ikonen in Egmond
ikoonschilderen, een geestelijke weg - iconen van Leonti Haring
in Adelbertabdij Egmond-binnen, 5 juni t/m 26 juni 2010
in Adelbertabdij Egmond-binnen, 5 juni t/m 26 juni 2010
Van 5 juni t/m 26 juni a.s. vindt de expositie plaats: Ikoonschilderen: een geestelijke weg, van voornamelijk voortekeningen voor ikonen en een aantal ikonen van Leonti Haring in het bekendste klooster van Nederland: het Benedictijnerklooster de Adelbertabdij te Egmond-binnen. Op deze tentoonstelling is ook de ikoon te zien, die in het bezit is van de Adelbertabdij, die Leonti in 2003 in opdracht heeft vervaardigd, namelijk de ikoon van de heilige Adelbert, apostel van Kennemmerland.Bron: abdijvanegmond.nl
De van huis uit beeldend kunstenaar Ben Haring (geboren in 1945 te Amsterdam) heeft zich in 1989 als Russisch orthodox christen laten dopen in de Kathedraal van de heilige Nicolaas te St. Petersburg, en heeft daar de kerknaam Leonti gekregen. Niet lang daarna is Leonti zich gaan toeleggen op de kunst van het ikonen schilderen. Jarenlang studeerde hij bij Bernard Frinking, die zelf weer een leerling was van Leonid Ouspenski, één der grootste ikonenschilders uit de 20e eeuw. Inmiddels werkt Leonti als zelfstandig ikonenschilder. Ikonen van zijn hand hangen in verschillende kloosters.
De tentoonstelling wordt morgen om 14.00 uur officieel worden geopend door hiëromonnik Serafim Standhardt.
Journey to Pascha
Lent is the liberation of our enslavement to sin, from the prison of “this world". And the Gospel lesson of this last Sunday (Matt. 6:14-21) sets the conditions for that liberation. The first one is fasting - the refusal to accept the desires and urges of our fallen nature as normal, the effort to free ourselves from the dictatorship of flesh and matter over the spirit. To be effective, however, our fast must not be hypocritical, a “showing off". We must “appear not unto men to fast but to our Father who is in secret.”
Terwijl onze koningin in haar kersttoepraak spreekt over ‘het nieuwe licht, de hoop in donkere dagen en het kerstkind’, zijn we intussen cynisch of op zijn minst sceptisch geworden in onze bezinning op de toestand in de wereld. Maar ‘vrede op aarde’ lijkt een even kunstmatige als onverwoestbare kerstgedachte. De VPRO gids probeert deze collectieve ‘kerstreflex’ te doorbreken en plaatst een zilveren duif op de cover met een gevleugelde zilveren tekst. ‘Oorlog op aarde’ Laten we de zoete dromen over kerstvrede dit jaar even opschorten. Vader Johannes Krestjankin wil ons ook wakker schudden. In zijn 
(…) de spirituele ontreddering in West-Europa is inmiddels vele malen ernstiger dan die in Rusland en wij ontberen node geestelijk leiders als vader Johannes om ons zo nu en dan geestelijk door elkaar te schudden en ons leven en een ander perspectief te plaatsen dan dat van het ons omringende Westerse christendom, waarin een ’softe’ opvatting van de christelijke liefde en streven naar wereldse genoegzaamheid, een leven in vrede en rust, het vluchten voor ziekte en ongemak en het moeiteloos accepteren van de zonde de boventoon voeren. Wat voor een verfrissende ervaring is het niet om vader Johannes ons als het ware vanaf het papier toe te horen roepen: “Er bestaat helemaal geen vrede! Er is nooit vrede. De Heer heeft de wereld geen vrede gebracht, maar het zwaard. Dit zwaard des Heren klieft tot op het bot; alleen in geloof, alleen met God en in God vinden wij rust en vertroosting en kunnen wij gebeurtenissen interpreteren.”
