven om tot dit inzicht te komen.
De laatste keer dat ik de 
Nikolaj Velimirović wurde 1880 in dem kleinen serbischen Dorf Lelić bei Valjevo geboren. Er wuchs in einer frommen Familie auf. Schon früh wirkte Velimirović im Kirchenleben mit und beschloss angeblich mit 11 Jahren, Mönch zu werden. Er besuchte die Priesterschule in Belgrad, wo er schon damals wegen seiner Redekunst bemerkt wurde. Bis 1908 studierte er an der altkatholischen Fakultät der Universität Bern, wo er die Doktorwürde in Philosophie erlangte. Danach studierte Velimirović in Oxford und erwarb ein weiteres Doktorat. In England entwickelte er eine tiefe Freundschaft zur anglikanischen Kirche, die er später pflegen sollte. So war Velimirović auch der erste Nichtanglikaner, der in der Saint Paul’s Cathedral predigte. 1909 kehrte er nach Belgrad zurück und wurde Mönch.
En opmerkelijke overeenkomst is de figuur naast Christus in het water. In het ariaanse mozaïek heeft deze twee kreeftenscharen op zijn hoofd. Het blijkt een riviergod te zijn, een overblijfsel uit de Romeinse mythologie. In het andere mozaïek is er ook zo’n figuur, die de personificatie van de Jordaan voorstelt. Deze reikt een groen badlaken (?!) aan.
Het is onmogelijk niet onder de indruk te zijn van het leven van de heilige Elisabeth groothertogin van Rusland. Vandaag is het 94 jaar geleden dat ze door de bolsjewieken in Alapajewsk werd 
De 82-jarige Jørgen Laursen Vig is eigenaar van een bouwvallig kasteeltje uit 1880 op het Deense eiland Fyn. Al veertig jaar loopt hij met het plan om van 
Gisteren had de 
Vandaag is het in de Orthodoxe Kerk Grote Donderdag en vanavond worden de Twaalf Evangeliën over het lijden van Christus gelezen als voorbereiding op Goede Vrijdag. In de reeks 
De afgelopen twee jaar viel orthodox Pasen samen met westers Pasen, maar dit jaar is er één week verschil. In plaats van het Paasfeest wordt vandaag in de Orthodoxe Kerk de Intocht van Christus in Jeruzalem gevierd en volgt daarop de Goede Week. Miljoenen orthodoxe gelovigen in Servië, Roemenië, Bulgarije, Griekenland, Rusland, de Oekraïne, in de 
Op een paar uur rijden van Jeruzalem ligt de Palestijnse stad Jericho op de Westelijke Jordaanoever. Vlak bij deze stad, die door velen beschouwd wordt als de oudste stad ter wereld, ligt een van de belangrijkste plaatsen uit de christelijke geschiedenis: de berg waar Christus door de duivel op de proef werd gesteld. Op een steile klif van deze berg werd het Grieks-orthodoxe klooster Qarantal gebouwd. Volgens het Evangelie vastte Jezus veertig dagen en werd Hij door de duivel verzocht. Het klooster bevindt zich volgens de Traditie op de plaats waar Jezus tot Zijn Vader gebeden heeft. In een steen zou een knieafdruk van Hem bewaard zijn gebleven.
In de Orthodoxe Kerk wordt op de vijfde woensdagavond van de Grote Vasten traditioneel de gehele 
Johannes Climacus , ook Johannes Scholasticus, Johannes van de Ladder en Johannes van Sinaï, (505/579 - Sinaï, 605/649) was een Syrisch kluizenaar. Hij werd kluizenaar op verschillende plaatsen in de Arabische woestijn en abt van het Katharinaklooster op de berg Sinaï toen hij 75 jaar was. Kort vóór zijn dood deed hij afstand van zijn ambt om terug te keren naar zijn eenzaam bestaan. Hij was een ascetisch schrijver, wiens werk gedurende 15 eeuwen gebruikt werd door hen die op zoek waren naar een heilig leven. Hij wordt afgebeeld als abt die een ladder draagt en als een man die een visioen heeft waarbij een ladder dor monniken beklommen wordt. Zijn feestdag is in de Rooms-katholieke Kerk en de Orthodoxe Kerk op 30 maart. De Orthodoxe Kerk herdenkt hem ook nog op de vierde zondag van de Grote Vasten.
In 1965 verfilmde de Engelse filmregisseur David Lean de beroemde roman van Boris Pasternak. Al eerder had hij met The Bridge over the River Kwai (1957) en met Lawrence of Arabia (1962) twee grote epische filmdrama’s op zijn naam gezet. Met Dr. Zhivago zou hij zijn genie als filmmaker nogmaals bewijzen. Lean’s epische drama’s passen nog helemaal in de traditie van Gone with the wind en de drama’s van Cecil B. DeMille. Dr. Zhivago was een van de laatste films in deze traditie die door de opkomst van het snelle en gewelddadige ‘nieuwe Hollywood’ ouderwets was geworden. 
In de Orthodoxe Kerk begint morgen de Grote Vasten. Traditiegetrouw gedenkt de Kerk vandaag, op de laatste zondag van de voorvasten, de verdrijving van Adam en Eva uit het Paradijs. Terwijl buiten de Kerk de mens een wezen is met zelfbeschikking, een ‘open ontwerp’, een ‘onvoltooid dier’, is de mens binnen de Kerk een schepsel naar Gods beeld en gelijkenis geschapen, maar door zijn zonde een gevallen wezen. 
Abbas Hêsaias de Kluizenaar was een kluizenaar uit de vijfde eeuw en leefde in Gaza. Er is niets over hem bekend, maar de samenstellers van de 
Naar aanleiding van het stukje van donderdag over de 
Dinsdag 28 juni was een bloedhete dag en ’s avonds besloten we nog wat verkoeling te zoeken aan het water. We maakten eerst nog een klein ritje over het eiland dat nog geen vijf kilometer lang is en stopten bij de Sankt Georg, een romaans kerkje gewijd aan de heilige Georg. Over het voorportaal scheen een zacht avondlicht. We hadden ons erop ingesteld dat het kerkje ’s avonds gesloten was, dus we waren verrast toen een vriendelijke dame ons uitnodigde met haar mee naar binnen te gaan. Er begon zojuist een koorrepetitie en wij mochten als toehoorders wel naar binnen. Toen ik het interieur zag, moest ik denken aan de vroeg-christelijke kerken in Ravenna die ik in 1980 heb bezocht. De ruimte is streng geordend, helder en overzichtelijk, zoals de basilica deze voorschrijft: een hoog ’schip’ met plat zadeldak en twee lagere zijbeuken die gescheiden zijn door een zuilengalerij. Aan het einde van het schip in oostelijke richting bevindt zich het verhoogde koor. Ook is er een westelijk koor dat vroeger op zaterdagen gebruikt werd om er het officie aan de Moeder Gods op te dragen. Tussen de hoge vensters in het schip en de zuilengalerij bevinden zich de wereldberoemde fresco’s uit de Ottoonse tijd. 
