donderdag 31 januari 2008
post-koloniaal
magische schilderijen van Carla Kranendonk

Frans Post was een van de eerste Europeanen die de Nieuwe Wereld vastlegde. Tussen 1636 en 1644 tekende en schilderde hij in Nederlands-Brazilië (Pernambuco) en probeerde objectief vast te leggen wat hij daar allemaal zag. Toch had hij een onvermijdelijk ‘blanke’ visie. Hij bleef niet alleen een Europese schilder; in de eerste plaats was hij een Hollandse schilder uit de zeventiende eeuw die met topografische precisie zijn werk deed.

Vierhonderd jaar later is Europa een kruispunt van culturen geworden en lijkt het Avondland in een identiteitscrisis. Sinds Picasso in 1907 zijn demoiselles d’ Avignon schilderde, is de blanke kunstenaar gewend aan multi-culturele cut ‘n paste, aan deconstructie en reconstructie, aan vrije verbeelding en vrije interpretatie. De schilderijen van Carla van Kranendonk staan op het eerste gezicht helemaal in de etnische Afro-amerikaanse traditie. Maar ze leunen daarbij ook op het (Europese!) structuralisme en de relativering en herinterpretatie van de blanke Westerse cultuur door de bril van niet-Westerse culturen.

Kranendonk
uit de serie Black Heroes, 2007
zonder titel, 145 x 150 cm
Galerie 25 Limited Amsterdam
De schilderijen van Carla Kranendonk laten zich lezen als verhalen. Verhalen van zwarte Afrikanen, nakomelingen van de slaven in Amerika of Caribisch gebied, die dromen van een terugkeer naar een welvarend, economisch sterk Afrika. Die reizen met een koffer vol persoonlijke herinneringen, op mooie schoenen die symbool staan voor vrijheid en zelfstandigheid. Op de doeken van Carla Kranendonk komen behalve koffers, ook veel schoenen voor: fraai versierde slippers, stevige stappers of hoge hakken. Van vrouwen die op straat zitten temidden van hun voor Afrika zo typerende koopwaar: palmolie, maggiblokjes, colanoten en blikjes instant melk.
 
Deze portretten van zwarte vrouwen en mannen, Kranendonks helden, zijn een vervolg op een portret dat de kunstenares in 2004 maakte van haar Surinaamse schoonmoeder. Een monumentaal portret dat beschouwd kan worden als een hommage aan dé zwarte vrouw. Carla Kranendonk reist geregeld naar haar familie in Suriname en Senegal en komt dan terug met genoeg inspiratie voor nieuwe beelden vol symbolen en betekenissen.
 
Bron: galeries.nl

carlakranendonk.nl

woensdag 30 januari 2008
surrealistische soap
begonnen aan het eerste seizoen van Twin Peaks op DVD

Achttien jaar geleden keek ik iedere zondagavond bij de VPRO naar de ondoorgrondelijke whodunit van David Lynch en Mark Frost . Ik had van de Amerikaanse Buñuel al verschillende films gezien: Eraser head (1977), The Elephant man (1980), Dune (1984) , Blue velvet (1986) en Wild at Heart (1990). Maar de televisieserie maakte Lynch uiteindelijk bij het grotere publiek bekend. Twin Peaks zorgde voor een hype en betekende de definitieve doorbraak van de donut in Nederland.

titelscherm van Twin Peaks
‘who killed Laura Palmer?’

De hoofdrol werd gespeeld door Kyle MacLachlan, een van de vaste acteurs van David Lynch, die ook al de hoofdrol speelde in Dune (1984) en Blue Velvet (1986). Andere memorabele rollen werden gespeeld door Sherilyn Fenn (foto rechtsonder) als Audrey Home en Lara Flynn Boyle als Donna Hayward.

Sherilyn FennTwin Peaks blijft ( … ) bekend staan als één van de meest fascinerende projecten uit de geschiedenis van tv, én als een meesterwerk dat had kunnen zijn. De serie begint met de moord op een locale beauty queen, Laura Palmer (Sheryl Lee). De plaatselijke politie, aangevoerd door de recht-door-zee sheriff Harry S. Truman (Michael Ontkean), kan de zaak niet aan en roept de hulp in van het FBI. Speciaal agent Dale Cooper (een kostelijke Kyle MacLachlan), wordt naar het slaperige stadje gestuurd – een vrolijke man, die gek is op zwarte koffie, en zich verder bezighoudt met boeddhisme, spiritisme en deductie. Gaandeweg krijgen we zicht op de verschillende inwoners van Twin Peaks, die allemaal een verborgen leven leiden, allemaal lijken in de kast hebben, of het nu drugs is, verzekeringszwendels, buitenechtelijke liaisons of iets anders. Voeg daar nog de geesten aan toe, die na een paar episodes beginnen opduiken, en het resultaat is een bizarre trip, die meer had kunnen zijn dan wat het is, indien men Lynch en co-auteur Mark Frost hun zin had laten doen.
 
Bron: digg.be

Twin Peaks DVD boxHet duurde tot in 2002 voor het eerste seizoen van Twin Peaks op dvd werd uitgebracht door Paramount. De dvd-set van het eerste seizoen bevatte alle afleveringen van het eerste seizoen en de oorspronkelijke pilot. De pilot was de reden waarom het zo lang wachten was op de dvd-release, omdat de rechten ervan in handen waren van een ander bedrijf. Van de pilot werden twee versies gemaakt: de gewone eerste aflevering van de tv-serie en een afgeronde tv-film, met een apart einde dat speciaal voor die versie werd gefilmd. De bedoeling van ABC was dat, als de serie niet aansloeg bij het publiek, de pilot met het speciale einde, nog als een op zichzelfstaande film kon worden uitgebracht in Europa. De oplossing van de moord op Laura Palmer is heel anders in deze “Europese” tv-filmversie van de pilot dan in de serie. (Bron: nl.wikipedia.org)

twinpeaks.org | Twin Peaks [ lynchnet.com ]

dinsdag 29 januari 2008
indringend portret
afgelopen weekend las ik een essay van Léon Hanssen
over de ontmoeting tussen Virginia Woolf en Gisele Freund

& daarna zoekend op het web kwam ik een fotopagina tegen over Vita Sackville-West, Virginia Woolf en de Bloomsbury groep met daarin opgenomen een portret van Virginia Woolf uit een historische fotosessie.

Virginia Woolf
Virginia Woolf, gefotografeerd door
Gisele Freund op 23 juni 1939

Gisele FreundAls 1938 der Agfacolor-Diapositivfilm in Frankreich auf den Markt kam, begann Gisele Freund, eine Sammlung von Farbporträts von Schriftstellern anzulegen. Sie fotografierte die Autoren, die sie meist durch Monnier kennengelernt hatte, in regelrechten Porträtsitzungen bei Lampenlicht. Die Bilder bekamen dadurch eine ruhige ästhetische Einheit, die an die Konzeption der Galerie contemporaine von Nadar und anderen Fotografen des Second Empire erinnerte. In etwa eineinhalb Jahren nahm sie in Paris und London über achtzig Schriftsteller auf, von denen später viele zu den wichtigen Autoren des zwanzigsten Jahrhunderts gezählt wurden: Aragon, Breton, Benjamin, Cocteau, Colette, Eliot, Éluard, Gide, Joyce, Koestler, Montherlant, Rolland, Shaw, Valéry, Wilder, Woolf, Zweig u. a.

