Een halfjaar geleden ben ik begonnen met Russisch. Door een wonderlijk toeval ontmoette ik eind april in Boekarest in de ‘Academia Romania’ pal tegenover het bombastische paleis van de voormalige dictator Ceacsescu een Besarabische docente Russische linguïstiek en fonologie. Ze wees mij op een aantal harde feiten wat betreft de verschillen tussen de Nederlandse en Slavische klanken.
Nederlands is een echte keelklankentaal, een Rus gaat rochelen en hoesten, als hij het woord “kachel” moet uitspreken en de “ui” en de “h” zijn, zoals voor de meeste buitenlanders, ook voor de Rus onmogelijke klanken, zodat ieder “huis” een “gaus” wordt. Omgekeerd heeft het Russisch voor een Nederlander een aantal specifieke klanken in huis waar onze stembanden, spieren en strottehoofd niet op getraind zijn.
Weinig dingen lijken zo prozaisch maar blijken tenslotte zo erotisch te zijn als spraaklessen van een gediplomeerd logopediste. Vertrouwd als ze is met de subtiele bewegingen van de tong, komt ze als het ware tijdelijk onder je verhemelte wonen en leert ze je de fijne kneepjes van de juiste uitspraak en het ontdekken van de “melodie” van een vreemde taal.
Jammer dat de betekenis van het woord “tong” in het Nederlands zo vervlakt is; in veel talen heeft het ook de betekenis van ‘taal’. Het Russische woordje ‘jezik’ betekent zowel ‘tong’ als ‘taal’. Maar het warme lapje vlees waarmee we proeven, voelen, tasten&beminnen blijkt nog meer kwaliteiten te hebben. We ‘proeven’ een klank niet alleen met onze oren, maar ook met onze tong. Mmmm, lekker woordje…
Enkele maanden geleden deden de redacties van Onze Taal en Taalpost een oproep om het mooiste woord in te zenden. Inmiddels is er een woordenlijst met ongeveer 1500 ingangen die, om welke reden dan ook, het lievelingswoord van iemand waren.
De lijst is heel divers, maar er is een duidelijke winnaar: het woord desalniettemin werd in totaal 16 keer genoemd, voorzover viel na te gaan door mensen die daarover geen onderling contact hadden gehad. Andere woorden die vaak voorkwamen, waren fluweel (11 keer), ooievaar, vlinder (10 keer), bollebozen, dommelen, melancholie (9 keer), konijn, kabbelen, lanterfanten, slampamper en wielewaal (8 keer).
Ritme en bewegingen in de mond
Waarom uitgerekend desalniettemin? Aan de betekenis kan het niet liggen. Volgens de grote Van Dale is evenwel een synoniem van desalniettemin, maar niemand noemde dit woord als zijn of haar favoriet. Desalniettemin is bovendien een nogal ouderwets kantoortaalwoord, en dat soort woorden wordt meestal eerder lelijk gevonden. Het moet dus bijna wel iets met de vorm van het woord te maken hebben: misschien zit het in het ritme, ‘tam-te-tam-te-tam’, of in de klinkers en de medeklinkers, in de prettige bewegingen in je mond bij het uitspreken van zo’n woord.
Tand- en lipklanken
De medeklinkers l en t maak je door met het puntje van je tong het harde gehemelte en de tanden even aan te tikken: de subtielste manier van jezelf aanraken. Datzelfde geldt voor de d, de n en de s. Daarmee hebben we dan bijna alle medeklinkers van desalniettemin gehad. Als we daar nog bij optellen dat de klinkers ie en i óók worden gemaakt door het puntje van de tong iets omhoog te tillen, wordt het uitspreken van het favoriete woord bijna een heimelijk genoegen.
Alleen de m-klank in de laatste lettergreep maak je anders, namelijk door je lippen even tegen elkaar aan te leggen en de lucht door je neus te laten stromen. De tand- en lipklanken samen maken bijna de hele mooiewoordenschat uit. In de top-twaalf komen slechts twee medeklinkers voor die meer achter in de mond gemaakt worden (met de rug van de tong omhoog in de buurt van het zachte verhemelte): de ch in melancholie en de k in konijn.