On his journeys the First-Called Apostle endured many sufferings and torments from pagans: they cast him out of their cities and they beat him. In Sinope they pelted him with stones, but remaining unharmed, the persistant disciple of Christ continued to preach to people about the Savior. Through the prayers of the Apostle, the Lord worked miracles. By the labors of the holy Apostle Andrew, Christian Churches were established, for which he provided bishops and clergy. The final city to which the Apostle came was the city of Patras, where he was destined to suffer martyrdom.
Een aantal keren had ik The Deer Hunter al gedeeltelijk gezien, maar gisterenavond was het toch echt de eerste keer dat ik deze klassieker in zijn geheel zag. En deze film verdient dat natuurlijk ook. Het verhaal is opgebouwd als een drieluik: het leven van een groepje Russisch-Amerikaanse vrienden vóór, tijdens en na de oorlog in Vietnam. Wanneer je wacht op de Vietnamscenes in het tweede deel van de film, komt het eerste deel moeizaam op gang . Maar juist in dit deel is veel symboliek verwerkt en dat doet The Deer Hunter het genre van de Vietnamfilm ontstijgen. Net als 
Noem de titel van deze film en bijna iedereen zal over het Russische roulette beginnen. De Russische Kerk zal daarentegen door vrijwel niemand genoemd worden en toch speelt deze een sleutelrol. De wijk waar de Russisch-Amerikaanse vrienden wonen, wordt gedomineerd door de koepeltjes van de plaatselijke Russisch-orthodoxe kerk. In werkelijkheid is dit de 
Aan het einde van de negentiende en het begin van de vorige eeuw maakte de Franse schrijver Pierre Loti lange reizen naar het Oosten: Sinaï en Palestina (1895), Brits-Indië (1902), China (1903) en Perzië (1904). Van zijn eerste reis deed hij verslag in drie delen Le Désert, Jérusalem en La Galilée. Deze zijn in het Duits vertaald en Michaela gaf mij op mijn verjaardag de eerste twee delen (Die Wüste en Jerusalem). Vooral het eerste deeltje dat loopt van 22 februari tot 25 maart 1895 is voor mij interessant, omdat Loti daarin vertelt over zijn reis door de Sinaï en zijn verblijf in het heilige Catherinaklooster aan de voet van de berg waaraan het schiereiland haar naam te danken heeft. De Arabieren noemen deze berg eenvoudig de djebel moesa (’de Berg van Mozes’). Ik maakte als pelgrim in oktober 2007 met een groep orthodoxe christenen een reis naar deze heilige plaats. Het was heerlijk nazomerweer en dat betekent in de Sinaï nog altijd temperaturen van dertig graden of zelfs nog hoger. Piere Loti reisde van 22 februari tot 3 mei 1895 door de Sinaï en het Heilig Land. 
Pierre Loti (pseudonym of Julien Viaud), born January 14, 1850 in Rochefort, Charente-Maritime and died June 10, 1923 in Hendaye, was a French novelist and naval officer. Loti’s education began in Rochefort. At the age of seventeen he entered the naval school in Brest and studied on Le Borda. He gradually rose in his profession, attaining the rank of captain in 1906. In January 1910 he went on the reserve list.
Badiou noemt Paulus bij herhaling, en met diepe sympathie, ’de geniale anti-filosoof’. Hij rekent af met iedereen die in Paulus een religieuze dwingeland of een alle vooruitgang blokkerende godsdienstfanaat ziet, speciaal met Nietzsche. Het boek heeft een postmodernistische agenda. Badiou wil iets zeggen over ’waarheid’. Die kan volgens hem nooit een kwestie van weten en kennis zijn, ook niet van herinneren, maar van al verkondigend trouw blijven aan een beseffende gebeurtenis, een ’evenement’.