Dieses einzigartige Farbporträt-Werk wurde erst viele Jahre nach dem zweiten Weltkrieg publiziert und begründet heute Freunds Berühmtheit als Porträtistin des Geistes. In manchen Fällen – Joyce, Malraux und Woolf – ist Freunds Bildnis so stark ins öffentliche Bewusstsein eingegangen, dass es kanonisch für die Figur selbst steht. Als François Mitterrand 1981 französischer Staatspräsident wurde, kannte er diese Ahnengalerie, und er bat Freund, sein offizielles Porträt aufzunehmen. Sie setzte ihn wie die Schriftsteller von einst ins Lampenlicht. Ein Jahr darauf wurde sie mit dem Orden der Légion d‘honneur ausgezeichnet.

Bron: de.wikipedia.org

maandag 28 januari 2008
Nationale Tuinvogel Telling
afgelopen weekend was het weer Nationale Tuinvogel Telling
De huismus is de meest waargenomen vogel tijdens de Nationale Tuinvogel Telling van Vogelbescherming Nederland. Bij het opmaken van de tussenstand op zondag om 17.00 uur hadden ruim 10.000 deelnemers hun gegevens ingevoerd. Dat is 30 procent meer dan bij de vorige telling op hetzelfde tijdstip het geval was. In totaal telden de vogelliefhebbers zo’n vierhonderdduizend vogels.
 
Bron: vogelbescherming.nl
kauwtje
de kauw is afgelopen weekend 38492 keer in een tuin gesignaleerd en eindigt daarmee op een zevende plaats
(foto: Jan van der Straaten)

Voorlopige uitslag Nationale Tuinvogel Telling 2008
1. Huismus 95200
2. Koolmees 72724
3. Merel 47462
4. Pimpelmees 45810
5. Spreeuw 40996
6. Vink 40403
7. Kauw 38492
8. Turkse tortel 28505
9. Houtduif 23161
10. Ringmus 17853

tuinvogeltelling.nl | sovonwintervogeltelling.nl

zondag 27 januari 2008
de lieve vrede is niet alles
vandaag gelezen in Letter & Geest (Trouw)
de reactie van Lodewijk Dros op Benoemen en Bouwen
Nathan en David
Koning David en de profeet Nathan
die de koning de waarheid zegt
tekening van Rembrandt
De lieve vrede, de harmonie, de linkerwang, ze hebben in de christelijke geschiedenis een waardering ontvangen die niet alleen onrecht doet aan de historie, maar ook aan de waarde van disharmonie, van weerbaarheid, van elkaar hard de waarheid zeggen. Dat loopt niet altijd goed af, nee. Maar de lieve vrede kan net zo funest zijn als het etterende conflict.
 
lees verder : trouw.nl/deverdieping/letter-geest
zaterdag 26 januari 2008
obeygiant
worldwide propaganda delivery
dekor

obeygiant.com

vrijdag 25 januari 2008
mysterieuze natuur
de raadselachtige landschappen van Anutosh (1970)
Anutosh
De Laatste Sneeuw, 2006
Anutosh schildert raadselachtige landschappen waarin hij de meest uiteenlopende organische vormen plaatst, zoals paddestoelen en koralen. De kunstenaar is vooral geïnteresseerd in de beeldanalogieën tussen de verschillende natuurlijke verschijnselen. Zijn tekeningen vormen hierbij een belangrijke schakel, ze zijn een broedplaats om te experimenteren met de betekenis van het beeld. Met een bijna naïeve nieuwsgierigheid bekijkt Anutosh de wereld, de natuur, het menselijk zoeken naar beschutting en wordt hij geboeid door de ondergrondse verbondenheid of het gevaar van een dodelijk giftige paddestoel; een kinderlijke manier om de duistere kant van het zijn te belichten. Hij schildert landschappen op doeken met een panoramisch formaat. De weidse blik die dit formaat de kijker biedt, wordt echter doorkruist door beeldelementen die zich op de voorgrond dringen en tot buiten het kader reiken.
 
Bron: kunstinutrecht.nl
Anutosh
Hundred days from mars, 2007
In zijn recente werk heeft hij zich meer op de duistere kanten van ons bestaan gericht. Giftige paddenstoelen, dreigende luchten en een abstracte vorm die als een slang – het symbool van de duivel- om een paal kronkelt, het is maar een greep uit de donkere, geheimzinnige wereld die Anutosh in zijn nieuwste landschapschilderijen toont.
 
Bron: galeries.nl
Anutosh
de Schermutseling
donderdag 24 januari 2008
hedendaagse nederlandse tekenaars [ 7 ]
Marcel Reijerman (1958) uit Arnhem
Marcel Reijerman
de bomenoorlog 1997
houtskool en conté op Ingres papier
38 x 61 cm
Marcel Reijerman verleidt het oog ertoe te blijven dwalen door de onwerkelijke maar toch vertrouwde wereld van zijn schilderijen en tekeningen. Een wereld opgebouwd uit vaak alledaagse beeldelementen, die elk in een eigen kleur en met een eigen streek zijn neergezet. De kleurrijke beeldelementen staan naast elkaar zonder elkaar te overschreeuwen, zonder hiërarchie. Elk plekje, elk element heeft zijn eigen identiteit, en krijgt een gelijke hoeveelheid aandacht.
 
Bron: galeries.nl

meer hedendaagse nederlandse tekenaars

woensdag 23 januari 2008
Shorpy
fotoblog met historische foto’s van gewone mensen
Shorpy

Shorpy Henry Sharpe Higginbotham – was born Nov. 23, 1896, in Jefferson County, Alabama, to Phelix Milton Higginbotham and the former Mary Jane Graham. He served in the armed forces during World War I. On Nov. 19, 1927, he married Flora Belle Quinton. On Jan. 25 of the following year he died in a mine accident at the age of 31, crushed by a rock, and was buried in Jefferson County. He became a father, posthumously, when his widow bore his child in the summer of 1928.
Bron: shorpy.com

Shorpy en zijn vrienden

shorpy.com

dinsdag 22 januari 2008
getormenteerde ziel
tentoonstelling over Henri Jonas zijn muzen en demonen
in Museum Spaans Gouvernement Maastricht, nog tot 10 februari 2008
Jonas
Henri Jonas, zelfportret

Behalve tussen juli 1937 en oktober 1938 en tussen augustus 1939 en juni 1940 verbleef Henri Jonas de rest van zijn leven in psychiatrische inrichtingen. Tijdens die twee korte oplevingen tussen 1937 en 1940 was schilderen Jonas’ enige mogelijkheid om met de buitenwereld te communiceren. ( Bron: museumspaansgouvernement.nl)

