100 jaar geleden
Tanger crisis 1905
Keizer Wilhelm II bezoekt de sultan van Marokko
Keizer Wilhelm II bezoekt de sultan van Marokko
In 1880 werd te Madrid een conventie van kracht waarbij alle belangrijke landen in Europa afspraken vastlegden ter regeling van hun handelsactiviteiten in Marokko. Vanwege de aanzienlijke handelsbelangen in Marokko sloot Duitsland in 1890 een afzonderlijk handelsverdrag met dit land; Frankrijk volgde dit voorbeeld in 1892. In 1900 sloten Frankrijk en Italië een geheim verdrag ter regeling van hun invloedssferen in het Middellandse Zee gebied. Frankrijk beoogde een groot Frans koloniaal rijk aan de kust van Noord Afrika en Marokko moest daarvan een onderdeel uitmaken. Na de Entente Cordiale van 1904 maakte Frankrijk ernst met haar koloniale plannen. Frankrijk begon zijn optreden in Marokko met een verdrag met Spanje, dat daarbij zijn eigen aanspraken in Marokko gegarandeerd kreeg.
Duitsland die als belangrijke mogendheid bewust buiten de besprekingen was gelaten, zag haar handelsbelangen in gevaar komen en ageerde heftig tegen het optreden van Frankrijk. Keizer Wilhelm II bracht, tijdens een vakantietocht in de Middellandse Zee, zelfs een bezoek aan Tanger waar hij de Marokkaanse sultan steun toezegde (de Tanger-crisis van 1905).
Von Bülow besloot de Duitse keizer te gebruiken in zijn plan. Hij haalde de keizer over om naar Tanger te varen om zo de sultan te overtuigen van de Duitse steun en de Franse regering in verlegenheid te brengen. Op 28 maart 1905 zette de keizer, aan boord van de Hamburg, koers naar Marokko.
Duitsland die als belangrijke mogendheid bewust buiten de besprekingen was gelaten, zag haar handelsbelangen in gevaar komen en ageerde heftig tegen het optreden van Frankrijk. Keizer Wilhelm II bracht, tijdens een vakantietocht in de Middellandse Zee, zelfs een bezoek aan Tanger waar hij de Marokkaanse sultan steun toezegde (de Tanger-crisis van 1905).
Von Bülow besloot de Duitse keizer te gebruiken in zijn plan. Hij haalde de keizer over om naar Tanger te varen om zo de sultan te overtuigen van de Duitse steun en de Franse regering in verlegenheid te brengen. Op 28 maart 1905 zette de keizer, aan boord van de Hamburg, koers naar Marokko.
De Duitse keizer Wilhelm II komt
op 31 maart 1905 aan in Tanger
op 31 maart 1905 aan in Tanger
Tegen de tijd dat Wilhelm de straat van Gibraltar had bereikt begon hij echter te twijfelen aan het plan. Liever was hij bij Gibraltar voor anker gegaan waar hij op bezoek wilde gaan bij de Britse koningin, Alexandra, die daar verbleef. Von Bülow had de keizer echter via verschillende telegrammen ervan overtuigd dat het bezoek aan Tanger essentieel was. Bovendien was het bezoek van de keizer inmiddels uitgelekt aan de pers, iets waar Von Bülow ook min of meer verantwoordelijk voor was geweest. Er zat voor de keizer dus echter niets op dan door te gaan met het plan. De Hamburg verscheen op 31 maart voor de kust van Tanger. Toch bleef de keizer, versterkt door het slechte weer bij aankomst, tot het laatste moment twijfelen. Uiteindelijk klaarde de lucht op en voer hij naar de haven. Daar aangekomen werd hij opgewacht door een oom van de sultan en de Franse ambassadeur. Hij vertelde de ambassadeur dat Duitsland opkwam voor het Verdrag van Madrid, gaf de ambassadeur vervolgens geen kans om te protesteren en besteeg een wit paard waarop hij naar de Duitse ambassade reed. De keizer had zich in Tanger helemaal niet op zijn gemak gevoeld …
verder lezen …
verder lezen …
Erik Borgman is sinds 2004 directeur van het interdisciplinaire Heyendaal Instituut voor theologie, wetenschap en cultuur van de Radboud Universiteit Nijmegen.
De eerste kennismaking tussen beide mannen vond plaats in het begin van de zeventiger jaren. Repin was diep geroerd door de muziek van Moesorgskij en voelde de vernieuwende kracht van diens composities aan, iets wat in die tijd voor lang niet iedereen gold. Repin schilderde dit portret naar hij zei ‘voor zichzelf, als herinnering aan een vurige beminde vriend.’ Toen Tretjakov zich echter tot de kunstenaar wendde met de wens het portret voor zijn portrettengalerij aan te schaffen, kreeg hij te horen dat hij het graag afstond, gezien de betekenis van Moesorgskij als persoon en Tretjakovs taak een portrettengalerij samen te stellen ‘van de beste mensen van Rusland’. Het bedrag dat repin voor het schilderij ontving, werd door hem ter beschikking gesteld voor de oprichting van een gedenkteken voor Moesorgskij.
Vandaag staat er in Letter & Geest, de diepgravende zaterdagbijlage van Trouw, een bijdrage van de theoloog Matthias Smalbrugge: Confrontatie is nodig om een tragedie te voorkomen. Hierin hekelt hij de conflictvermijding in het maatschappelijk debat over religie en legt daarmee de vinger op de zere plek: de confrontatie tussen christendom en islam.