Onze vroege jeugd
Het verschil in waardering tussen die klanken voor en achter in de mond is misschien ook terug te voeren op onze vroege jeugd. De taalkundige Roman Jakobson toonde in 1941 aan dat kinderen, onafhankelijk van hun moedertaal, eerst de t-klank (voor in de mond) en de p-klank (bij de lippen) leren maken voordat ze aan een k-klank (achter in de mond) toekomen, terwijl mensen die door een hersenbloeding getroffen worden, omgekeerd de k als eerste verliezen.
Misschien blijven mensen verknocht aan de klanken die ze als kind leerden, en misschien zitten de p’s en t’s wel dieper in onze hersenen ingebakken dan de k’s.
Precies 10 jaar geleden, op 28 september 1994 zonk de veerboot Estonia op weg naar Zweden. 852 mensen verdronken. De boot ligt nog op de bodem van de zee met het stoffelijk overschot van 700 mensen. De boot wordt met beton bedekt. “Zo krijgen die mensen toch een graf", zei de overheid.
Maar Werner Hummel gelooft er niks van. Hij vertelt een ander verhaal. Het schip zonk omdat de boegdeuren geopend werden. Maar waarom gingen die deuren open? De Estonia werd gebruikt om te smokkelen", zegt hij. Vrachtwagens smokkelden brandstof voor kerncentrales. Die stoffen geven kernstraling af.
Op de laatste overtocht waren er 2 vrachtwagens met smokkelwaar aan boord. De kapitein wist dat. Hij hoorde dat de Zweedse douane controle zou doen en raakte in paniek. De vrachtwagens moesten van boord. Daarvoor moesten de boegdeuren open. Toen braken ze af, het water kwam binnen en het schip zonk.
“Het beton dat de boot moet bedekken heeft niets te maken met een graf", zegt Hummel. “Men wil beletten dat er straling in zee komt. En meteen is ook de waarheid begraven.”
Vandaag 1515 jaar geleden: Slag bij Verona, 27 september 489
1515 jaar geleden, in het jaar 489, vond er bij Verona een beslissende veldslag plaats. Als je de kronieken leest, lijkt het alsof je een boek van Tolkien hebt opengeslagen. Nadat het leger van Theodorik, de koning van de Ariaanse OstroGothen, een leger Gepiden uit de weg had geruimd, kwam het op 27 september 489 tegenover het leger van Odoaker te staan. Odoaker was half-Hun, half-Heruli en had in 476 Romulus Augustus, de laatste Romeinse keizer afgezet en heerste nu over wat er in Italië van het Romeinse Rijk was overgebleven.
Beide koningen hadden een maand daarvoor al slag geleverd bij Isonzo, waarbij het leger van Odoaker verslagen werd en de koning zich uit de voeten moest maken. Na een maand had Odoaker zich hersteld en waagde opnieuw een aanval. Hij werd voor een tweede maal verslagen. De Ostrogothen rukten verder op en daalden af in de Italiaanse laars.
Theodorik de Grote
In 493, toen heel Italië door de Ostrogothen onderworpen was, organiseerde een lokale bisschop een wapenstilstand tussen beide leiders. Theodorik, die werd gesteund door de Kerk en bijna heel Italië in zijn machtgreep had, had niet de minste intentie Odoaker te eren. Hij nodigde hem uit, samen met zijn zoon en zijn hoofdofficieren, op een feestmaal. Toen Odoaker ging zitten, deed Theodorik een stap voorwaarts en sneed met één grote slag van zijn zwaard, recht door het lichaam van zijn vijand van kraag tot dij.
“Niet eens beenderen schijnt dit monster in zijn lichaam te hebben.”
Men vertelde dat Theodorik deze woorden als commentaar gaf, verrast door het effect van zijn slag.
Theodorik de Grote stierf in 526 en werd begraven in zijn mausolem in Ravenna dat nog altijd bewaard is gebleven. Het is een klein massief gebouw overdekt met een reusachtige monoliet van 300 ton. Na zijn dood werd Italië door de Byzantijnse keizer Justinianus bij het Oost-Romeinse of Byzantijnse Rijk gevoegd.
Vandaag vier ik mijn naamdag. Dat betekent in de Orthodoxe Kerk dat je in het bijzonder de heilige gedenkt en vereert waarnaar je genoemd bent, in mijn geval Johannes. Nu zijn er duizenden heiligen met de naam Johannes. De meest voorkomende Johannes is Johannes de Dooper, ook wel Johannes de Voorloper genoemd.