32 En zij waren op den weg, gaande op naar Jeruzalem; en Jezus ging voor hen; en zij waren verbaasd, en Hem volgende, waren zij bevreesd. En de twaalven wederom tot Zich nemende, begon Hij hun te zeggen de dingen, die Hem overkomen zouden;
Enkele jaren geleden heb ik in het bos eens een paar wandelaars aangesproken met een EO-achtig ‘mag ik es met je praten?’ Misschien dat het te maken had met de openbare maar intieme omgeving van het bos, want het ‘aangeschoten wild’ reageerde veel openhartiger dan ik verwacht had. Mijn vraag was ‘gelooft u in de evolutieleer?’ Het was in de omgeving van mijn geboorteplaats die bekend staat om zijn vele uiteenlopende protestantse kerkgenootschappen, van PKN tot Gereformeerde Gemeente in Nederland. Dus het verbaasde mij niet dat die wandelaars verklaarden in het scheppingsverhaal te geloven. Wat mij wél verbaasde is dat sommigen daarbij óók in de evolutie geloofden. “Waarom niet én-én?…” reageerde een opgewekte man met een open blik. Nu Darwin vandaag zijn 200e verjaardag viert, lijkt het mij een prima gelegenheid om nog eens na te gaan waarom deze ‘en-en’ optie voor mij nog steeds een onmogelijkheid is. Vandaag valt de brochure Evolutie of schepping. Wat geloof jij? bij mij en u door de bus en staat een deel van Nederland misschien heel even stil bij de vraag, wat geloof ik eigenlijk? Voor de meesten zal de vraag allang beantwoord zijn, maar heel veel mensen, met name christenen, worstelen er nog steeds mee.
Toch is de Rede een beperkt instrument. Wanneer we ons daarvan bewust blijven, kan de Rede nederig blijven op de plaats die door God Zelf gesteld is in plaats van omgekeerd. De foto die in 1968 vanuit de ruimte van de aarde werd genomen tijdens de Apollo 8 missie is sindsdien in ons collectieve bewustzijn opgeslagen en we weten het nu dus zeker: dat we op een bol leven, die drijft in een pikzwarte oneindige ruimte. Wanneer we met telescopen in de uithoeken van het universum turen, wordt de afgrond van het mysterie alleen nog dieper. We bevinden ons in het midden van een groot raadsel, in een zee van onwetendheid. Ook in de tijd. Altijd en overal zijn we in het hier en nu met het verleden als de onpeilbare diepte van het heden. Onpeilbaarheid als kenmerk van het mysterie van tijd en ruimte. Door deze existentiële huiver krijgt de Rede een bescheiden plaats toegewezen. De eerste oorzaak zal voor het verstand altijd verborgen blijven, alleen in de geestelijke ervaring zal het Mysterie Zich ten volle openbaren. 
Matthias Grünewald schilderde vijfhonderd jaar geleden misschien wel de beroemdste voorstelling van de gekwelde Anthonius. Dat schilderij doet nogal kinderlijk aan: de heilige wordt bedolven onder harige kwelgeesten die aan zijn baard trekken en hem met stokken slaan. De voorstelling maakt deel uit van het Issenheimer altaar en is te zien in Colmar.
Na afloop werden ze ontdaan van hun rijkdommen, met een vrachtwagen 40 kilometer uit de stad gereden en, na hun gezichten te hebben overgoten met zwavelzuur om ze onherkenbaar te maken, in een ondiepe mijnschacht gegooid, genaamd ‘de vier broers’. Omdat ze vermoeden dat ze hierbij waren gezien, werden de lichamen de volgende dag weer opgehaald en verplaatst naar een andere plek, met de bedoeling ze in een diepere mijnschacht te gooien. De vrachtwagen die de lichamen vervoerde kreeg onderweg echter pech, waarna ze de twee lichamen verbrandden langs de weg.