Eva in het stadspark
Eva in het stadspark

Henri JonasHenri Jonas werd op 28 mei 1878 geboren in de Maastrichter Smedestraat nummer 2930 te Maastricht als tweede kind van Charles Jonas, meesterknecht-huisschilder, en Fieneke Jungslaeger. Na zijn lagere schooltijd trad Henri Jonas in de voetsporen van zijn vader en werd ook (leerling)huisschilder. ’s Avonds volgde hij de tekenlessen van Rob Graafland aan het Stadsteekeninstituut en vanaf 1902 ook aan de Zondagsschool voor Decoratieve Kunsten. Op 2 juni 1903 trouwde Henri Jonas met Netteke Roukens. Het huwelijk zou kinderloos blijven. Op 31 maart 1915 werd hij weduwnaar omdat Netteke, op 38-jarige leeftijd, overleed aan tuberculose. De dood van Netteke en een jaar daarna die van zijn vader zette het leven van Henri op z’n kop en hij besloot het roer om te gooien. In 1916 zegde hij zijn baan als huisschilder op en vertrok met een subsidie van de stad Maastricht naar Amsterdam. Tot augustus 1918 volgde Jonas de opleiding aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten, daarna keerde hij weer terug naar Maastricht. De onrust die hem na het overlijden van Netteke en zijn vader had overvallen, was echter nog niet geweken en Henri Jonas reisde enkele jaren door Europa en Noord-Afrika. Na zich in 1922 definitief in Maastricht te hebben gevestigd, in ‘het huis met de roos’ aan de Kleine Looierstraat nummer 10, werd Henri Jonas leraar schilderen aan het Stadsteekeninstituut, dat enkele jaren later de Middelbare Kunstnijverheidsschool werd. In deze jaren hervond Jonas zijn innerlijke kracht, die resulteerde in een krachtige expressie in zijn werk. Tussen 1925 en 1932 bloeide Jonas’ talent. In deze jaren – in 1925 of 1926 – leerde Henri Jonas in Parijs bovendien het bekende schildersmodel Eugénie Servais kennen, met wie hij een relatie kreeg. Onder druk van zijn kerkelijke opdrachtgevers, kon hij echter niet met haar trouwen – Eugénie was immers een gescheiden vrouw – hetgeen Jonas in een ernstig conflict bracht met zijn geweten en hem het diepe besef gaf dat hij, wat hij ook zou kiezen, altijd zou verliezen. De innerlijke tweestrijd die hiervan het gevolg was, leidde in 1933 tot een diepe depressie. De periode van januari 1933 tot juli 1937 heeft Jonas doorgebracht in achtereenvolgens de Valeriuskliniek in Amsterdam, de Sint Willibrordus Stichting in Heiloo en vanaf oktober 1933 in het Sint Servatius Gesticht in Venray. In augustus 1937 trouwde Henri Jonas alsnog met de inmiddels ‘weduwe’ geworden Eugénie Servais.
( Bron: museumspaansgouvernement.nl)

museumspaansgouvernement.nl

maandag 21 januari 2008
Old Age
gisteren bezocht: Schilders van de Ziel Symbolisme in Frankrijk
in het Singer Museum in Laren, nog tot 29 januari 2008

De tentoonstelling Schilders van de Ziel in het Singer Museum in Laren laat de duistere kant van het symbolisme niet onbelicht. Eén zaal is ingericht met schilderijen en prenten vol huiveringwekkende chimeara’s, gorgonen en wraakgodinnen. Sommige symbolistische kunstenaars werden aangetrokken tot het duistere en maakten openlijk een flirt met het occulte. Net zoals de gothic van nu. Het duistere is altijd al aantrekkelijk geweest.

Kupka
František Kupka ( 1871-1957 )
vzdor-černý idol (de zwarte afgod) 1900-03

Overigens is er een duidelijke lijn te trekken van het symbolisme (1880-1900) met zijn geestelijke oriëntatie naar de New Age van onze tijd. De tentoonstellingen Kunstenaren der idee (1978) en Het spirituele in de kunst (1987) beiden in het Haags Gemeentemuseum lieten al duidelijk zien dat de hedendaagse individualistische spiritualiteit die zich afkeert van de geïnstitutionaliseerde godsdienst, al een voorspel had in de jaren 1880-1900, de tijd waarin het symbolisme bloeide. New Age en Old Age.

Manifest van het symbolisme door Jean Moréas uit 1886

zondag 20 januari 2008
Russische kunst in Leeuwarden
Russische Kunst bij de Gouden Phoenix in Leeuwarden
verkooptentoonstelling van 2 februari t/m 9 maart 2008
Russische Kunst

Van 2 februari tot en met 9 maart 2008 is er bij De Gouden Phoenix een bijzondere verkooptentoonstelling van expressionistische Russische Kunst. Marina en Saco Keikes mogen uit een particuliere collectie circa 60 schilderijen aanbieden van toonaangevende Russische kunstenaars, zoals Anatoli Nikiforovich Shkurko, Victor Kirilovich Gaiduk, Viktor Aleksandrovich Shvets, Wachtang Nikolaevich Advadze, Andrei Nikitivich Mordovets en Arkadi Fedorovich Martirosov. ( Bron: goudenphoenix.nl )

goudenphoenix.nl

zaterdag 19 januari 2008
grootmeester-kluizenaar
Bobby Fischer (1943-2008)

Een mooi tijdsbeeld. Het gordijn tot op de grond, veel mahonie, de onvermijdelijke kamerplant. De jaren zestig in stijl. Zo zien de voormalige headquarters van de Stasi (inmiddels een museum) in Berlin Lichtenberg of de hotels van de apparatsjiks er in het voormalige oostblok van binnen nog steeds uit. Een week geleden liet ik hier een mooie retrofoto van Erwin Olaf zien in eenzelfde setting.

Fischer en Spasski in 1972
de Rus tegen de Amerikaan
de legendarische match tussen Spasski
en Fischer in Reykjavik, 1972

Bovenstaande foto is in 1972 de hele wereld rondgegaan. Deze werd genomen tijdens de legendarische match tussen de Russische grootmeester Spasski en het Amerikaanse wonderkind Bobby Fischer. Oost tegen West, midden in de koude oorlog. Vanaf 1948 kwamen alle wereldkampioenen steevast uit de Sovjet Unie en nu won voor het eerst een westerling de wereldtitel, een Amerikaan nog wel.

Fischer en Spasski in 1972
nogmaals Spasski, Fischer en kamerplant

Na deze historische partij speelde Fischer twintig jaar niet meer en trok zich als een kluizenaar terug. Pas in 1992 speelde hij de revanchematch tegen Spasski in het voormalige Yoegoslavië. Weer won hij en werd hij in één keer ruim drie miljoen dollar rijker. Maar het negeren van het verbod door zijn land om deze match in het voormalige Yoegoslavië te spelen zou enorme gevolgen hebben voor de rest van zijn leven…

Bobby FischerIn 1992 speelde Bobby Fischer op een Servisch eiland in het toenmalige Joegoslavië een revanchematch tegen Spasski. Fischer. won met 10-5. Omdat er VN-sancties tegen Joegoslavië golden, die ook de sport betroffen, had de Amerikaanse regering Fischer op voorhand verboden de match te spelen. Fischer spuwde toen voor de rollende camera’s op de brief waarin het State Department hem verbood om de match te spelen. Fischer, die met de match meer dan drie miljoen dollar verdiende, keerde na afloop niet terug naar zijn geboorteland en verbleef voornamelijk in Hongarije, Zwitserland, de Filipijnen en Japan.