Zeven jaar geleden, op 28 september 1997, heb ik de naam ontvangen van Johannes (de Theoloog). Hij wordt ook wel Johannes de Evangelist genoemd omdat hij het gelijknamige Evangelie geschreven heeft. Maar ook de Openbaringen (of Apocalyps) en drie Brieven in het Nieuwe Testament zijn van Johannes. Op deze icoon staat Johannes op hoge leeftijd afgebeeld samen met Prokhoros in zijn grot op Patmos aan wie hij zijn visioenen dicteert.
Tropaar
Apostel die bemind werd door Christus God
kom het weerloze volk verlossen.
Want hij op Wiens borst gij uw hoofd gebogen had,
neemt u aan wanneer gij u voor Hem neerbuigt.
Smeek tot Hem, Theoloog Johannes
om de donkere wolk van het ongeloof van ons weg te nemen,
opdat Hij ons de vrede schenkt, en de grote genade.
Vandaag is het 101 jaar geleden dat Mark Rothko geboren werd als Mark Rothkowitz in Daugavpils (in het huidige Letland, destijds Rusland). Het gezin Rothkowitz emigreerde in 1913 naar de Verenigde Staten. Daar ontwikkelde Rothko zich tot een van de grootste abstracte schilders van de 20ste eeuw, hoewel hij zichzelf nooit als een abstracte schilder heeft willen zien.
“Wat Abraham deed was werkelijk uniek. Er zijn andere voorbeelden van opofferingen (die hiermee verbonden lijken). Brutus die zijn twee zoons ter dood bracht (omdat ze de wet hadden gebroken). Brutus tragische beslissing was begrijpelijk, want de keus was tussen twee universele gegevens: (de staat of de familie). Maar wat Abraham bereid was te doen (op bevel van God, slechts door hem zelf te horen) gaat voorbij elk begrip. Er was geen enkel universeel gegeven wat zijn handeling zou kunnen vergeven. Dit is vergelijkbaar met de rol van de kunstenaar.”
“De mensen staan voor mijn schilderijen en huilen omdat ze dezelfde religieuze ervaring hebben als ik toen ik het schilderde. En als je slechts geraakt wordt door de kleurverhoudingen dan mis je dit aspect.”
“Er zijn kunstenaars die alles willen vertellen maar ik voel dat het slimmer is om weinig te zeggen. Mijn schilderijen zijn soms aangeduid als facade, en inderdaad, het zijn facades.”
[citaten van Mark Rothko, vertaald door Fons Heijnsbroek]
Na een langdurige depressie maakte Rothko op 25 februari 1970 een einde aan zijn leven.
Het is vandaag 60 jaar geleden dat de Slag om Arnhem tot een bloedig einde kwam. In het holst van de nacht van maandag 25 op dinsdag 26 september kwam het bevel aan de airbornes over de Rijn terug te trekken. Dwars door de bossen van de Hemelsche Berg bij Oosterbeek trokken de troepen uit het noordelijk deel van de sector in stromende regen naar het Benedendorp, waar zij langs witte linten door de uiterwaarden naar de rivier werden geleid. In door de geallieerde genie aangevoerde bootjes werd de oversteek onder hevig kruisvuur gemaakt. Ook hierbij kwamen nog velen om. In de vroege ochtend van de 26e werden de noodhospitalen overgedragen. Behalve artsen en verplegers vielen de vijand slechts gewonden in handen. Meteen daarna begon de evacuatie op eigen kracht van de zwaar beproefde burgerbevolking, die pas bij de bevrijding in 1945 in het totaal verwoeste dorp terugkeerde.
Vandaag is de 31ste sterfdag van Pablo Neruda, terwijl dit jaar zijn 100ste geboortedag wordt gevierd. Op 26 september 1973 werd hij begraven, omringd door miltairen. De moord op president Salvador Allende had 12 dagen eerder plaatsgevonden.
Ondanks de aanwezigheid van militairen, werd zijn begrafenis het eerste protest van het Chileense volk tegen het bewind van generaal Augusto Pinochet die tot 1990 dictator bleef.
“De harten van dichters kennen minder grenzen
dan de harten van andere mensen."[Pablo Neruda]
Tengo hambre de tu boca, de tu voz, de tu pelo,
y por las calles voy sin nutrirme, callado,
no me sostiene el pan, el alba me desquicia,
busco el sonido líquido de tus pies en el día.