De volgende morgen koop ik in Konstanz het boekje Die Ottonen van Hagen Keller, een kenner van de vroege Middeleeuwen. Het boekje is verschenen in de reeks Wissen van uitgever C.H.Beck, een aanrader van Michaela. De dynastie die we de Ottonen (919-1024) zijn gaan noemen, bestaat uit Heinrich I, Otto I, Otto II, Otto III en Heinrich II. De belangrijkste heerser is Otto I (912-973) die daarom 
Naar aanleiding van de heiligverklaring van de 
The advantage of killing children is that it can be done without danger, and that a child counts for as much as an armed man. Here in Batak the Bashi-Bazouks, in order to swell the count, ripped open pregnant women, and killed the unborn infants. As we approached the middle of the town, bones, skeletons, and skulls became more numerous. There was not a house beneath the ruins of which we did not perceive human remains, and the street besides was strewn with them. Before many of the doorways women were walking up and down wailing their funeral chant. One of them caught me by the arm and led me inside of the walls, and there in one corner, half covered with stones und mortar, were the remains of another young girl, with her long hair flowing wildly about among the stones and dust. And the mother fairly shrieked with agony, and beat her head madly against the wall. I could only turn round and walk out sick at heart, leaving her alone with her skeleton. A few steps further on sat a woman on a doorstep, rocking herself to and fro, and uttering moans heartrending beyond anything I could have imagined. Her head was buried in her hands, while her fingers were unconsciously twisting and tearing her hair as she gazed into her lap, where lay three little skulls with the hair still clinging to them.
Januarius MacGahan was assigned as a war correspondent for the Daily News, and, thanks to his friendship with General Skobelev, the Russian commander, rode with the first units of the Russian Army as it crossed the Danube into Bulgaria. He covered all the major battles of the Russian-Turkish War, including the siege of Plevna and Shipka Pass. He reported on the final defeat of the Turkish armies, and was present at the signing of the treaty of San Stefano, which ended the war. He was in Istanbul, preparing to travel to Berlin for the conference that determined the final borders of Bulgaria, when he caught typhoid fever. He died on June 9, 1878, and was buried in the Greek cemetery, in the presence of diplomats, war correspondents, and General Skobelev. His body was five years later returned to the United States and reburied in New Lexington, and a statue was erected in his honor by a society of Bulgarian-Americans. MacGahan is still remembered in Bulgaria for his role in winning Bulgarian independence. A street in the capital, Sofia, is named for MacGahan, as is a square in the city of Plovdiv, and streets and squares in several other towns.
De eerste keer dat ik geconfronteerd werd met het martelaarschap, was in de zomer van 1977. We bezochten nabij Lienz (de hoofdstad van Ost-Tirol) het dertiende eeuwse 
Er zijn in de geschiedenis vele massavervolgingen van christenen geweest die ontelbare martelaren hebben voortgebracht. De vervolgingen onder de romeinse keizers Decius en Diocletiaan waren verschrikkelijk en grootschalig. Maar niet minder gruwelijk waren de vele andere vervolgingen in de geschiedenis van het christendom. Tot op de dag van vandaag sterven er mensen omwille van Christus. Een van de nieuwe martelaren is de Russische soldaat Yevgeny Rodionov die op 23 mei 1996 in Tsjetsjenië werd onthoofd. Hij is inmiddels heilig verklaard en op zijn graf gebeuren wonderen. Het korte leven van hl. Yevgeny Rodionov (1977-1996) getuigt van een diep geloof in Christus. Op 11-jarige leeftijd gedroeg hij zich al dapper door openlijk een kruisje te dragen, dat hem bij de communistische autoriteiten niet geliefd maakte. Zijn moeder waarschuwde hem voor de gevaren om zo openlijk zijn geloof te tonen, maar Yevgeny weigerde zijn kruisje te verbergen. Toen hij 19 was, werd hij gegijzeld door Tsjetsjeense rebellen. Hij werd in een kelder gevangen gehouden waar hij nauwelijks te eten kreeg en dikwijls geslagen en gemarteld werd. De rebellen probeerden Yevgeny en andere Russische krijgsgevangenen te verleiden om Christus te verloochenen en zich tot de islam bekeren. In tegenstelling tot de meeste van zijn medegevangenen, weigerde Yevgeny zijn Verlosser te verraden. Op 23 mei 1996 werd hij onthoofd door zijn beul Ruslan Khaikhoroyev. Deze liet de moeder van Yevgeny weten, dat haar zoon nog geleefd zou hebben als hij zich tot de islam bekeerd zou hebben. Maar Yevgeny wilde zijn kruis niet (laten) afnemen. Yevgeny’s moeder, die nooit eerder een voet in een kerk had gezet, heeft zich door het martelaarschap van haar zoon bekeerd. Kort na de onthoofding van zijn zoon, stierf haar man van verdriet.
Van 5 juni t/m 26 juni a.s. vindt de expositie plaats: Ikoonschilderen: een geestelijke weg, van voornamelijk voortekeningen voor ikonen en een aantal ikonen van Leonti Haring in het bekendste klooster van Nederland: het Benedictijnerklooster de Adelbertabdij te Egmond-binnen. Op deze tentoonstelling is ook de ikoon te zien, die in het bezit is van de Adelbertabdij, die Leonti in 2003 in opdracht heeft vervaardigd, namelijk de ikoon van de heilige Adelbert, apostel van Kennemmerland.
Journey to Pascha
Lent is the liberation of our enslavement to sin, from the prison of “this world". And the Gospel lesson of this last Sunday (Matt. 6:14-21) sets the conditions for that liberation. The first one is fasting - the refusal to accept the desires and urges of our fallen nature as normal, the effort to free ourselves from the dictatorship of flesh and matter over the spirit. To be effective, however, our fast must not be hypocritical, a “showing off". We must “appear not unto men to fast but to our Father who is in secret.”