Een jaar of tien geleden verzekerde iemand mij dat het schilderen van iconen en het schilderen van profane schilderijen prima samen konden gaan, net als in- en uitademen. Zelf was en ben ik daar nog niet van overtuigd, omdat ik geloof dat de iconenschilder en de kunstschilder tegengestelde richtingen volgen, die je niet met in- en uitademen kunt vergelijken. Er lijkt op het eerste gezicht een grote overeenkomst tussen iconen en profane schilderijen: beide zijn plat, veronderstellen een zekere vaardigheid en zijn te analyseren in vormkenmerken (typerend voor de westerse kunstgeschiedenis). Maar daar houden de overeenkomsten gelijk op.
De kunstenaar ging vanaf de romantiek de plaats innemen die traditioneel de priester toebehoorde, hij werd een bemiddelaar tussen ‘het hogere’ en de gewone stervelingen. Religieuze kunst werd in de Westerse wereld ‘de meest individuele expressie van de meest individuele emotie’. In de twintigste eeuw werd, vooral met conceptuele kunstwerken, de uiterste consquentie getrokken uit dit twijfelachtige uitgangspunt: 
De houding van de moderne kunstenaar is uiteindelijk toch gericht op zichzelf, op zijn eigen verbeelding en interpretatie van de wereld, of hij deze nu als maatschappelijke werkelijkheid, als speeltuin of als mysterie benadert. De houding van de iconenschilder richt zich op de persoonlijke God die het Orthodoxe Christendom belijdt. Dit mysterie wordt bewaard en beschermd in de Orthodoxe Kerk, het mystieke Lichaam van Christus. De ware iconenschilder is bovenal een belijder van het geloof en begint zijn werk daarom altijd met gebed. Dat gebed is zowel persoonlijk (niet individueel) als in-gebed in de Traditie van de Kerk. Iconen zijn dus ook in-gebed in deze levende Traditie en kunnen daarom niet geplaatst worden in de (kunst)historische ontwikkeling die op de profane kunst geprojecteerd wordt. Maar in de westerse kunstgeschiedenis gebeurt dat wel. Iconen worden geanalyseerd in vormkenmerken en die worden dan geplaatst tegenover de vormkenmerken van de profane kunst. Tot ver in de negentiende eeuw werd de ruimtelijke illusie (o.a. gedragen door de perspectieftekening) die in de Renaissance ontstaat, als een vooruitgang beschouwd ten opzichte van de Byzantijnse iconenschilderkunst. 
Tegenwoordig zijn iconen weer in. We ervaren gelukkig weer dat het platte een geestelijke ruimte kan ontsluiten. Iconen worden gelukkig allang niet meer gezien als stijve, statische en primitieve voorstellingen, maar als vensters op de eeuwigheid. Maar wélke eeuwigheid? De icoon verwijst niet naar iets dat absoluut is, zoals 
“De Russische natie beschouwde zichzelf altijd als Christelijk. Veel Russische denkers en kunstenaars neigden er zelf toe haar te beschouwen als een bij uitstek Christelijk land. De slavofielen dachten dat de Russen leefden naar het Orthodoxe geloof, wat het enig ware geloof is dat de gehele waarheid in zich heeft…. Dostowevsky predikte dat de Russische natie een drager van God is… Maar het was hier dat de revolutie uitbrak, en dat… legde een spirituele leegte in het Russische volk bloot. Deze leegte is het resultaat van slavernij die te lang had geduurd, van een proces van degeneratie van het oude regime dat te ver ging, van verlamming van de Russische Kerk en morele achteruitgang van de kerkelijke autoriteiten die te lang doorging. Het heilige is al lang geleden uit de menselijke ziel uitgeroeid, zowel aan de linker- als aan de rechterkant, waardoor deze cynische houding ten opzichte van het heilige werd voorbereid, die nu in al zijn walgelijkheid wordt blootgelegd.”