…
Y hambriento vengo y voy olfateando el crepúsculo
buscándote, buscando tu corazón caliente
como un puma en la soledad de Quitratúe.
(SONETO XI)
Gisteren werd Sophia Loren 70,
vandaag volgt Leonard Cohen met zijn 70ste verjaardag.
Suzanne takes you down to her place near the river
You can hear the boats go by
You can spend the night beside her
And you know that she’s half crazy
But that’s why you want to be there
And she feeds you tea and oranges
That come all the way from China
And just when you mean to tell her
That you have no love to give her
Then she gets you on her wavelength
And she lets the river answer
That you’ve always been her lover
And you want to travel with her
And you want to travel blind
And you know that she will trust you
For you’ve touched her perfect body with your mind.
And Jesus was a sailor
When He walked upon the water
And he spent a long time watching
From his lonely wooden tower
And when He knew for certain
Only drowning men could see Him
He said “All men will be sailors then
Until the sea shall free them”
But He himself was broken
Long before the sky would open
Forsaken, almost human
He sank beneath your wisdom like a stone
And you want to travel with Him
And you want to travel blind
And you think maybe you’ll trust Him
For He’s touched your perfect body with His mind.
Now Suzanne takes your hand
And she leads you to the river
She is wearing rags and feathers
From Salvation Army counters
And the sun pours down like honey
On our lady of the harbour
And she shows you where to look
Among the garbage and the flowers
There are heroes in the seaweed
There are children in the morning
They are leaning out for love
And they will lean that way forever
While Suzanne holds the mirror
And you want to travel with her
And you want to travel blind
And you know that you can trust her
For she’s touched your perfect body with her mind.
Isadora Duncan, de grondlegster van de moderne dans, stierf vandaag 77 jaar geleden in Nice tijdens een bizar ongeluk in haar Bugatti. De zachte zijden shawl om haar hals raakte tussen de spaken van het achterwiel en wurgde haar binnen enkele seconden.
Ik heb een van de mooiste achtertuinen van Nederland, Park Klarenbeek. In Arnhem beter bekend als De Stenen Tafel. Gisteren heb ik met Mambo, de oude circushond van de onderburen, weer eens een wandeling gemaakt door het glooiende parklandschap.
Het park wordt doorsneden door een steil oplopend karspoor dat ik het “Odekerkelaantje” ben gaan noemen omdat het als twee druppels water lijkt op het paadje in Zuid-Limburg waarmee de Van Hemertklassieker “Dagboek van een Herdershond” begint. Acteur Jo de Meijere dendert als kapelaan Erik Odekerke met een fiets vol koffers naar beneden en maakt halverwege een crash en schaaft zijn knie. “Een slecht begin Erik Odekerke, een slecht begin…", mompelt de onvergetelijke drankstem van Ton Lensink.
Maar de Stenen Tafel is ook de plek waar Piet Mondriaan in 1901 een aquarel in naturalistische stijl maakte. Deze is onlangs door antiquair Simonis & Buunk in Ede verkocht. In 103 jaar is er nauwelijks iets veranderd; het boerderijtje van Mondriaans aquarel ligt er nog precies zo bij.
Deze plek is een zeldzame uitzondering, een oog van de orkaan, waar alles stil is blijven staan. Mondriaan kreeg het een paar jaar later in zijn bol en eindigde in rechtlijnigheid. Daarna raasde er een orkaan van moderniteit over de wereld die onze leefomgeving ingrijpend veranderde .
Misschien had Piet Mondriaan het voorvoeld op deze plek. Ook al zou deze plek niet veranderen, zijn werk raakte na 1907 in een stroomversnelling. Dat heeft hij met deze late vroege Mondriaan op de Stenen Tafel nog weten vast te leggen.
Vandaag is het 99 jaar geleden dat Greta Garbo geboren werd.
De Zweedse Hollywoodactrice overleed als kluizenares in Parijs op 85-jarige leeftijd
Miep, de buurvrouw van 3 huizen verderop, woont al sinds 1931 in deze straat. Ze was 60 jaar geleden 16 en het gezin moest evacueren. Miep had een klein katje dat ze stevig vastgeklemd onder haar jas hield. Zo heeft ze de stad verlaten. Toen ze terugkwam in de straat, maanden later, stond de piano in de tuin en erbovenop stonden allemaal theepotten. Dat is het beeld dat ze voor ogen heeft gehouden.