Terwijl onze koningin in haar kersttoepraak spreekt over ‘het nieuwe licht, de hoop in donkere dagen en het kerstkind’, zijn we intussen cynisch of op zijn minst sceptisch geworden in onze bezinning op de toestand in de wereld. Maar ‘vrede op aarde’ lijkt een even kunstmatige als onverwoestbare kerstgedachte. De VPRO gids probeert deze collectieve ‘kerstreflex’ te doorbreken en plaatst een zilveren duif op de cover met een gevleugelde zilveren tekst. ‘Oorlog op aarde’ Laten we de zoete dromen over kerstvrede dit jaar even opschorten. Vader Johannes Krestjankin wil ons ook wakker schudden. In zijn 
(…) de spirituele ontreddering in West-Europa is inmiddels vele malen ernstiger dan die in Rusland en wij ontberen node geestelijk leiders als vader Johannes om ons zo nu en dan geestelijk door elkaar te schudden en ons leven en een ander perspectief te plaatsen dan dat van het ons omringende Westerse christendom, waarin een ’softe’ opvatting van de christelijke liefde en streven naar wereldse genoegzaamheid, een leven in vrede en rust, het vluchten voor ziekte en ongemak en het moeiteloos accepteren van de zonde de boventoon voeren. Wat voor een verfrissende ervaring is het niet om vader Johannes ons als het ware vanaf het papier toe te horen roepen: “Er bestaat helemaal geen vrede! Er is nooit vrede. De Heer heeft de wereld geen vrede gebracht, maar het zwaard. Dit zwaard des Heren klieft tot op het bot; alleen in geloof, alleen met God en in God vinden wij rust en vertroosting en kunnen wij gebeurtenissen interpreteren.”
On his journeys the First-Called Apostle endured many sufferings and torments from pagans: they cast him out of their cities and they beat him. In Sinope they pelted him with stones, but remaining unharmed, the persistant disciple of Christ continued to preach to people about the Savior. Through the prayers of the Apostle, the Lord worked miracles. By the labors of the holy Apostle Andrew, Christian Churches were established, for which he provided bishops and clergy. The final city to which the Apostle came was the city of Patras, where he was destined to suffer martyrdom.
Een aantal keren had ik The Deer Hunter al gedeeltelijk gezien, maar gisterenavond was het toch echt de eerste keer dat ik deze klassieker in zijn geheel zag. En deze film verdient dat natuurlijk ook. Het verhaal is opgebouwd als een drieluik: het leven van een groepje Russisch-Amerikaanse vrienden vóór, tijdens en na de oorlog in Vietnam. Wanneer je wacht op de Vietnamscenes in het tweede deel van de film, komt het eerste deel moeizaam op gang . Maar juist in dit deel is veel symboliek verwerkt en dat doet The Deer Hunter het genre van de Vietnamfilm ontstijgen. Net als 
Noem de titel van deze film en bijna iedereen zal over het Russische roulette beginnen. De Russische Kerk zal daarentegen door vrijwel niemand genoemd worden en toch speelt deze een sleutelrol. De wijk waar de Russisch-Amerikaanse vrienden wonen, wordt gedomineerd door de koepeltjes van de plaatselijke Russisch-orthodoxe kerk. In werkelijkheid is dit de 
Aan het einde van de negentiende en het begin van de vorige eeuw maakte de Franse schrijver Pierre Loti lange reizen naar het Oosten: Sinaï en Palestina (1895), Brits-Indië (1902), China (1903) en Perzië (1904). Van zijn eerste reis deed hij verslag in drie delen Le Désert, Jérusalem en La Galilée. Deze zijn in het Duits vertaald en Michaela gaf mij op mijn verjaardag de eerste twee delen (Die Wüste en Jerusalem). Vooral het eerste deeltje dat loopt van 22 februari tot 25 maart 1895 is voor mij interessant, omdat Loti daarin vertelt over zijn reis door de Sinaï en zijn verblijf in het heilige Catherinaklooster aan de voet van de berg waaraan het schiereiland haar naam te danken heeft. De Arabieren noemen deze berg eenvoudig de djebel moesa (’de Berg van Mozes’). Ik maakte als pelgrim in oktober 2007 met een groep orthodoxe christenen een reis naar deze heilige plaats. Het was heerlijk nazomerweer en dat betekent in de Sinaï nog altijd temperaturen van dertig graden of zelfs nog hoger. Piere Loti reisde van 22 februari tot 3 mei 1895 door de Sinaï en het Heilig Land. 
Pierre Loti (pseudonym of Julien Viaud), born January 14, 1850 in Rochefort, Charente-Maritime and died June 10, 1923 in Hendaye, was a French novelist and naval officer. Loti’s education began in Rochefort. At the age of seventeen he entered the naval school in Brest and studied on Le Borda. He gradually rose in his profession, attaining the rank of captain in 1906. In January 1910 he went on the reserve list.
Badiou noemt Paulus bij herhaling, en met diepe sympathie, ’de geniale anti-filosoof’. Hij rekent af met iedereen die in Paulus een religieuze dwingeland of een alle vooruitgang blokkerende godsdienstfanaat ziet, speciaal met Nietzsche. Het boek heeft een postmodernistische agenda. Badiou wil iets zeggen over ’waarheid’. Die kan volgens hem nooit een kwestie van weten en kennis zijn, ook niet van herinneren, maar van al verkondigend trouw blijven aan een beseffende gebeurtenis, een ’evenement’.
32 En zij waren op den weg, gaande op naar Jeruzalem; en Jezus ging voor hen; en zij waren verbaasd, en Hem volgende, waren zij bevreesd. En de twaalven wederom tot Zich nemende, begon Hij hun te zeggen de dingen, die Hem overkomen zouden;
Enkele jaren geleden heb ik in het bos eens een paar wandelaars aangesproken met een EO-achtig ‘mag ik es met je praten?’ Misschien dat het te maken had met de openbare maar intieme omgeving van het bos, want het ‘aangeschoten wild’ reageerde veel openhartiger dan ik verwacht had. Mijn vraag was ‘gelooft u in de evolutieleer?’ Het was in de omgeving van mijn geboorteplaats die bekend staat om zijn vele uiteenlopende protestantse kerkgenootschappen, van PKN tot Gereformeerde Gemeente in Nederland. Dus het verbaasde mij niet dat die wandelaars verklaarden in het scheppingsverhaal te geloven. Wat mij wél verbaasde is dat sommigen daarbij óók in de evolutie geloofden. “Waarom niet én-én?…” reageerde een opgewekte man met een open blik. Nu Darwin vandaag zijn 200e verjaardag viert, lijkt het mij een prima gelegenheid om nog eens na te gaan waarom deze ‘en-en’ optie voor mij nog steeds een onmogelijkheid is. Vandaag valt de brochure Evolutie of schepping. Wat geloof jij? bij mij en u door de bus en staat een deel van Nederland misschien heel even stil bij de vraag, wat geloof ik eigenlijk? Voor de meesten zal de vraag allang beantwoord zijn, maar heel veel mensen, met name christenen, worstelen er nog steeds mee.