Na de revanchematch tegen Spasski vertoonde Fischer zich niet veel meer in de openbaarheid. Wel liet hij van zich horen via obscure radiozenders, waar hij telefonisch zijn gepeperde meningen over Amerika en de vermeende Joodse lobby ventileerde. Hij juichte onder meer de aanslagen van 11 september 2001 toe. Ook verkondigde hij dat vrijwel alle belangrijke schaakpartijen van tevoren zet voor zet afgesproken waren, onder andere die tussen Karpov en Kasparov. Fischer werd van antisemitisme, negationisme en revisionisme beticht en er werd wel eens getwijfeld aan zijn geestelijke toestand.

» lees verder: nl.wikipedia.org

Bobby Fischer overleed eergisteren op 64-jarige leeftijd in Reykjavik.

vrijdag 18 januari 2008
debat over deugden
Vandaag begint in Trouw een wekelijkse serie artikelen over deugden
de filosoof Paul van Tongeren geeft de aftrap
we moeten het debat over normen en waarden sluiten. Veel zinniger is het te discussiëren over deugden.

Paul van Tongeren

Paul van TongerenVandaag begint in Trouw een wekelijkse serie artikelen over deugden. Paul van Tongeren geeft de aftrap en zegt hij vandaag in deze krant: „Dat het normen- en waardendebat onvruchtbaar is, heeft te maken met die termen ’normen’ en ’waarden’. De normen worden ons van buiten opgelegd en zijn verplichtend.”
 
Volgens Van Tongeren daagt een verplichting uit tot overtreding. „In plaats van de norm te verinnerlijken, willen wij de grens overschrijden.”
 
„Aan de andere kant staan de waarden, die zijn steevast hoogverheven en te weinig realistisch om houvast te bieden. Zoals de mission statements van bedrijven en organisaties zijn: vroom, maar weinig concreet.”
 
Daarom moeten we het debat over normen en waarden sluiten. Veel zinniger is het te discussiëren over deugden, meent de hoogleraar.
 
„De deugdethiek is een opvoedingsethiek, gericht op voortdurende vorming, op perfectionering van jezelf.” Deugden, van moed en geduld tot mededogen en integriteit, zijn dus geen beperkende normen of vage waarden, maar kwaliteiten waarin je excelleert.
 
„Zo spreken over morele vorming lijkt mij zinniger dan het normen- en waardendebat.”
 
Bron: meer.trouw.nl

Paul van Tongeren, deugdelijk levenPaul van Tongeren, Deugdelijk leven
een inleiding in de deugdethiek
Vandaag ontdekken we weer dat deugd eigenlijk niets met een dergelijke mentaliteit te maken heeft, maar eerder met kracht, voortreffelijkheid, kwaliteit van leven en levenskunst. Wie wil weten wat menselijk leven is en hoe het moet, kan het beste kijken naar mensen die het goed kunnen, die de kunst van het leven verstaan. De deugd lijkt een belangrijke rol te kunnen (gaan) spelen in actuele problemen, en deze inleiding probeert duidelijk te maken wat de bijdrage kan zijn van de deugdethiek aan een oplossing van de problemen van onze tijd. Deugdelijk leven is het nieuwe eindexamencahier voor het vwo. Het onderwerp is deugdethiek en werd door de Begeleidingscommisie in het Filosofie in het voortgezet onderwijs voor de examenjaren 2004 tot en met 2006 vastgesteld. ( Bron: felix-en-sofie.nl)

Paul van Tongeren: Deugden zijn niet los verkrijgbaar [ trouw.nl ]

Raffael, de deugden
Raffael de deugden
Stanza della Segnatura, Vaticaanstad

De zeven deugden

Prudentia (Voorzichtigheid - verstandigheid - wijsheid)
Iustitia (Rechtvaardigheid - rechtschapenheid)
Temperantia (Gematigdheid - matigheid - zelfbeheersing)
Fortitudo (Moed - sterkte)
Fides (Geloof)
Spes (Hoop)
Caritas (Naastenliefde/Liefde)

debat over deugden [ meer.trouw.nl ] | website Paul van Tongeren | deugden.nl

donderdag 17 januari 2008
schilders van de ziel
Schilders van de Ziel Symbolisme in Frankrijk
Singer Museum Laren, nog tot 29 januari 2008

Het Singer Museum in Laren richt zich al sinds 1956 met tentoonstellingen op Nederlandse en Europese kunst(stromingen) uit de periode 1880-1950. Meestal worden daarbij ook werken uit de eigen collectie getoond. De tentoonstelling Schilders van de Ziel Symbolisme in Frankrijk draait alweer drie maanden en is nog twaalf dagen te zien.

Schilders van de ziel
Het symbolisme is een geesteshouding die reageerde op het heersende positivisme en de teloorgang van spiritualiteit, als gevolg van de industriële revolutie en het geloof in de wetenschap. Kenmerkend is het willen uitdrukken van zielstoestanden en ideeën, met symbolen zoals dromen, visioenen en sprookjes, waarbij de suggestie en emotie een belangrijke rol spelen. Geliefde onderwerpen zijn de vlucht en het ontstijgen aan de materiële wereld. Grote belangstelling is er voor het spirituele, religies (katholicisme), esoterie, satanisme en klassieke mythen en oude legenden.
 
Bron: singerlaren.nl

singerlaren.nl | symbolisme [ nl.wikipedia.org ] | symbolisme[ artcyclopedia.com ]
Symbolism [ metmuseum.org ]

woensdag 16 januari 2008
nogmaals herrijzend Nederland
Ook Maria Austria (1915-1975) fotografeerde de wederopbouwjaren
Maria Austria
meisje met poppenwagen in het Vondelpark, 1956
© Maria Austria Instituut

Maria AustriaMet Henk Jonker, Aart Klein en Wim Zilver Rupe richtte Maria Austria in 1945 het fotobureau Particam Pictures op. Het persbureau richtte zich op onderwerpen uit het gewone leven. Op de documentaire reportages voor kranten en tijdschriften stond de werkende mens centraal. Maria Austria fotografeerde de opbouw van Nederland door de lens te richten op bijvoorbeeld de huishoudbeurs en de bevolking in een typische Amsterdamse buurt als de Jordaan. Ook na de oorlog maakte Maria Austria veel portretten. Zij kreeg acteurs, cabaretiers, dansers, regisseurs en musici voor de camera. Austria en Jonker werden bovendien gevraagd om de eerste voorstellingen in de Amsterdamse Stadsschouwburg vast te leggen. Deze opdracht vormde de kiem voor het specialisme van Austria en Jonker, de theaterfotografie. Zo fotografeerde het paar (in 1950 huwden Maria en Henk) vanaf 1947 ook het Holland Festival. Later kregen ze ook opdrachten van de Nederlandse Opera Stichting, het Concertgebouworkest en tal van andere gezelschappen. Met een rubriek in het Algemeen Handelsblad boden ze elke week een visueel verslag over belangrijke maatschappelijke gebeurtenissen.
Bron: cultuurarchief.nl

Maria Austria
wandelen in het Vondelpark, 1964
© Maria Austria Instituut

maria-austria-instituut.nl | beeldbank.amsterdam.nl

dinsdag 15 januari 2008
wederopbouw in zwart-wit
Aart Klein (1909-2001) portretteerde ons land in de jaren vijftig en zestig

Een paar jaar geleden besteedde ik in deze rubriek aandacht aan de fotograaf Frits Weeda die tussen 1958 en 1965 actief was. Zijn foto’s tonen een somber beeld van de jaren zestig: troosteloze nieuwbouw in druilige polders, bermen vol zwerfafval en naargeestige industriële landschappen. Het optimisme van de wederopbouwjaren zie je in de foto’s van Aart Klein wél terug. De bedrijvigheid van het naoorlogse Nederland legde hij gretig vast. Bekend werd hij o.a. door een lange reeks foto’s over de Deltawerken, waarbij ‘onze strijd tegen het water’ haast mythische proporties kreeg. En tegelijkertijd bleef het ook zo heel gewoon, zo heel Nederlands handen uit de mouwen.