Op 14 april 1944 was Arnhem opnieuw van slag. Weer werd de stad onder vuur genomen door de geallieerden, terwijl er nog nauwelijks Duitse weerstand was. Mijn huis uit 1908 (en de rest van de straat overigens ook) heeft gelukkig weinig te lijden gehad, terwijl er vlakbij in een van de tuinen nog een bom terechtgekomen is. Slechts 145 huizen in Arnhem zijn in de oorlog ongeschonden gebleven.
Dinsdag berichtte ik over een stukje opgegraven verleden, onder het tapijt. Het blijft een bron van historisch onderzoek, bijvoorbeeld naar de normen en waarden van de vijftiger jaren. Neem bijvoorbeeld deze politiek zeer incorrecte Lux-reclame van 16 januari 1954:
… Het is dus begrijpelijk dat Ava Gardner zegt: “Ik gebruik Lux toiletzeep". Doe als zij en bovendien… win een beeldige Yemen bontmantel! …
Ik ben overigens niet de enige weblogger die oude kranten onder het tapijt vind.
de oude vloerbedekking in de woonkamer eruit gegooid
Gisteren heb ik de vloerbedekking eruit gegooid. Nu woon ik in een huis uit 1910, dus het verwijderen van vloerbedekking heeft dan veel gemeen met het pellen van een ui. Toen ik na 3 lagen oud tapijt en antiek linoleum eindelijk de houten vloer bereikt had, stond ik plotseling oog in oog met president Kennedy, in 4 kleurendruk. Verder lagen er vergeelde kranten uit 1954, 1964 en begin 1965. Nadat er 40 jaar over hen heengelopen was (waarvan 13 jaar door mij) , konden ze eindelijk weer het daglicht zien.
Ik heb de krant van 14 september 2004 even laten liggen en lees in het voltooid verleden uit de krant van 2 januari 1965: “Wat staat u te wachten in 1965?” Een kort citaat onder het kopje “Verkeer":
… er zullen – schrik niet – weer 200.000 auto’s op onze wegen bijkomen. De enige pleister op deze wonde: we zullen de brug Brienenoord ten oosten van Rotterdam kunnen pakken in plaats van de Maastunnel. De autoweg tussen Wezel en Emmerich komt eindelijk klaar en dat betekent nog meer bordjes aan de kust met ZIMMER FREI. (Een voordeel is dat ze nu ook sneller naar huis kunnen.) …
Vorige week berichtte ik over Joop, de tamme zwarte kraai van beneden. Je ziet hem hier vrolijk bovenop de keukendeur. Gisteren vertelde de onderbuurman met een bedrukt gezicht dat Joop gevlogen is. In Renkum, tijdens een kindervoorstelling.
Oud zeer kwam naar boven. Op 17 september 1977 moest ik afscheid nemen van onze tamme kauw. Kareltje was geknipt en kon alleen wat fladderen. In augustus begonnen zijn vleugelpennen aan te groeien en Kareltje kon daardoor steeds langer in de lucht kon blijven. Dat was zo’ n leuk gezicht dat we besloten Kareltje niet opnieuw te knippen. Toen kwam 9/17, de fatale dag waarop Kareltje besloot om steeds verder en hoger te gaan vliegen.
Op 18 september hoorden we hem nog antwoord geven vanuit een eikenwal waarin hij de nacht had doorgebracht. Toen verzamelde zich een zwerm kauwen boven de plek waar Kareltje zich schuilhield. Er klonken nog wat blije vakantiekreten en daarna werd het stil. We hebben nooit meer wat van Kareltje gehoord. Zou hij zijn eerste trektocht overleefd hebben?
En nu dus Joop. Het was een echte kraai, had zich uitsluitend bekwaamd in het slopen van interieurs. En toch mis ik hem.
Voordat ik de zaal inloop, weet ik dat ik gemanipuleerd zal worden. Het boegbeeld van links Amerika, half doodgeknuffeld in Europa, weet precies hoe hij je met deze anti-Bushfilm een goed gevoel kan geven. Jij bent steeds degene die samen met Michael Moore de waanzin en de humor scherp in het oog hebt en niet zo dom bent als George W.Bush. De documentaire is knap en intelligent gemaakt en presenteert het wereldgebeuren als theater: voordat de voorstelling begint, worden de republikeinse kopstukken geschminckt terwijl adviseurs, mediatrainers en veiligheidsagenten om hen heenzwermen. De toeschouwer weet het: dit wordt één grote poppenkast. Moore doorspekt zijn documentaire met veel entertainment: malle, monty python-achtige filmpjes, komische herhalingen en gevat commentaar. Er lijkt geen twijfel over te bestaan: ieder weldenkend mens met gevoel voor humor kan niet anders zijn dan anti-Bush.