Toch is de Rede een beperkt instrument. Wanneer we ons daarvan bewust blijven, kan de Rede nederig blijven op de plaats die door God Zelf gesteld is in plaats van omgekeerd. De foto die in 1968 vanuit de ruimte van de aarde werd genomen tijdens de Apollo 8 missie is sindsdien in ons collectieve bewustzijn opgeslagen en we weten het nu dus zeker: dat we op een bol leven, die drijft in een pikzwarte oneindige ruimte. Wanneer we met telescopen in de uithoeken van het universum turen, wordt de afgrond van het mysterie alleen nog dieper. We bevinden ons in het midden van een groot raadsel, in een zee van onwetendheid. Ook in de tijd. Altijd en overal zijn we in het hier en nu met het verleden als de onpeilbare diepte van het heden. Onpeilbaarheid als kenmerk van het mysterie van tijd en ruimte. Door deze existentiële huiver krijgt de Rede een bescheiden plaats toegewezen. De eerste oorzaak zal voor het verstand altijd verborgen blijven, alleen in de geestelijke ervaring zal het Mysterie Zich ten volle openbaren. 
Matthias Grünewald schilderde vijfhonderd jaar geleden misschien wel de beroemdste voorstelling van de gekwelde Anthonius. Dat schilderij doet nogal kinderlijk aan: de heilige wordt bedolven onder harige kwelgeesten die aan zijn baard trekken en hem met stokken slaan. De voorstelling maakt deel uit van het Issenheimer altaar en is te zien in Colmar.
Na afloop werden ze ontdaan van hun rijkdommen, met een vrachtwagen 40 kilometer uit de stad gereden en, na hun gezichten te hebben overgoten met zwavelzuur om ze onherkenbaar te maken, in een ondiepe mijnschacht gegooid, genaamd ‘de vier broers’. Omdat ze vermoeden dat ze hierbij waren gezien, werden de lichamen de volgende dag weer opgehaald en verplaatst naar een andere plek, met de bedoeling ze in een diepere mijnschacht te gooien. De vrachtwagen die de lichamen vervoerde kreeg onderweg echter pech, waarna ze de twee lichamen verbrandden langs de weg.
Een jaar of tien geleden verzekerde iemand mij dat het schilderen van iconen en het schilderen van profane schilderijen prima samen konden gaan, net als in- en uitademen. Zelf was en ben ik daar nog niet van overtuigd, omdat ik geloof dat de iconenschilder en de kunstschilder tegengestelde richtingen volgen, die je niet met in- en uitademen kunt vergelijken. Er lijkt op het eerste gezicht een grote overeenkomst tussen iconen en profane schilderijen: beide zijn plat, veronderstellen een zekere vaardigheid en zijn te analyseren in vormkenmerken (typerend voor de westerse kunstgeschiedenis). Maar daar houden de overeenkomsten gelijk op.
De kunstenaar ging vanaf de romantiek de plaats innemen die traditioneel de priester toebehoorde, hij werd een bemiddelaar tussen ‘het hogere’ en de gewone stervelingen. Religieuze kunst werd in de Westerse wereld ‘de meest individuele expressie van de meest individuele emotie’. In de twintigste eeuw werd, vooral met conceptuele kunstwerken, de uiterste consquentie getrokken uit dit twijfelachtige uitgangspunt: 
De houding van de moderne kunstenaar is uiteindelijk toch gericht op zichzelf, op zijn eigen verbeelding en interpretatie van de wereld, of hij deze nu als maatschappelijke werkelijkheid, als speeltuin of als mysterie benadert. De houding van de iconenschilder richt zich op de persoonlijke God die het Orthodoxe Christendom belijdt. Dit mysterie wordt bewaard en beschermd in de Orthodoxe Kerk, het mystieke Lichaam van Christus. De ware iconenschilder is bovenal een belijder van het geloof en begint zijn werk daarom altijd met gebed. Dat gebed is zowel persoonlijk (niet individueel) als in-gebed in de Traditie van de Kerk. Iconen zijn dus ook in-gebed in deze levende Traditie en kunnen daarom niet geplaatst worden in de (kunst)historische ontwikkeling die op de profane kunst geprojecteerd wordt. Maar in de westerse kunstgeschiedenis gebeurt dat wel. Iconen worden geanalyseerd in vormkenmerken en die worden dan geplaatst tegenover de vormkenmerken van de profane kunst. Tot ver in de negentiende eeuw werd de ruimtelijke illusie (o.a. gedragen door de perspectieftekening) die in de Renaissance ontstaat, als een vooruitgang beschouwd ten opzichte van de Byzantijnse iconenschilderkunst. 
Tegenwoordig zijn iconen weer in. We ervaren gelukkig weer dat het platte een geestelijke ruimte kan ontsluiten. Iconen worden gelukkig allang niet meer gezien als stijve, statische en primitieve voorstellingen, maar als vensters op de eeuwigheid. Maar wélke eeuwigheid? De icoon verwijst niet naar iets dat absoluut is, zoals 
“De Russische natie beschouwde zichzelf altijd als Christelijk. Veel Russische denkers en kunstenaars neigden er zelf toe haar te beschouwen als een bij uitstek Christelijk land. De slavofielen dachten dat de Russen leefden naar het Orthodoxe geloof, wat het enig ware geloof is dat de gehele waarheid in zich heeft…. Dostowevsky predikte dat de Russische natie een drager van God is… Maar het was hier dat de revolutie uitbrak, en dat… legde een spirituele leegte in het Russische volk bloot. Deze leegte is het resultaat van slavernij die te lang had geduurd, van een proces van degeneratie van het oude regime dat te ver ging, van verlamming van de Russische Kerk en morele achteruitgang van de kerkelijke autoriteiten die te lang doorging. Het heilige is al lang geleden uit de menselijke ziel uitgeroeid, zowel aan de linker- als aan de rechterkant, waardoor deze cynische houding ten opzichte van het heilige werd voorbereid, die nu in al zijn walgelijkheid wordt blootgelegd.”