De (Samaritaanse) vrouw zeide tot Hem: Heere! Gij hebt niet om mede te putten, en de put is diep; van waar hebt Gij dan het levend water? Zijt Gij meerder dan onze vader Jakob, die ons den put gegeven heeft, en hijzelf heeft daaruit gedronken, en zijn kinderen en zijn vee? Jezus antwoordde, en zeide tot haar: Een ieder, die van dit water drinkt, zal wederom dorsten; Maar zo wie gedronken zal hebben van het water, dat Ik hem geven zal, dien zal in eeuwigheid niet dorsten; maar het water, dat Ik hem zal geven, zal in hem worden een fontein van water, springende tot in het eeuwige leven. De vrouw zeide tot Hem: Heere, geef mij dat water, opdat mij niet dorste, en ik hier niet moet komen, om te putten. Jezus zeide tot haar: Ga heen, roep uw man, en kom hier. De vrouw antwoordde en zeide: Ik heb geen man.
Willem Jan Otten (1951)
Het was in 1999 een handige retorische truc van romanschrijver en dichter Otten om zijn VU-gehoor naar 
Het verhaal is dat Mohammed een vriend had genaamd Zaid. Die had een mooie vrouw op wie Mohammed verliefd werd. Toen ze eens bij elkaar zaten, zei Mohammed tegen hem: „God heeft mij opgedragen jou te zeggen dat jij van je vrouw moet scheiden.” De vriend scheidde van haar. Enkele dagen later zei hij: „God heeft mij bevolen dat ik haar zelf moet nemen.” Na haar genomen te hebben en echtbreuk met haar te hebben gepleegd, aldus Johannes (Damascenus), maakte hij de volgende wet: ’Een man die dat wil mag van zijn vrouw scheiden. Maar als hij na de scheiding naar haar terug wil, moet eerst iemand anders met haar trouwen. Want hij mag haar niet terugnemen als ze niet eerst met iemand anders getrouwd is geweest.’
Nu Kosovo afgelopen zondag de onafhankelijkheid heeft uitgeroepen, wil ik even aandacht schenken aan wat de luchtaanvallen van de NAVO in 1999 (mede) veroorzaakt hebben: de vernietiging van uniek cultureel erfgoed dat bovendien van onschatbare waarde is voor de christelijke identiteit, die Europa gevormd heeft. Het is goed om dat in de herinnering te roepen in een tijd waarin democracy en zelfbeschikking de nieuwe heilige huisjes zijn geworden.
Johannes Ilyitch Sergieff
Ik vond en vind punk negatief: een agressief middel om de bloemen en de vlinders van de hippies mee af te bijten. Onder de kleurrijke en zoete voorstellingen van de flowerpower kwamen donkere, rauwe beelden tevoorschijn die volgens de punks meer met de werkelijkheid te maken hadden dan de roze wolk van de hippies. In zekere zin hebben ze gelijk: Onze wereld is in verval al vegen we dat het liefst onder het vloerkleed. Maar in tijden van crisis of oorlog wordt het duidelijk: we gaan tenonder en niet eens zo langzaam. 
As Frederica Mathewes-Green reports in Regeneration Quarterly (Winter 1997), Marler and two other punks-turned-monks at St Herman’s – Mother Neonilla and Father Damascene – are reaching out to disaffected teens in ways hitherto unexplored by Orthodox Christianity: a zine, alternative music, a Web site, and a chain of coffeehouses. The zine, Death to the World, has reached more than 50,000 readers, mostly punks who “feel out of place in this world,"says Father Damascene. “We try to open up to them the beauty of God’s creation,” he adds, “and invite them to put to death ‘the passions,’ which is what we mean by ‘the world.’. . . Selfish passions can then be redirected into love for God.” What’s most remarkable about these monks is that they’re tapping the heart of contemporary youth culture even though they have little or no contact with its commercial manifestations. Two of the St. Herman Brotherhood’s three California monasteries have no electricity, phones, or running water. And Father John lives in a monastery on an island off Alaska and communicates only by mail. 