Ik vraag mij af of documentaires als deze de vrede in de wereld kunnen bevorderen. Natuurlijk is er een direct verband tussen vredelievendheid en afkeer van de oorlog in de Irak. Een afkeer van George W.Bush en de Republikeinen lijkt daar rechtstreeks uit af te leiden, maar deze afleiding is alleen nodig om onze afkeer van oorlog te kunnen richten op een bepaalde persoon en de schuld buiten onszelf te kunnen leggen. Is een politieke film eigenlijk niet per definitie propaganda die tot polarisatie leidt? Terwijl vrede apolitiek en onpartijdig is, de oplossing van iedere vorm van politiek activisme.
In de vierde en de vijfde eeuw trokken monniken naar de woestijnen van Egypte, Sinaï, Palestina en Syrië. Uit deze woestijngemeenschappen zijn de latere kloosters voortgekomen. De eerste grote woestijnvader was Antonius de Grote (251-356), Vader der monniken. Antonius woonde eerst in een leeg huis in een afgelegen ‘nekropool’ (dodenstad). Hij kreeg een visioen en trok daarop het woestijngebergte in. Deze daad kreeg navolging: “Van alle kanten stroomden de kandidaat- heremieten toe. En toen het idee eenmaal gelanceerd was, ontsnapte geen woestijn meer aan de overbevolking van monniken", schreef een van de vroege kerkhistorici.
De monniken leidden een leven van soberheid en onthechting. Zij werden verzocht en gekweld door vleselijke lusten. Overdag werkten en baden zij tegelijkertijd. En ook ’s nachts baden zij onafgebroken om bijstand en redding van zonden, vechtend tegen de begeerten en de slaap. Op den duur vergaten zij hun lichamen, niets begeerden zij nog dan hun kluis, stilte en gebed.
Van de woestijnvaders, die zelf te bescheiden waren om hun gedachten op papier te zetten en bovendien al hun bezittingen, inclusief bijbel en begerenswaardig schrijfgerei weggaven, zijn 2500 Vaderspreuken overgeleverd, tussen 450 en 500 verzameld en opgetekend door hun leerlingen. De invloed van de spreuken op de kerk is aanvankelijk zeer groot geweest. De spreuken hadden nog een vooraanstaande plaats in de Moderne Devotie (Geert Grote) maar raakten later in het westen in onbruik.
De woestijnvaders bereikten zeer hoge leeftijden. Abt Arsenius werd 95, abt Antonius 105 jaar oud. Sjenoete zou zelfs 112 jaar zijn geworden. Alleen Evagrius van Pontus (345-399) stierf reeds op 54-jarige leeftijd aan de gevolgen van een verstoorde spijsvertering. “Met groot, té groot élan gaf hij zich over aan de monastieke gestrengheden.”
Het beoefenen van deugden werd tot in het absurde doorgetrokken. Pronkzucht was uit den boze en dit leidde ertoe dat de monniken hun goede daden in het geniep betrachtten, uit het oog van de andere broeders. “De monniken zorgden er zó angstvallig voor hun prestaties te verbergen voor hun medebroeders, dat het leek of ze een zonde bedreven. Zij trachtten elkaar zelfs te misleiden, hielden zich slapend, zongen geen psalmen, dronken helder water in plaats van brak water.”
Alle citaten en gegevens zijn afkomstig uit Christofoor Wagenaar, Woestijnvaders (1981).