Aart Klein
hoogbouw Rotterdam, 1962
© Nederlands Fotomuseum

Het mooist vind ik zijn foto’s van de naoorlogse nieuwbouw: de eerste galerijflats, genadeloos strakke trottoirs en rijen lantaarnpalen door kale vlakten, lege parkeerterreinen met iele jonge aanplant. Een nieuwe schone wereld vol optimisme zoals de planologen het graag zagen, zonder onbehagen, zonder graffiti.

Aart Klein
Hoogvliet Rotterdam, 1957-1962
© Nederlands Fotomuseum

Aart KleinIn 1945 was Aart Klein een van de medeoprichters van de groep Particam, later op initiatief van Klein omgedoopt tot Particam Pictures. Dit bureau, waar onder anderen ook Maria Austria deel van uitmaakte, verwierf in de eerste jaren na de oorlog een monopolie op het gebied van de theaterfotografie. Daarnaast maakten de leden reportages over de meest uiteenlopende onderwerpen. Het waren de jaren van opbouw en optimisme en deze facetten kwamen in de fotografie van de Particam-fotografen vaak naar voren. In 1956 besloot Aart Klein zich te vestigen als zelfstandig fotograaf en richtte zich op bedrijfsfotografie. Zijn opdrachtfotografie zou steeds meer een ongebonden karakter krijgen; hij vond zijn eigen stijl in een uitgesproken ‘wit-zwart’ fotografie. Aart Klein is actief geweest binnen diverse fotografische organisaties. Zo was hij in 1945 een van de medeoprichters van de Nederlandse Vereniging van Fotojournalisten en maakte gedurende vier jaar, van 1956 tot 1960, deel uit van het bestuur van de GKf. Hij heeft zich altijd ingezet voor de verbetering van de positie van fotografen in Nederland.
Bron: sbk.nl

nederlandsfotomuseum.nl | geheugenvannederland.nl

maandag 14 januari 2008
joie de vivre
gezien: les demoiselles de Rochefort (1967)
van Jacques Demy met muziek van Michel Legrand

Luchtig, swingend en een lust voor het oog. Les demoiselles de Rochefort van Jacques Demy is een heerlijk ongecompliceerde film, die het optimisme van de jaren zestig kleurrijk weerspiegelt. Met in de hoofdrollen Catherine Deneuve en haar zusje Françoise Dorléac die in de musical de zusjes Delphine en Solange spelen. En Gene Kelly als l’étranger Andy. Françoise Dorléac, de oudere zus van Catherine Deneuve kwam vlak na de opnamen op 25-jarige leeftijd bij een auto-ongeluk om het leven.

les demoiselles de Rochefort
de zingende zusjes Françoise Dorléac en Catherine Deneuve
Demy also understood color as sheer entertainment, and that’s probably why, if you can let yourself sink into the plush hues and visual lyricism of “The Young Girls of Rochefort,” its various little problems shrink away. Yet the movie isn’t just a piece of froth. Even in the midst of all those cheerful French blues and cherry reds, Demy has shown us his characters’ longing so vividly that it can never quite be erased. Even after they’ve all found their happiness, you don’t think they’ll ever quite forget what loneliness is – it’s the cloudy landscape you leave behind as you drive into the sunny horizon ahead. The traveling carnival workers in the movie sing a silly, wonderful number about their freewheeling life, moving from town to town and from girl to girl: “They call us carnies, but poets are what we are.” That’s Demy in a single line. ( Bron: salon.com )
les demoiselles de Rochefort
stills uit de kleurrijke sixties musical
les demoiselles de Rochefort

les demoiselles de Rochefort | Michel Legrand [ fr.wikipedia.org ]

zondag 13 januari 2008
100 jaar geleden [ 1 ]
13 januari 1908: Henri Farman maakt vlucht van 1 kilometer
Henri Farman 1908
Henri Farman maakt voor het eerst in Europa een rondje van een kilometer

Henri FarmanHenri Farman (1874 - 1958)
werd in Frankrijk geboren als zoon van een Engelse krantencorrespondent. Farman hield zich met schilderen bezig aan de École des Beaux Arts, maar kreeg al snel interesse voor de nieuwe mechanische uitvindingen die tegen het eind van de 19e eeuw gedaan werden. Omdat zijn familie er geld voor had, kon hij zijn ei kwijt als amateur sporter. In de jaren ‘90 werd hij wielrenkampioen, en rond de eeuwwisseling ontdekte hij de motorcross, waarbij hij voor Renault meedeed in de Gordon Bennett Cup. Toen Charles Voisin aangedreven vliegtuigen ging bouwen en verkopen in 1907, was Farman een van de eerste klanten. Farman vestigde het record voor de langste vlucht tot dan toe in Europa, en in 1908 maakte hij als eerste een internationale Europese vlucht. Nadat hij zijn eigen toestel ontworpen had, op 29 mei 1908, nam hij de eerste passagier mee de lucht in. In een partnerschap met zijn twee broers bouwde hij een succesvolle en innovatieve vliegtuigbouwerij. Hun model uit 1914 werd flink gebruikt voor artillerie-observaties en verkenningsvluchten gedurende de Eerste Wereldoorlog. De Goliath van de Farman Aircraft company was het eerste lange-afstands-vliegtuig voor passagiersvluchten, die begon met reguliere vluchten tussen Parijs en Londen op 8 februari 1919.
( Bron: nl.wikipedia.org)
op de foto: Henri Farman en Charles Voisin

de pioniers (chronologie)

zaterdag 12 januari 2008
retroverdriet
mooie serie retrofoto’s van Erwin Olaf
Erwin Olaf
Erwin Olaf, Carloline (detail), 2007
uit de serie Grief © Erwin Olaf

erwinolaf.com

vrijdag 11 januari 2008
allesretro.nu
allesretro.nu
allesretro.nu

allesretro.nu

donderdag 10 januari 2008
Nikolai Lugansky in Arnhem
Vanavond speelt Nikolai Lugansky in Musis Sacrum Arnhem
werken van Schumann, Prokofjev en Liszt
Nikolai  LuganskyIn 1990 maakte het toen 17-jarige Russische pianowonder Nikolai Lugansky een opzienbarend debuut als invaller voor Maria João Pires. Inmiddels wordt Lugansky wereldwijd gezien als een fenomeen van uitzonderlijke klasse. Hij beschikt over enorme technische gaven, maar maakt geen show van zijn virtuositeit. Hij musiceert open en eerlijk maar ook met kracht, raffinement en verdieping. In oktober 2006 speelde Lugansky met Het Gelders Orkest op indrukwekkende wijze het ‘Tweede pianoconcert’ van Rachmaninov. Ditmaal keert hij terug naar Arnhem met werk van Schumann, Prokofjev en pianogenie Liszt.
 