De (Samaritaanse) vrouw zeide tot Hem: Heere! Gij hebt niet om mede te putten, en de put is diep; van waar hebt Gij dan het levend water? Zijt Gij meerder dan onze vader Jakob, die ons den put gegeven heeft, en hijzelf heeft daaruit gedronken, en zijn kinderen en zijn vee? Jezus antwoordde, en zeide tot haar: Een ieder, die van dit water drinkt, zal wederom dorsten; Maar zo wie gedronken zal hebben van het water, dat Ik hem geven zal, dien zal in eeuwigheid niet dorsten; maar het water, dat Ik hem zal geven, zal in hem worden een fontein van water, springende tot in het eeuwige leven. De vrouw zeide tot Hem: Heere, geef mij dat water, opdat mij niet dorste, en ik hier niet moet komen, om te putten. Jezus zeide tot haar: Ga heen, roep uw man, en kom hier. De vrouw antwoordde en zeide: Ik heb geen man.
Willem Jan Otten (1951)
Het was in 1999 een handige retorische truc van romanschrijver en dichter Otten om zijn VU-gehoor naar 
Het verhaal is dat Mohammed een vriend had genaamd Zaid. Die had een mooie vrouw op wie Mohammed verliefd werd. Toen ze eens bij elkaar zaten, zei Mohammed tegen hem: „God heeft mij opgedragen jou te zeggen dat jij van je vrouw moet scheiden.” De vriend scheidde van haar. Enkele dagen later zei hij: „God heeft mij bevolen dat ik haar zelf moet nemen.” Na haar genomen te hebben en echtbreuk met haar te hebben gepleegd, aldus Johannes (Damascenus), maakte hij de volgende wet: ’Een man die dat wil mag van zijn vrouw scheiden. Maar als hij na de scheiding naar haar terug wil, moet eerst iemand anders met haar trouwen. Want hij mag haar niet terugnemen als ze niet eerst met iemand anders getrouwd is geweest.’
Nu Kosovo afgelopen zondag de onafhankelijkheid heeft uitgeroepen, wil ik even aandacht schenken aan wat de luchtaanvallen van de NAVO in 1999 (mede) veroorzaakt hebben: de vernietiging van uniek cultureel erfgoed dat bovendien van onschatbare waarde is voor de christelijke identiteit, die Europa gevormd heeft. Het is goed om dat in de herinnering te roepen in een tijd waarin democracy en zelfbeschikking de nieuwe heilige huisjes zijn geworden.
Johannes Ilyitch Sergieff
Ik vond en vind punk negatief: een agressief middel om de bloemen en de vlinders van de hippies mee af te bijten. Onder de kleurrijke en zoete voorstellingen van de flowerpower kwamen donkere, rauwe beelden tevoorschijn die volgens de punks meer met de werkelijkheid te maken hadden dan de roze wolk van de hippies. In zekere zin hebben ze gelijk: Onze wereld is in verval al vegen we dat het liefst onder het vloerkleed. Maar in tijden van crisis of oorlog wordt het duidelijk: we gaan tenonder en niet eens zo langzaam. 
As Frederica Mathewes-Green reports in Regeneration Quarterly (Winter 1997), Marler and two other punks-turned-monks at St Herman’s – Mother Neonilla and Father Damascene – are reaching out to disaffected teens in ways hitherto unexplored by Orthodox Christianity: a zine, alternative music, a Web site, and a chain of coffeehouses. The zine, Death to the World, has reached more than 50,000 readers, mostly punks who “feel out of place in this world,"says Father Damascene. “We try to open up to them the beauty of God’s creation,” he adds, “and invite them to put to death ‘the passions,’ which is what we mean by ‘the world.’. . . Selfish passions can then be redirected into love for God.” What’s most remarkable about these monks is that they’re tapping the heart of contemporary youth culture even though they have little or no contact with its commercial manifestations. Two of the St. Herman Brotherhood’s three California monasteries have no electricity, phones, or running water. And Father John lives in a monastery on an island off Alaska and communicates only by mail. 
Schuld en Boete blijft voor mij een van de allermooiste boeken die ik ooit gelezen heb. Je kunt het lezen als een misdaadroman, maar het is tenslotte veel meer dan dat. De roman overstijgt het gegeven van de moord en bereikt het tijdloze domein van de menselijke ziel. Eigenlijk is het ook niet één verhaal, maar net zoals bijvoorbeeld dat andere boek van Dostojewsky De Gebroeders Karamazov, een hele cluster van verhalen. 
de BBC-productie met John Simm in de hoofdrol, werd in 2002 opgenomen op de lokatie waar Dostojewsky zijn verhaal laat afspelen: 
“He is intelligent and sexy, but not in a conventional way. He can combine charm with arrogance and that is essential for Raskolnikov. This has to be the man you want desperately to get away with murder.
Dichtbij Sennaja Plosjad, of Hooiplein, leidt een scheve trap in een gebouw naar een gedeukte metalen deur. Door een spleet is een donkere zolder vol puin en brokstukken te zien. De muren van het trapportaal zijn volgespoten met graffiti over Rodja, de bijnaam van bijlmoordenaar Raskolnikov die een woekeraarster het hoofd spleet.
He was initially asked by his fellow monks on Mount Athos to defend them from the charges of Barlaam. Barlaam believed that philosophers had better knowledge of God than did the prophets, and he valued education and learning more than contemplative prayer. He stated the unknowability of God in an extreme form, having been influenced by a reductionist interpretation of the writings of St. Dionysius the Areopagite. As such, he believed the monks on Mount Athos were wasting their time in contemplative prayer when they should instead be studying to gain intellectual knowledge.
( … ) Forgiveness stands at the very center of Christian faith and of Christian life because Christianity itself is, above all, the religion of forgiveness. God forgives us, and His forgiveness is in Christ, His Son, whom He sends to us so that by sharing in His humanity we may share in His love and be truly reconciled with God. Indeed, Christianity has no other content but love. And it is primarily the renewal of that love, a growth in it, that we seek in Great Lent, in fasting and prayer, in the entire spirit and the entire effort of that season. Thus, truly forgiveness is both the beginning of, and the proper condition for, the Lenten season.