Grote gala van het terrorisme, zaterdag 11 september, Stadsschouwburg Amsterdam
De avond zal niet werkelijk de vorm hebben van een gala. ‘’Er gaat niet gedanst worden of iets dergelijks, hooguit achteraf,'’ aldus Daamen. De naam is een beetje provocerend bedoeld. ‘’Bij terrorisme denk je niet direct aan een feest.'’ Parool, 3 september 2004
Melle Daamen, directeur van de Amsterdamse Stadsschouwburg kan het zich voorstellen dat mensen het schaamteloos vinden. “Het is een beladen onderwerp op de dag waarop drie jaar geleden een aanslag op New York plaatsvond.” Toch programmeert Daamen ‘Het grote gala van het terrorisme’, een discussieavond over massa-angst voor terrorisme, op zaterdag 11 september. Trouw, 4 september 2004
Als ik het Park de Hoge Veluwe bezoek, vind ik de mooiste beelden vaak buiten het museum. Er is een stukje stuifzand waar de natuur prachtige ‘levende’ sculpturen heeft achtergelaten.
Ik kijk naar de afgekapte, halfontwortelde en uitgedroogde tronken terwijl de adolescentiepoëzie uit diepere lagen weer in mij opborrelt.
Ayaan Hirsi Ali: “Het is niet als een provocatie bedoeld. Voordat ik inga op wat de bedoeling is…Het is toch een filmpje. Je ziet een vrouw, zij staat op het gebedsmatje, zij richt zich tot haar schepper, zij gaat bidden en zij is symbool voor heleboel vrouwen, voor heel veel vrouwen die me geïnspireerd hebben, ik ben een tijdje naar blijf-van-mijn-lijf-huizen geweest en ik heb daar met hen gesproken.
Zij zeggen: “Ik geef mij over aan Allah en dan komt het goed met me.” Je ziet een vrouw in een doorzichtige sluier en die doorzichtigheid, daar heb ik voor gekozen om te laten zien:’dat is een vrouw’; ze heeft voeten, kuiten, knieën, een navel, borsten,… een glimp voor de kijker, het is een mens en tegelijkertijd is dat in de islam wat een deel van mijn identiteit is, het is precies wat ze moet verbergen en de consequenties zijn heel zwaar en wat deze vrouw doet is zeggen: “Allah, ik geef me aan u over maar dit gebeurt er, dat gebeurt er en dat en dat, ik word geslagen, ik moet in het huwelijk, altijd beschikbaar staan, voor een man waar ik niet voor gekozen heb. Ik word verliefd en ik word gestraft en de straf wordt uit uw boek gelezen. Ik heb me altijd aan de regels gehouden en dan komt er een oom bij me wonen en mijn vader zegt: “Zijn eer is belangrijker”". En zij zegt: “Ik heb me altijd overgegeven aan u en toch laat u me in de steek.” Hirsi Ali in Zomergasten
Onbegrijpelijk waarom de media het filmpje Submission van Ayaan Hirsi Ali en Theo van Gogh zo gemakkelijk afdoen als een provocatie.
Lodewijk Dros in Trouw: “Het ligt voor de hand de combinatie van medium (film), inhoud (Koran), vorm (bloot) en maker (Van Gogh) af te doen als provocatie. Maar dat gaat voorbij aan het motief van Hirshi Ali: De zuivering van religie, het afzien van schadelijke pretenties of van op het lijf geschreven teksten.”
Regelmatig komt Joop, de tamme kraai van beneden, door de openstaande balkondeuren naarbinnen gevlogen. Meestal begint hij dan direct met sloopwerkzaamheden.
Vanmorgen leek dit even veranderd. Bovenop de piano had hij een velletje postzegels gevonden en vervolgens heeft hij een dappere poging gedaan om dit met een eigen perforatie te voorzien, naast zijn neef de Vlaamse Gaai .
Ik verzamel oude schoolboeken over geschiedenis. Het is fascinerend om te lezen hoe de geschiedenis zich vanuit zichzelf bekijkt en wat ons en onze kinderen geleerd wordt. Je ontdekt dan ook telkens weer dat objectieve geschiedschrijving niet bestaat. Historische feiten raken vertroebeld, worden gemanipuleerd of zijn nog niet in volle omvang zichtbaar.
Zo ontdekte ik in een het BEKNOPT LEERBOEK der Algemeene Geschiedenis door Jos Kleintjens S.J. uit 1905 van Uitgeverij Malmberg uit Nijmegen een aanteekening van een anonieme H.B.S.’er:
Ook na 1918 heette de Europeesche Oorlog nog geen Eerste Wereldoorlog. Pas na de Tweede Wereldoorlog is de naam van Grote Oorlog veranderd in Eerste Wereldoorlog. Maar niet in Engeland waar deze oorlog nog altijd The Great War wordt genoemd. Nu we in de 21ste eeuw zijn beland, spreken sommige historici van een nieuwe “Dertigjarige Oorlog (1914-1945)". Het is dus allemaal een kwestie van etiketten plakken, maar deze etiketten hebben uiteraard een impact op het wereldgebeuren.