Bron: musis-sacrum.nl

pianorecital 10 januari Musis Sacrum
Schumann: Faschingsschwank aus Wien, opus 26
Prokofjev: zeven delen (nr. 3, 5, 6, 7, 8, 9 en 10) uit ‘Romeo & Julia’
Liszt: Sposalizio uit ‘Années de pèlerinage’, boek 2, Italie
Liszt: Jeux d’eau al la villa d’este uit ‘Années de pèlerinage’, boek 3
Liszt: Sonnet 123 van Petrarca uit ‘Années de pèlerinage’, boek 2, Italie
Liszt: vier delen (nr. 12, 5, 11 en 10) uit ‘Douze études d’exécution transcendante’

lugansky.homestead.com [ official website ]

woensdag 9 januari 2008
warholizer
maak je eigen Warhol
warholizer
Michaela into pop art

probeer de warholizer

dinsdag 8 januari 2008
duitslandweb.nl
de Duitse geschiedenis (vanaf 1815) in een notendop
duitslandweb.nl

duitslandweb.nl

maandag 7 januari 2008
zalig kerstfeest!
Vandaag vieren de orthodoxe christenen volgens de oude kalender
de Geboorte van Onze Heer en Verlosser Jezus Christus
Arabisch-talige agenda voor Koptische christenen
ook de Koptisch-orthodoxe Kerk
viert vandaag kerstfeest,
ook ‘achterin’ de agenda…

Tropaar van Kerstmis, toon 4, Christus’ geboorte

Uw geboorte, Christus, onze God, bracht aan de wereld het licht der
kennis. De aanbidders van de sterren leert een ster u te aanbidden,
de zon der gerechtigheid, die opgaat uit den Hoge.
Heer, eer aan U.

icoon van de Geboorte van Onze Heer en Verlosser Jezus Christus
Icoon van de Geboorte van Onze Heer
en Verlosser Jezus Christus

Russische kerstliederen [ Tilburgs Byzantijns Koor ]

zondag 6 januari 2008
mister Motley
magazine voor kunst, nummer 16: schaduw stad
cover nummer 16: schaduw stad

mister Motley is een jong en fris tijdschrift voor iedereen die nieuwsgierig is naar hedendaagse beeldende kunst. Maar wie is die mister Motley toch zelf? Om daar achter te komen zit er maar een ding op, mister Motley leren kennen. Waar houdt hij van? Waar kom je hem tegen? En wat wil hij? mister Motley is iemand die op een verfrissende manier naar de wereld kijkt. Jij zou zelf ook een mister Motley kunnen zijn. Motley betekent ‘ bont, gevarieerd’ en dat laat eigenlijk al weten dat mister Motley heel breed georienteerd is. ( Bron: mistermotley.nl )

mistermotley.nl

zaterdag 5 januari 2008
mislukte vadermoord
Het modernisme, de schok der vernieuwing van Peter Gay
in het Nederlands vertaald

J.S.BachAl acht jaar ben ik een bewoner van de eenentwintigste eeuw, maar toch voel ik mij een nomade in de geschiedenis en sla ik telkens weer ergens in het verleden mijn tenten op. Toen ik op Eerste Kerstdag luisterde naar de cantate die J.S.Bach voor 25 december 1724 schreef, zette ik een denkbeeldige pruik op. Hoe voelde men zich in die tijd? Voelde men zich in de eeuw van de Verlichting misschien verlichter omdat men nog niet de last hoefde te dragen van het historische bewustzijn? In de negentiende eeuw werd het bewustzijn verzwaard en tegelijkertijd ondermijnd door de ideeën van Darwin, Nietzsche en Freud. In de eeuw die daarop volgde verloren we tenslotte ons vooruitgangsgeloof en werden we en masse geconfronteerd met het nihilisme. Maar dit is natuurlijk een tunnelvisie. Omgekeerd kun je onze welvaart plaatsen tegenover de stinkende armoede van de achttiende eeuw. Het beeld dat we nu van het galante tijdperk hebben, is gevormd door de lifestyle van de toenmalige jetset; het overgrote deel van de bevolking leidde een uitzichtloos bestaan. De Verlichting scheen alleen voor de happy few.

Inmiddels heb ik mijn tenten in de achttiende eeuw weer opgebroken en ben verhuisd naar de periode rond de Eerste Wereldoorlog. Dat begint een vertrouwde plek te worden. Eigenlijk is dat logisch. Want in het tijdsgewricht 1900-1920 vind ik het duidelijkst de overgang van de traditie naar het modernisme, van het verleden naar het heden. Het is de eerste doorgang die ik passeren moet om in het verleden te komen. Net zoals iedere wereldreis over land begint in het buurland. De periode van pakweg honderd jaar geleden ligt mij het meest na: de negentiende eeuw is nog volop aanwezig, maar tegelijkertijd klinken al de nieuwe geluiden van het modernisme. Deze tijd was een breuk en een overgang tegelijk: breuk omdat velen met het verleden wilden breken, overgang omdat met het verleden niet gebroken kan worden.

Het lichte modernisme blies als een frisse wind de Victoriaanse benauwdheid weg. Na de waanzin van de Grote Oorlog was dit modernistische briesje tot orkaankracht aangezweld. De avant-garde koos bewust voor de breuk met het verleden en verenigde zich in clubjes die we zijn gaan kennen onder de namen van het fauvisme, kubisme, futurisme, expressionisme, suprematisme, dadaïsme en surrealisme. Maar de dadaïsten waren de echte vadermoordenaars. Hun ‘kunst’ was het verzet zélf en daarom spraken ze van ‘anti-kunst’. We weten inmiddels hoe het gegaan is: de avant-garde werd opgenomen in de traditie, de elite werd ingelijfd door de massa.

Marcel Duchamp
het urinoir van Marcel Duchamp uit 1917
wordt nu als officiële kunst geaccepteerd,
maar blijft in wezen anti-kunst

Peter Gay ModernismPeter Gay heeft, na een indrukwekkend oeuvre met o.a. studies over de Verlichting, Mozart, Voltaire, de Victoriaanse cultuur en Freud, een boek geschreven over het modernisme. Modernism: The Lure of Heresy. Dat boek is nu vertaald in het Nederlands en verschenen bij Uitgeverij Ambo onder de titel Het modernisme, de schok der vernieuwing. Misschien komt hij tot dezelfde voorlopige conclusie: de vadermoordenaars van de avant-garde zijn niet in hun missie geslaagd. Zonder de vader heeft de zoon geen bestaansrecht, zonder traditie bestaat er geen kunst, alleen anti-kunst, die strikt genomen niet in de kunstgeschiedenis thuishoort: ze werpt zichzelf buiten.