Ascetic and defender of Nicene Christianity, St. Maximus was born c. 580 into a noble family at Constantinople. A student of philosophy and theology, he served as imperial secretary to Heraclius until c. 614, when Maximus became a monk. During a Persian invasion in 626, he travelled first to Alexandria, then to Carthage, where he debated Pyrrhus, a monothelite. A number of African synods condemned Maximus for his insistence that Christ had a divine will and a human will, and Martin I invited Maximus to participate in the Lateran synod of 649. Four years later, he was arrested and tried at his birthplace for his refusal to adhere to the Typos of Constans II, which forbade the discussion of Christ’s will or wills. Maximus was tortured and exile to Shemarum on the Black Sea, where he died of his injuries.
“(Her)kent u die uitdrukking? Of zoals sommige mensen wel eens zeggen… Ik moest daaraan denken toen…” zo begon ds. Gremdaat altijd zijn fijne televisiecolumn waarbij hij ons moed insprak. Ik moest weer eens aan hem denken, toen ik in de krant bovenstaande oneliner las. Typisch een uitdrukking uit het therapeutische circuit waarbij ik dan onmiddellijk moet denken aan die vriesbox met ingevroren hart die ik wel eens zag in een documentaire over harttransplantatie. Tranen ontdooien het ingevroren hart, maken weer warmbloedig en levend. Hete tranen zorgen voor het beste resultaat.
There are tears that burn and there are tears that anoint as if with oil. All tears that flow out of contrition and an anguish of heart on account of sins dry up and burn the body, and often even the governing faculty feels the injury caused by their outflow. At first a man must necessarily come to this order of tears and through them a door is opened unto him to enter into the second order, which is superior to the first; this is the sign that a man has received mercy. These are the tears that are shed because of insight; they make the body comely and anoint it as if with oil, and they pour forth by themselves without compulsion… The body receives from them a sort of nourishment, and gladness is imprinted upon the face. He who has had experience of these two alterations will understand.
Meister Eckhart toont op dit punt duidelijk verwantschap met de Spaanse mysticus 
Eerste Brief van Johannes 1: 5-7
The year 2006 marked several dates related to Fyodor Dostoyevsky, such as the 125th anniversary of his death, the 160th birthday of his wife Anna, the 145th anniversary of his novel ‘The Insulted and Humiliated,’ the 140th anniversary of ‘Crime and Punishment,’ the 135th anniversary of ‘The Devils,’ and the 125th anniversary of ‘The Brothers Karamazov.’ Bishop Hilarion of Vienna and Austria, representative of the Moscow Patriarchate to the European institutions shares his views on Christian contents in the great author’s creative work with Interfax-Religion.
However, all these shortcomings do not reduce Dostoyevsky’s importance as a greatest writer in the history of humanity. He managed to penetrate into the innermost depths of the human being, to raise the most difficult and important questions about the meaning of life, God’s existence and the relationship between human freedom and God’s justice. After he had served his term of hard labour he remained a deeply believing person and Orthodox Christian till his death. Yet, judging by his works, the question of God’s existence remained open to him. The main story of all his novels, ‘Crime and Punishment,’ ‘The Devils,’ or ‘The Brothers Karamazov,’ is that of whether God exists. The scale of moral values offered to the human beings depends on the answer to this question. That is why one of his characters says: ‘If there is no God, anything is permitted.’ In other words, if there is no God, there is no absolute scale of moral values, and all the values are relative. I think that Dostoyevsky’s power is in that he showed in all his works that salvation and morality are impossible without God. Only faith in God guarantees moral survival of every human being and all humanity. I had believed in God even before I got to know Dostoyevsky’s works, but the author contributed to my growing in the faith, in Orthodoxy.
Answering this question, many educated Russians would mention the rites, – but we hardly need wasting time on this sort of nonsense. Not much closer to the truth, however, is another opinion, fairly common among those who are better versed in theology. They would tell us about the filioque, about Papal supremacy and other teachings rejected by Orthodoxy, and also about the teachings of both Latin and Orthodox faiths which are rejected by the Protestants. It would turn out that Orthodoxy has no specific substance of her own, equally unfamiliar to all of the European confessions. But because they have originated one from another, we might expect that there are certain treasures of Christ’s truth which cannot be found in any of them: a heresy born of another heresy must keep some part of the parent if it is not returning to the True Church.
This fraternal encounter which brings us together, Pope Benedict XVI of Rome and Ecumenical Patriarch Bartholomew I, is God’s work, and in a certain sense his gift. We give thanks to the Author of all that is good, who allows us once again, in prayer and in dialogue, to express the joy we feel as brothers and to renew our commitment to move towards full communion. This commitment comes from the Lord’s will and from our responsibility as Pastors in the Church of Christ. May our meeting be a sign and an encouragement to us to share the same sentiments and the same attitudes of fraternity, cooperation and communion in charity and truth. 
The Holy Spirit will help us to prepare the great day of the re-establishment of full unity, whenever and however God wills it. Then we shall truly be able to rejoice and be glad.
Stel, een man heeft een vrouw leren kennen, maar nog nooit gezien. Ze schrijven elkaar. Op een keer laat zij weten: ‘Als je wilt dat ik jouw vrouw word, moet je iedere zaterdag bloemen voor mij kopen.’ Ze stelt haar eisen. Nou, denkt de man, die vrouw heeft veel noten op haar zang… Maar goed, hij laat het gebeuren en op een dag gaat hij naar het station om haar van de trein te halen. Hij ziet haar uitstappen en kan zijn ogen niet geloven. Zo’n lieve, mooie vrouw! En hij bedenkt ter plekke dat hij niet alleen op zaterdag, maar alle dagen bloemen voor haar zal kopen. Begrijp je? Het ‘moeten’ verdwijnt. Je kunt God niet liefhebben omdat het moet. Die liefde wil God bij ons opwekken. Niet omdat Hij dat nodig heeft om gelukkig te zijn, maar omdat Hij wil dat wij gelukkig zijn.'’)
Jozef van den Berg (Beers, 1949) was poppenspeler, toneelschrijver en acteur tot hij in september 1989 zijn publiek vertelde dat God hem had gevraagd een voorstelling-over een zoektocht van een acteur naar de schrijver van het stuk-niet langer te spelen, maar te leven. In 1991 verliet hij vrouw en kinderen en trok, met zijn theaterkist, naar Neerrijnen. De eerste twee jaar woonde Van den Berg in het fietsenhok van het gemeentehuis. Toen hij daar moest vertrekken, stelden buurtgenoten een stukje van hun tuin beschikbaar. Daar woont hij nog altijd, in een hutje van twee bij anderhalve meter. Hij leeft van wat mensen hem brengen. Hij bidt, leest, schrijft en luistert ‘naar de zachte stem van God’. 