Schuld en Boete blijft voor mij een van de allermooiste boeken die ik ooit gelezen heb. Je kunt het lezen als een misdaadroman, maar het is tenslotte veel meer dan dat. De roman overstijgt het gegeven van de moord en bereikt het tijdloze domein van de menselijke ziel. Eigenlijk is het ook niet één verhaal, maar net zoals bijvoorbeeld dat andere boek van Dostojewsky De Gebroeders Karamazov, een hele cluster van verhalen. 
de BBC-productie met John Simm in de hoofdrol, werd in 2002 opgenomen op de lokatie waar Dostojewsky zijn verhaal laat afspelen: 
“He is intelligent and sexy, but not in a conventional way. He can combine charm with arrogance and that is essential for Raskolnikov. This has to be the man you want desperately to get away with murder.
Dichtbij Sennaja Plosjad, of Hooiplein, leidt een scheve trap in een gebouw naar een gedeukte metalen deur. Door een spleet is een donkere zolder vol puin en brokstukken te zien. De muren van het trapportaal zijn volgespoten met graffiti over Rodja, de bijnaam van bijlmoordenaar Raskolnikov die een woekeraarster het hoofd spleet.
He was initially asked by his fellow monks on Mount Athos to defend them from the charges of Barlaam. Barlaam believed that philosophers had better knowledge of God than did the prophets, and he valued education and learning more than contemplative prayer. He stated the unknowability of God in an extreme form, having been influenced by a reductionist interpretation of the writings of St. Dionysius the Areopagite. As such, he believed the monks on Mount Athos were wasting their time in contemplative prayer when they should instead be studying to gain intellectual knowledge.
( … ) Forgiveness stands at the very center of Christian faith and of Christian life because Christianity itself is, above all, the religion of forgiveness. God forgives us, and His forgiveness is in Christ, His Son, whom He sends to us so that by sharing in His humanity we may share in His love and be truly reconciled with God. Indeed, Christianity has no other content but love. And it is primarily the renewal of that love, a growth in it, that we seek in Great Lent, in fasting and prayer, in the entire spirit and the entire effort of that season. Thus, truly forgiveness is both the beginning of, and the proper condition for, the Lenten season.
Ascetic and defender of Nicene Christianity, St. Maximus was born c. 580 into a noble family at Constantinople. A student of philosophy and theology, he served as imperial secretary to Heraclius until c. 614, when Maximus became a monk. During a Persian invasion in 626, he travelled first to Alexandria, then to Carthage, where he debated Pyrrhus, a monothelite. A number of African synods condemned Maximus for his insistence that Christ had a divine will and a human will, and Martin I invited Maximus to participate in the Lateran synod of 649. Four years later, he was arrested and tried at his birthplace for his refusal to adhere to the Typos of Constans II, which forbade the discussion of Christ’s will or wills. Maximus was tortured and exile to Shemarum on the Black Sea, where he died of his injuries.
“(Her)kent u die uitdrukking? Of zoals sommige mensen wel eens zeggen… Ik moest daaraan denken toen…” zo begon ds. Gremdaat altijd zijn fijne televisiecolumn waarbij hij ons moed insprak. Ik moest weer eens aan hem denken, toen ik in de krant bovenstaande oneliner las. Typisch een uitdrukking uit het therapeutische circuit waarbij ik dan onmiddellijk moet denken aan die vriesbox met ingevroren hart die ik wel eens zag in een documentaire over harttransplantatie. Tranen ontdooien het ingevroren hart, maken weer warmbloedig en levend. Hete tranen zorgen voor het beste resultaat.
There are tears that burn and there are tears that anoint as if with oil. All tears that flow out of contrition and an anguish of heart on account of sins dry up and burn the body, and often even the governing faculty feels the injury caused by their outflow. At first a man must necessarily come to this order of tears and through them a door is opened unto him to enter into the second order, which is superior to the first; this is the sign that a man has received mercy. These are the tears that are shed because of insight; they make the body comely and anoint it as if with oil, and they pour forth by themselves without compulsion… The body receives from them a sort of nourishment, and gladness is imprinted upon the face. He who has had experience of these two alterations will understand.