Peter GayPeter Gay (born June 20, 1923), a Jewish American historian of the social history of ideas, born as Peter Joachim Fröhlich in Berlin, where he was educated at the Goethe-Gymnasium. After witnessing Kristallnacht in 1938, he fled Nazi Germany in 1939. His family initially booked passage on the SS St. Louis (whose passengers were eventually denied visas) but fortuitously changed their booking to an earlier voyage to the U.S. He came to the United States in 1941 and took American citizenship in 1946. Gay received his education at the University of Denver, where he was awarded a BA in 1946 and at Columbia University where he was awarded an MA in 1947 and PhD in 1951. Gay worked as political science professor at Columbia between 1948-1955 and as history professor from 1955-1969. He taught at Yale from 1969 until his retirement in 1993. He married Ruth Slotkin (d. 2006) in 1959 and has adopted three step-children.

Gay’s first interest was in intellectual history. His 1959 book, Voltaire’s Politics examined Voltaire as a politician and how his politics influenced the ideas that Voltaire championed in his writings. Gay followed the success of Voltaire’s Politics with a wider history of the Enlightenment, The Enlightenment: An Interpretation (1969), for which he was honored with the National Book Award and the Mecher Book Prize. Gay’s 1968 book, Weimar Culture was considered at the time to be a ground-breaking cultural history of the Weimar Republic. Starting in 1978 with Freud, Jews and Other Germans, an examination of the impact of Freudian ideas on German culture, Gay has become increasingly interested in psychology. Many of his works focus on the social impact of psychoanalysis. Gay is a leading champion of Psychohistory, and is a follower of Sigmund Freud.

Bron: en.wikipedia.org

vrijdag 4 januari 2008
natuurlijke selectie
gisteren voor het eerst op televisie bij de TROS op Nederland 1
het mooiste meisje van de klas

De natuur is onbarmhartig. En die natuur dragen we allemaal in ons. Het begint op het schoolplein en het houdt daarna nooit meer op. Vijfennegentig procent van de jongens wil vijf procent van de meisjes en omgekeerd. Om het concreter te maken: negentien jongens willen dat ene meisje: het mooiste meisje van de klas. Haar uiterlijk is haar populariteit. Omgekeerd kiest kiest zij weer voor die ene jongen: de stoerste jongen van de klas. De vrouwelijke happy few vindt de mannelijke happy few en de rest kijkt ernaar.

klasDe nieuwe serie van Jan Jongbloed is geconstrueerd om een even eenvoudige als doeltreffende format: een of twee jongens (nu dertigers of veertigers) gaan op zoek naar dat ene meisje ‘waar de hele klas verliefd op was.’ Wat is er van haar geworden? En is ze nog steeds populair? Of om het maatschappelijker uit te drukken: heeft ze een succesvoller leven gekregen door haar uiterlijk? Het antwoord zal meestal (weinig verrassend) positief zijn en bevestigt de sociale wet dat een mooi uiterlijk garant staat voor populariteit op school en succes in de maatschappij.

In de onvolprezen Engelse documentairereeks seven-up! is dit determinisme ook duidelijk bevestigd. Als er ooit een tijd komt waarin er op bestelling mooie baby’s verkrijgbaar zijn, zullen ethische bezwaren snel sneuvelen. Want welke ouders wensen hun kinderen geen succes, geen prettig leven? Zolang de natuur onbarmhartig (in onszelf aanwezig) is, zal de mooiste aantrekken en de lelijkste afstoten.

het mooiste meisje van de klas [ tros.nl ] | schoolbank.nl

donderdag 3 januari 2008
Tatort
Ik keek naar In Europa (het jaar 1922)
en bekeek foto’s van de Keulse fotograaf August Sander (1876-1964)

In de televisieserie In Europa ging het afgelopen zondag over de moord op Walther Rathenau in 1922 en dat leverde de spannendste aflevering op die ik tot nu toe in deze serie gezien heb. Geschiedenis als spannend jongensboek. Of om meer bij het medium televisie te blijven: als een aflevering van Tatort. Soms wordt er wel eens (al te gemakkelijk) van uitgegaan dat Adolf Hitler nooit aan de macht zou zijn gekomen als de moordaanslag op de minister van Buitenlandse Zaken van de Weimar Republik zou zijn mislukt. Rathenau moest gestopt worden. Mak legde wijselijk geen link naar dé politieke moord uit de Nederlandse geschiedenis, maar het is toch veelzeggend dat er een hele aflevering aan dit (in Nederland onderbelichte) incident besteed werd.

De onrust na het verlies van de Eerste Wereldoorlog duurt voort in Duitsland. De nederlaag zet alle tegenstellingen op scherp en slechts één enkele man lijkt de zaak bij elkaar kunnen te houden: Walter Rathenau. Als deze man in 1922 door rechtse extremisten wordt vermoord lijkt er voor Duitsland niemand meer te zijn die het land kan redden.
( Bron: ineuropa.nl/jaar/1922 )

Walther Rathenau
Walther Rathenau op een postzegel van Deutsche Post Berlin

Voor mij was deze documentaire een aanleiding om weer eens te gaan kijken naar de foto’s van August Sander, de fotograaf van het dagelijks leven in de Weimar Republik (1919-1933)

August SanderZu Beginn der 1920er-Jahre kommt August Sander in Berührung mit der „Gruppe Progressiver Künstler“ in Köln und findet in diesem Kreis eine starke Resonanz; hier u. a. in engem Austausch mit den Künstlern Franz Wilhelm Seiwert und Heinrich Hoerle sowie des weiteren mit Gerd Arntz, Gottfried Brockmann, Otto Freundlich, Raoul Hausmann und Stanislaw Kubicki (Berlin), Hans Schmitz, Augustin Tschinkel (Prag/Köln) und Peter Alma (Amsterdam). Zudem ist Sander mit den Malern Jankel Adler, Otto Dix, Heinrich Pilger und Anton Räderscheidt in engerem Kontakt. Viele von ihnen wurden wie auch Künstler anderer Sparten, so der Musik, Literatur, Baukunst und dem Schauspiel von August Sander portraitiert und in sein großes Werk Menschen des 20. Jahrhunderts aufgenommen. Für dieses entwirft er um 1925 ein Konzept, das allerdings über das Sujet des Künstlerportraits hinaus, ein weites Spektrum der damaligen Gesellschafts- und Berufsgruppen umfasst und auf rund 600 Aufnahmen, unterteilt in sieben Gruppen, angelegt ist.

foto van August Sander
notaris, 1924

1927 unternimmt Sander zusammen mit dem Schriftsteller Ludwig Mathar eine rund dreimonatige Reise nach Sardinien, auf der etwa 500 Aufnahmen entstehen. Eine geplante Buchveröffentlichung über die Reise scheitert aber. 1929 veröffentlicht er ein erstes Buch Antlitz der Zeit, eine Auswahl von 60 seiner Portraits Menschen des 20. Jahrhunderts. Die Zeit des Nationalsozialismus bringt für seine Arbeit wie für sein persönliches Leben starke Einschränkungen. Sein Sohn Erich, Mitglied in der linken Sozialistischen Arbeiterpartei Deutschlands (SAP), wird 1934 festgenommen, zu 10 Jahren Zuchthaus verurteilt. Sein Buch Antlitz der Zeit wird 1936 beschlagnahmt, die Druckstöcke werden vernichtet. Während des Krieges verlegt er seinen Lebensmittelpunkt nach Kuchhausen im Westerwald, wohin er u. a. seine wichtigsten Negative und Photographien vor den Bombenangriffen in Sicherheit bringen kann. Sein Atelier wird 1944 bei einem Luftangriff zerstört. 1946 beginnt Sander eine umfangreiche Bilddokumentation über das kriegszerstörte Köln.