De ziel wordt door de geesten van de boosheid met muren en wallen omsloten en geboeid met de ketenen der duisternis. Het donker om haar heen belet haar te bidden zoals zij wil. Zij ligt in het verborgene geboeid, haar inwendige ogen kunnen niet zien. Wanneer zij nu een aanvang maakt met te bidden tot God en door het Jezusgebed nuchter te zijn, dan zal zij door het Jezusgebed van het donker verlost worden. Op een andere manier komt ze er niet vanaf.
Ik word nogal eens bespot omdat ik alles – het christelijk geloof, psychologie en boeddhisme – door elkaar zou gooien. Laatst werd er tijdens een bijeenkomst, door radicaal conservatieven, met posters tegen mij geprotesteerd.
Contrary to Barlaam, Gregory asserted that the prophets in fact had greater knowledge of God, because they had actually seen or heard God himself. Addressing the question of how it is possible for humans to have knowledge of a transcendent and unknowable God, he drew a distinction between knowing God in his essence (in Greek, ουσια) and knowing God in his energies (in Greek, ενεργειαι). He maintained the Orthodox doctrine that it remains impossible to know God in his essence (God in himself), but possible to know God in his energies (to know what God does, and who he is in relation to the creation and to man), as God reveals himself to humanity. In doing so, he made reference to the Cappadocian Fathers and other early Christian writers.
There are three methods of prayer and attentiveness, by means of which the soul is either uplifted or cast down. Whoever employs these methods at the right time is uplifted, but whoever employs them foolishly and at the wrong time is cast down. Vigilance and prayer should be as closely linked together as the body to the soul, for the one cannot stand without the other. Vigilance first goes on ahead like a scout and engages sin in combat. Prayer then follows afterwards, and instantly destroys and exterminates all the evil thoughts with which vigilance has already been battling, for attentiveness alone cannot exterminate them. This, then, is the gate of life and death. If by means of vigilance we keep prayer pure, we make progress; but if we leave prayer unguarded and permit it to be defiled, our efforts are null and void.
St. Symeon was born in Galatia in Paphlagonia (Asia Minor) in 949 AD. His parents, Basal and Theophana, were Byzantine provincial nobles. St. Symeon received only the basics of a primary Greek school education until he was about eleven years old. He finished his secondary education at the age of 14 in the court of the two brother emperors Basil and Constantine Porphyrogenetes. At 14, he met St. Symeon the Studite, who became his spiritual father and who led him into the life of asceticism and prayer. Although he wanted to enter the famous monastery of the Stoudion at the age of 14, his spiritual father had him wait until he turned 27. During this period of preparation, St. Symeon’s elder continued to counsel and guide him, preparing him gradually for the monastic life even in the midst of worldly cares. St. Symeon occupied himself with the management of a patrician’s household and possibly entered the service of his emperor as a diplomat and a senator. While ‘busy in the world’ he also strove to live a monk’s life in the evenings, spending his time in night vigils and reading the spiritual works of Mark the Hermit and Diadochus of Photike. One of his elder’s advice was, “if you desire to have always a soul-saving guidance, pay heed to your conscience and without fail do what it will instil in you".
“A sure warrant for looking forward with hope to deification of human nature is provided by the incarnation of God, which makes man god to the same degree as God Himself became man. For it is clear that He who became man without sin (cf. Heb. 4:15) will divinize human nature without changing it into the divine nature, and will raise it up for His own sake to the same degree as He lowered Himself for man’s sake. This is what St. Paul teaches mystically when he says, ‘…that in the ages to come He might display the overflowing richness of His grace’ (Eph. 2:7). (p. 178)
Maximos the Confessor wrote many theological works in defense of Orthodoxy. Especially valuable are his instructions on the spiritual and contemplative life, some of which are included in The Philokalia, a collection of patristic instructions on prayer and the ascetic life. In these ascetic instructions, the spiritual profundity and perceptiveness of St. Maximos’ thought is revealed. Also, an explanation of the Liturgy that has a great theological significance is included.
Johannes Cassianos is in het westen vooral bekend geworden om zijn werk de Institutiones dat hij omstreeks 425-28 in Marseille schreef op verzoek van de bisschop Castor van Apt (Provence). 
Johannes Cassianos
Evagrius texts on the interrelationship between psalmody and prayer are then considered. Second, Evagrius’ recommendations on the usefulness of psalmody in healing of the passions are discussed. Finally, the biblical scholia are studied, which facilitate what Evagrius called ‘undistracted psalmody’, that is, contemplation by means of the words used in psalmody of the person of Christ and of Christ’s salvific work within creation.
Evagrios heeft 
1. Wanneer je het welriekende reukwerk wilt bereiden, bestaande uit doorzichtige wierook, kaneel, kruidnagel en hars, meng ze dan naar gelijk gewicht volgens de wet (Exodus 30: 34). Zij zijn de vier deugden. Want als zij volledig zijn en onderling gelijk, zal het verstand niet verraden worden.
In de oudheid hadden teksten vaak de structuur van een centarion, een ‘boeket van honderd bloemen’, losse paragrafen die bijeengehouden werden door één centraal thema. In het geval van de eerste tekst die we van Evagrios in de Philokalia tegenkomen, zijn het minder dan 50 teksten en de volgorde van de deze overgeleverde teksten verschilt soms. Het onderwerp waar Evagrios zich op concentreert, is de hesychia. In het oosterse christendom is dit een zeer belangrijke houding. De 14e eeuwse Griekse monnik Gregorios Palamas zegt hierover: 
Evagrius van Pontus werd omstreeks 345 geboren in Ibora, een kleine stad aan de Zwarte Zee. Hij bracht een tijd in Constantinopel door, waar hij door Gregorius van Nazianze in de theologie en de mystiek werd ingewijd. Basilius de Grote benoemde hem tot lector. Evagrius werd in 380 diaken gewijd door Gregorius van Nyssa, die hij op het concilie van Constantinopel in 381 vergezelde. Daar moet hij, dankzij zijn scherpzinnigheid, een belangrijke bemiddelende rol hebben gespeeld. In 382 ontvluchtte hij de stad van Constantijn in verband met een verhouding met een vrouw, die door haar echtgenoot niet op prijs werd gesteld.