Nu we 11 september naderen en 3 jaar na ‘9/11′ nog steeds de kreet “War on Terrorism” horen, denk ik wel eens aan al diegenen die 3 jaar geleden riepen dat de Derde Wereldoorlog was uitgebroken. Serieus worden die kreten nog steeds niet genomen. Waarschijnlijk maskeert deze ogenschijnlijke onverschilligheid juist de onderhuidse paniek voor de Derde Wereldoorlog. Zware woorden roepen zware gedachten op.
Voorlopig schrijf ik in de marge: ‘War on Terrorism in 2001 tot??”
Het is een dag als alle andere.
Als je uit het raam kijkt, is er
geen oorlog
geen hongersnood
geen epidemie
geen overstroming
geen marteling
Toch word je geteisterd,
dag in , dag uit, geteisterd door het allergrootste sociale taboe.
Andere woorden die de eenzaamheid gezelschap komen houden: wegkwijnen (van eenzaamheid) verpieteren (aan eenzaamheid)
1 september: naamdag van de heilige Simeon de Styliet ( 392 - 459 )
Een opmerkelijke vorm van ascese was het stylitisme: de gewoonte om, soms jarenlang, een hutje te betrekken dat op een pilaar was neergezet. Zulke pilaarheiligen genoten vaak grote bekendheid. Veel mensen kwamen om raad of vroegen hun voorbeden. De bekendste was Simeon de Styliet (392-459), die even buiten Aleppo (Syrië) op een pilaar leefde. Volgens sommigen om aan het gedrang van zijn vele bewonderaars te ontkomen, volgens anderen om dichter bij de hemel te zijn. Simeon begon op een pilaar van vier meter hoog, maar naarmate de stroom nieuwsgierigen toenam zocht hij het steeds hogerop om uiteindelijk op veertig meter hoogte te eindigen.
Maar Werner Hummel gelooft er niks van. Hij vertelt een ander verhaal. Het schip zonk omdat de boegdeuren geopend werden. Maar waarom gingen die deuren open? De Estonia werd gebruikt om te smokkelen", zegt hij. Vrachtwagens smokkelden brandstof voor kerncentrales. Die stoffen geven kernstraling af.
“Wat Abraham deed was werkelijk uniek. Er zijn andere voorbeelden van opofferingen (die hiermee verbonden lijken). Brutus die zijn twee zoons ter dood bracht (omdat ze de wet hadden gebroken). Brutus tragische beslissing was begrijpelijk, want de keus was tussen twee universele gegevens: (de staat of de familie). Maar wat Abraham bereid was te doen (op bevel van God, slechts door hem zelf te horen) gaat voorbij elk begrip. Er was geen enkel universeel gegeven wat zijn handeling zou kunnen vergeven. Dit is vergelijkbaar met de rol van de kunstenaar.”
Ayaan Hirsi Ali: “Het is niet als een provocatie bedoeld. Voordat ik inga op wat de bedoeling is…Het is toch een filmpje. Je ziet een vrouw, zij staat op het gebedsmatje, zij richt zich tot haar schepper, zij gaat bidden en zij is symbool voor heleboel vrouwen, voor heel veel vrouwen die me geïnspireerd hebben, ik ben een tijdje naar blijf-van-mijn-lijf-huizen geweest en ik heb daar met hen gesproken. 
Een opmerkelijke vorm van ascese was het stylitisme: de gewoonte om, soms jarenlang, een hutje te betrekken dat op een pilaar was neergezet. Zulke pilaarheiligen genoten vaak grote bekendheid. Veel mensen kwamen om raad of vroegen hun voorbeden. De bekendste was Simeon de Styliet (392-459), die even buiten Aleppo (Syrië) op een pilaar leefde. Volgens sommigen om aan het gedrang van zijn vele bewonderaars te ontkomen, volgens anderen om dichter bij de hemel te zijn. Simeon begon op een pilaar van vier meter hoog, maar naarmate de stroom nieuwsgierigen toenam zocht hij het steeds hogerop om uiteindelijk op veertig meter hoogte te eindigen. 