Bron: de.wikipedia.org

woensdag 2 januari 2008
Johannes van Kronstadt
vandaag is het 99 jaar geleden dat Johannes van Kronstadt
voor de eeuwigheid geboren is (20 december 1908/ 2 januari 1909)
Johannes van Kronstadt
icoon van de hl. Johannes van Kronstadt

Op de website van Dennis Geurten is een uitgebreide levensbeschrijving in het Nederlands te vinden, waaruit onderstaand fragment.

Johannes Ilyitch Sergieff
was geliefd door rijke en arme, door edelman en bedelaar, maar vader Johannes was niet, nochtans, universeel populair. Er waren mensen die naar hem op keken en zijn werken met jaloersheid aanschouwde, bijzonder onder geestelijkheid en staats-ambtenaren, vele waren die niet van hem hielden. Aan de andere kant naar het einde van zijn leven, zijn conservatisme, dwingend en open, op kwesties van principe, zowel theologisch als politiek, wekte de bittere haat van de liberale vals-intellectueel die ijverig de weg voor het klaarmaakten omwerpen van zowel kerken als monarchie en met hen van ieder publiek en priv?deugd en de onderneming van een godloze en onmenselijke tirannie. Zij zouden kunnen niet, maar haten een die hen zag waarvoor zij waren, die christendom zo krachtig en overtuigend preekte en wiens leven bezit was een voorbeeld van het ver overtuigender dan enig preken.

Tijdens zijn laatste jaren voorspelde vader Johannes constant de benadering van verschrikkelijke gebeurtenissen in Rusland, en gaf aan openlijk degenen die met het toenemen van succes leidden, de mensen op het verkeerde pad, vooral die in posities van autoriteit. In zijn preken van 1907 sprak hij iedereen aan, van het verschrikkelijke oordeel van God en spoorde de nood van berouw en een terugkeer naar gezond verstand aan, dat aankondigde dat indien Rusland stopte met het Heilige Rusland te zijn, was zij niets meer dan een loutere horde van een wilde stam , bedoeling op het vernietigen van elkaar.

De gezondheid van vader johannes begon in 1906 te verminderen en naar het einde van 1908 hij werd heel ziek en was onbekwaam om enig rust te vinden van zijn lijdenen, behalve tijdens zijn dagelijkse liturgie, die hij deed zo lang dat het mogelijk was, en deed de laatste liturgie op 10 december 1908. Hij communiceerde nog steeds dagelijks, maar op 18 december hij viel in een coma, hij ontwaakte de volgende avond, met een gekwelde ziel. met heel veel moeite ontving hij de communie voor de laatste keer, stierf hij om 06.40 uur in de morgen van de 20ste december 1908. (2 januari 1909)

My life in Christ | Johannes van Kronstad [ roca.org ] | orthodoxwiki.org

goed voornemen
het initiatief Benoemen en Bouwen probeert de polarisatie
van de Nederlandse samenleving aan te pakken

Ik was waarschijnlijk niet de enige die vanmorgen verbaasd was bij het zien van de eerste Trouw van 2008. Geen gewone voorpagina, maar een foto van vijf vuisten met de tekst benoemen en bouwen. Blij was ik toen er op pagina drie toch nog een vertrouwde voorpagina volgde. Op pagina twee volgde een verklaring voor het afwijkende omslag. Benoemen en bouwen is een initiatief en een goed voornemen om de Nederlandse samenleving bij elkaar te houden. Multiculti is uit, benoemen en bouwen moet er voor in de plaats komen, zo lijkt het.

benoemenenbouwen.nl
de voorpagina van Trouw vandaag

Wanneer ik alleen naar de foto kijk, die dit initiatief toch moet dragen, zie ik eigenlijk weer een specifiek ideaalbeeld van de multiculturele samenleving: twee blanke vuisten tussen drie gekleurde vuisten: een blanke vuist bovenop was in dit plaatje waarschijnlijk taboe geweest en drie blanke vuisten is blijkbaar teveel. De Sloveense postmoderne marxist Slavoj Žižek heeft deze zogenaamde zelfvernedering van de blanke westerling voor mij voorgoed ontmaskerd als meta-racisme:

Slovoj Žižek( … ) Het einde van het multiculturalisme is immers vooral een einde aan de vermeende zelfvernedering, waar westerlingen zo in getraind waren. Vroeger kon je als witte, heteroseksuele man niet eens spreken over je eigen “authentieke” cultuur en identiteit, want dan was je bij voorbaat al verdacht, dan was je al bijna een neofacist. Maar die zelfvernedering bleek ook een dekmantel. Juist doordat wij “identiteitloos” waren, konden wij namelijk spreken over universele waarden. Want omdat wij geen identeit hadden, spraken we vanuit een neutrale positie. En precies dat was zo arrogant tegenover die mensen die we zogenaamd beschermen. “Toe maar, wees vooral jezelf", zeiden we - maar daarmee stellen wij de norm van wat “jezelf” is. Niet omdat we “westers” en dus superieur waren, want dat zou racistisch zijn, maar omdat we “neutraal” waren. Maar superieur bleven we… stiekem. Het is eigenlijk meta-racisme. Fascinerend, hoe deze hypocresie mogelijk was: meta-racisme als kritiek op het racisme! ( … )

benoemenenbouwen.nl

dinsdag 1 januari 2008
niet zonder ons
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder

Voor degene in een schuilhoek achter glas
Voor degene met de dichtbeslagen ramen
Voor degene die dacht dat-ie alleen was
Moet nu weten, we zijn allemaal samen

Voor degene met ‘t dichtgeslagen boek
Voor degene met de snelvergeten namen
Voor degene die ‘t vruchteloze zoeken
Moet nu weten, we zijn allemaal samen

Ramses Shaffy

refr.:
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder
Niet zonder ons

Voor degene met de slapeloze nacht
Voor degene die ‘t geluk niet kan beamen
Voor degene die niets doet, die alleen maar wacht
Moet nu weten, we zijn allemaal samen

Voor degene met z’n mateloze trots
In z’n risicoloze hoge toren
Op z’n risicoloze hoge rots
Moet nu weten, zo zijn we niet geboren

refr.

Voor degene met ‘t open gezicht
Voor degene met ‘t naakte lichaam
Voor degene in ‘t witte licht
Voor degene die weet, we komen samen

refr.

Niet zonder ons (15x)

shaffy.nl

johannes@mimesis.nl

HTML Hit Counters
eXTReMe Tracker

het numineuze www.griffioen-beelden.nl

www.gerdrenshof.com

www.vanleestantiek.com

nl.orthodoxlogos.com

comics grafische vormgeving en webdesign muziek tekeningen en illustraties wetenschap taal & poëzie Rusland religie geschiedenis filosofie film boeken orthodoxie schilderkunst architectuur fotografie