Terug in Nederland uit het klooster waar ik in 1995 het eerste deel van de Philokalia kocht, ben ik weer in deze compilatie van geestelijke geschriften aan het lezen. Inmiddels heb ik alle vier de delen die vanaf 1979 bij Faber & Faber(London) zijn uitgegeven. De Philokalia is een compilatie teksten van woestijnvaders en Byzantijnse theologen tussen de vijfde en de veertiende eeuw. De oudste is Evagrios van Pontos (345-399) en de jongste Gregorios Palamas (1296-1359) De eerste maakte aan einde van zijn leven in 392 nog mee dat het Romeinse Rijk in een westelijk en oostelijk deel gesplitst werd. De laatste leefde in dat oostelijk deel van het Romeinse Rijk, beter bekend als het Byzantijnse Rijk, dat nog tot 1453 zou blijven bestaan.
En met hen afgekomen zijnde, stond Hij op een vlakke plaats, en met Hem de schare Zijner discipelen, en een grote menigte des volks van geheel Judéa en Jeruzalem, en van den zeekant van Tyrus en Sidon; Die gekomen waren, om Hem te horen, en om van hun ziekten genezen te worden, en die van onreine geesten gekweld waren; en zij werden genezen. En al de schare zocht Hem aan te raken; want er ging kracht van Hem uit, en Hij genas ze allen.
Op een van die dagen trok Jezus zich terug op de berg om te bidden. De hele nacht bleef hij tot God bidden. Toen de dag aanbrak, riep hij de leerlingen bij zich en koos twaalf van hen uit, die hij apostelen noemde: Simon, aan wie hij de naam Petrus gaf, diens broer Andreas, Jakobus en Johannes, Filippus en Bartolomeüs, Matteüs en Tomas, Jakobus, de zoon van Alfeüs, en Simon, die de IJveraar genoemd wordt, Judas, de zoon van Jakobus, en Judas Iskariot, die een verrader werd.
Draag elkaars lasten, zo leeft u de wet van Christus na. Wie denkt dat hij iets is terwijl hij niets is, bedriegt zichzelf. Laat iedereen zijn eigen daden toetsen, dan heeft hij misschien iets om trots op te zijn, zonder zich er bij anderen op te laten voorstaan. Want ieder mens moet zijn eigen last dragen. Wie onderwezen wordt, moet al het goede dat hij bezit met zijn leermeester delen. Vergis u niet, God laat niet met zich spotten: wat een mens zaait, zal hij ook oogsten. Wie op de akker van zijn zondige natuur zaait oogst de dood, maar wie op de akker van de Geest zaait oogst het eeuwige leven. Laten we daarom het goede doen, zonder op te geven, want als we niet verzwakken zullen we oogsten wanneer de tijd daarvoor gekomen is. Laten we dus, in de tijd die ons nog rest, voor iedereen het goede doen, vooral voor onze geloofsgenoten.
De islam lijkt zichzelf steeds meer te ontmaskeren als een religieuze ideologie die geen kritiek verdraagt en dreigt met het kopje kleiner maken van iedereen die kritiek heeft op ‘de Profeet’, in psychologisch opzicht het brandpunt van trots en eer van bijna iedere moslim. Na de 
U onderscheidt een milieuethos van een milieuethiek. Maar hoe werkt zo’ n ethos dan in de praktijk? Hebben de oosters-orthodoxe christenen een andere levensstijl dan bijvoorbeeld de protestanten?
Saint Peter was born of noble parents in Constantinople in the ninth century. Sent forth with the Roman army against the Saracens, he was taken captive and shut up in the prison of Samarra in Syria; this is no doubt the same prison in which the Forty-Two Martyrs of Amorion were kept (see Mar. 6). Released from prison through the prayers of Saint Nicholas of Myra and Saint Symeon the God-receiver, he fled to Rome, where he became a monk, and later came to the peninsula of Athos, where he lived in a cave as a solitary, suffering many temptations from the evil one, but also enjoying the manifest help of the most holy Theotokos. After many years, he reposed in peace.
Laten we daarom zo eerzaam leven als past bij de dag en ons onthouden van bras- en slemppartijen, ontucht en losbandigheid, tweespalt en jaloezie. Omkleed u met de Heer Jezus Christus en geef niet toe aan uw eigen wil, die begeerten in u opwekt.
The same is not true if we say with a sense of awe that another person is not living well and that we should pray for God to help him and grant him repentance; that is, neither do we say, nor deep down do we desire that God will punish him for what he does. In this case not only do we not do harm to our neighbour, but we do him good. When someone prays for his neighbour, a good force proceeds from him and heals, strengthens and revives him. It is a mystery how this force leaves us. But, in truth, the person who has good within him radiates this good power to others, mystically and gently. He sends light to his neighbour and this creates a shield around him and protects him from evil. When we possess a good disposition towards others and pray, then we heal our fellows and we help them progress towards God.
Misschien is het megasucces juist te danken aan deze verweving tussen feiten en fictie. Je zou het ook inlegkunde kunnen noemen. De historische bronnen , meestal gnostische geschriften uit de eerste eeuwen na Christus, zitten vaak net als het Judas Evangelie boordevol gaten. Met een beetje fantasie kun je deze opvullen zodat er een spectaculair verhaal ontstaat, dat plotseling ‘nieuw licht werpt’ of een ‘ander verhaal’ vertelt. Opzienbarend! spectaculair! dit moet je lezen! 
Het verhaal speelt in Spanje, in Sevilla, gedurende de vreselijkste tijd van de inquisitie, toen dagelijks ter ere van God de brandstapels in het ganse land brandden.
Een ’spiritualiteit’ die ook heel veel vrouwen aanspreekt. Niet voor niets werden we voor deze uitzending al opgewarmd met een documentaire over Maria Magdalena, waarin fenomeen Dan Brown veelvuldig aan het woord kwam. Hij mocht nog eens zeggen waarom Maria Magdalena altijd als hoer is afgeschilderd. De Kerk heeft als boos en mannelijk machtsinstituut natuurlijk altijd de positie van de vrouw willen onderdrukken. Maria Magdelena is een van de trouwste discipelen van Christus. Volgens sommige sprekers in deze documentaire was ze in de meeste opzichten ‘veel verder’ dan de mannelijke volgelingen. De boodschap is duidelijk: naast machtswellust zal de door mannen gedomineerde Kerk vast ook wel door jaloezie gedreven zijn en haar daarom gestraft hebben met een negatief imago. Dan Brown weet haarfijn hoe hij zijn publiek, dat vooral uit lezeressen bestaat en zich identificeert met de spirituele Maria Magdalena, moet paaien. 
21 En de zoon zeide tot hem: Vader, ik heb gezondigd tegen den Hemel, en voor u, en ben niet meer waardig uw zoon genaamd te worden.