Matthijs Röling (Oostkapelle, 1943) geldt als het boegbeeld van de hedendaagse figuratieve Nederlandse schilderkunst. Op de tentoonstelling zijn ruim 100 schilderijen en tekeningen uit de periode 1960 tot 2005 te zien, waaronder indringende stillevens, prachtige portretten, naakten, landschappen, interieurs en mythologische voorstellingen. De titel van de tentoonstelling Mimesis (Grieks voor nabootsing van de natuur) verwijst naar Röling’s onuitputtelijke bron van inspiratie. De tentoongestelde topwerken van Röling zijn hoofdzakelijk afkomstig uit particulier bezit. Een groot deel is niet eerder in het openbaar getoond.
Peter van Straaten volgde het gymnasium in Arnhem en studeerde daarna aan de Kunst- nijverheidsschool te Amsterdam. In 1958 begon hij bij Het Parool als reportagetekenaar om vervolgens voor deze krant illustraties en, vanaf 1983, politieke tekeningen te maken. Sinds 1968 werkt hij voor Vrij Nederland eveneens als politiek tekenaar. Van Straatens werk wordt gekarakteriseerd door de wat krasserige wijze van tekenen, waarbij de arcering een belangrijke rol speelt. In zijn vroege werk werd hij vooral beïnvloed door Ronald Searle en inhoudelijk zijn er overeenkomsten met Jo Spier.
Was u er trots op dat u wist dat Goethe op zijn sterfbed de symbolische woorden ,,Mehr Licht!'’ had uitgeroepen? De werkelijkheid is nuchterder. Hij zou gezegd hebben: ,,Mach doch den zweiten Fensterladen auf, damit mehr Licht hereinkomme.'’ Die (…) luiken moesten even open, dat was alles.
Sinds Willy Vandersteen van Suske en Wiske een studioproduct maakte, is de kwaliteit van de verhalen en tekeningen erbarmelijk. Kamagurka maakte er zelfs een liedje over. Hergé heeft dat direct goed gezien en de degeneratie van zijn geesteskind voor en na zijn dood weten te voorkomen. De liefhebber heeft liever 20 goede dan 200 slechte albums. Gelukkig zijn het er, dankzij de productiviteit in de jaren vijftig meer geworden: Zeker 30 Suske en Wiske’s vind ik nog altijd de moeite waard. Hieronder een lijstje van de eerste 41 albums, die ik allemaal in mijn verzameling heb, met als mijn favorieten: 
Om het mysterium tremendum aan te duiden moeten we zowel negatieve als positieve uitspraken doen, om te zeggen wat God niet is eerder dan wat Hij wél is. Zonder deze manier van ontkennen - wat de apophatische benadering genoemd wordt - is al wat wij over God zeggen zeer misleidend. Alles wat we omtrent God bevestigen blijft, hoe juist ook, ver beneden de levende waarheid. Als we zeggen dat Hij goed of rechtvaardig is, dan moeten we er onmiddellijk aan toevoegen dat zijn goedheid of rechtvaardigheid niet kunnen worden gemeten met onze menselijke maatstaven. Als we zeggen dat Hij bestaat, dan moeten we dit onmiddellijk nader bepalen door te zeggen dat Hij niet zomaar een bestaand wezen is onder vele andere, maar dat in Zijn geval het woord “bestaan” een unieke betekenis heeft. Zo houden affirmatie en negatie elkaar in evenwicht. Zoals kardinaal Newman zegt, zijn we voortdurend bezig “te bevestigen en te ontkennen om tot een positief resultaat te komen.” Als we een uitspraak doen over God moeten we erbij voegen: deze bewering is niet onjuist, maar geen woorden zijn in staat de volheid van de transcendente God weer te geven.
Dertien kinderen telde het lutheraanse gezin waarin Rudolf Otto (1869-1937) als twaalfde telg ter wereld kwam. Vader Wilhelm was fabrikant. Moeder overleed toen Rudolf twaalf was. Aan haar droeg hij in 1898 zijn dissertatie over Luthers opvatting van de Heilige Geest op. Otto blikte later terug op zijn nest als “de hechte kring van een eenvoudig en bekrompen milieu. Als schooljongen legt hij belangstelling voor andere godsdiensten aan de dag. Door een rooms-katholieke kameraad laat hij zich over de heiligen voorlichten.
De Griekse vaders vergelijken de ontmoeting van de mens met God met de ervaring van iemand die in de mist over de bergen wandelt: hij zet een stap vooruit en stelt plotseling vast dat er geen grond meer is onder zijn voeten maar slechts een bodemloze diepte. Ook gebruiken ze het beeld van een man die zich ‘ s nachts in een donkere kamer bevindt: hij opent een vensterluik en wordt verblind door een plotselinge bliksemschicht die hem wankelend achteruit doet wijken. Hetzelfde effect ervaren we wanneer wij oog in oog komen te staan met het levende mysterie van God: een duizeling overvalt ons; al de vertrouwde houvasten vallen weg en we kunnen ons nergens meer aan vastgrijpen; ons innerlijk oog is verblind, al onze gewone opvattingen worden in de war gebracht.
