Categorie archief: Duitsland

peperdure ‘Weimar Krimi’

gisteren gezien op ARD: Babylon Berlin (episode 3 en 4)

Babylon Berlin posterEindelijk zag ik dan de veelgeprezen Duitse serie Babylon Berlin (2017). Voordat volgende week het tweede seizoen van start gaat, herhaalt de ARD op dit moment de eerste serie. Babylon Berlin is rauw realistisch historisch drama, eigenlijk meer een Weimar Krimi. Het is een uitstekend medicijn tegen nostalgie. De ‘goeie ouwe tijd’ van voor de oorlog, blijkt helemaal niet zo gemoedelijk, vriendelijk en hartelijk. Zeker niet in de metropool Berlijn. Door de Groß-Berlin-Gesetz van 1920 was Berlijn met vier miljoen inwoners na New York en Londen de grootste stad op de wereld. En in de tweede helft van de jaren twintig was Berlijn het onbetwiste centrum van de Goldene Zwanziger. Alles wat hip was kwam uit Berlijn of trok naar Berlijn.

In 1929 kwam er een einde aan de vijf gouden jaren en werd de sfeer weer net zo grimmig als in 1919, toen Berlijn op het randje balanceerde. Het had een haar gescheeld of de stad was communistisch geworden. Om het rode gevaar te weerstaan werd door vrijkorpsen een keiharde strijd gevoerd die grensde aan een burgeroorlog. Deze maand is het precies honderd jaar geleden dat in Berlijn de Spartacusopstand losbrak. Daarbij werden de twee kopstukken van de revolutie in Duitsland, Rosa Luxemburg en Karl Liebknecht door een vrijkorps vermoord. Rosa Luxemburg werd in het Landwehrkanal gegooid en pas vier maanden later zwaar verminktteruggevonden. Het Landwehrkanal zou een dumpplek worden voor tientallen om het leven gebrachte Spartakisten. De rauwheid van dit gegeven lijkt bepalend te zijn geweest voor de esthetische standaard van Babylon Berlin.

Babylon Berlin
begingeneriek van Babylon Berlin
[credits artofthetitle.com]

Babylon Berlin heeft in esthetisch opzicht veel meer te bieden dan rauw realisme. In 1929 culmineren de jaren twintig met art deco en expressionisme en krijgen we al een voorschot op de nieuwe zakelijkheid van de jaren dertig. De vernieuwende grafische vormgeving van na de Eerste Wereldoorlog krijgt in deze serie ook een plekje in de begingeneriek. De titel Bablyon Berlin is vormgegeven als een logo en in de animatie worden stijlfiguren uit het Duits expressionisme gebruikt. Ook zullen de makers veel gekeken hebben naar M – Eine Stadt sucht einen Mörder van Fritz Lang. Zo zitten er subtiel en effectief allerlei cinematografische effecten verwerkt in deze peperdure Weimar Krimi.

De set decorators van Babylon Berlin hebben het tijdsbeeld bijzonder zorgvuldig geconstrueerd. Ik deed een check bij een straatbeeld in de vierde aflevering. Daarin zien we een demonstratie van de communisten op 1 mei 1929 in de buurt van de Hermannplatz. Op de achtergrond herkende ik de ‘art deco tempel’ van Karstadt in aanbouw, waar ik vier jaar geleden iets over schreef.

Karstadt in aanbouwDeze hypermoderne Karstadt werd op 16 juni 1929 geopend. De 1mei-demonstratie is dus zes weken voor de opening. In de straatopname zien we dat de steigers rond een van de torens al half is afgebroken. Zo nauwkeurig reconstrueert Babylon Berlin dus het tijdsbeeld. Vor dem Warenhaus am Hermannplatz beschrijft de reconstructie van dit stukje Berlijn waar op 21 april 1945 een tragedie plaatsvond. Vier dagen later werd de nauwelijks 16 jaar jonge ‘art deco tempel’ door de nazi’s opgeblazen.

Nog meer over de filmische reconstructie van het Berlijnse straatbeeld in 1929 is te lezen op deze blog. Op de website van producent Sky1 staat een interactieve kaart van het vooroorlogse Berlijn met verschillende filmlocaties uit de serie. Alle filmlocaties in Babylon Berlin staan op deze pagina. Het is waarschijnlijk aan Man Men te denken dat art directors en set decorators tegenwoordig zo hun best doen om heel precies het verleden te reconstrueren. De kijker heeft met Babylon Berlin echt het gevoel in een tijdmachine gestapt te zijn en weer uit te stappen op straat in Berlijn anno 1929. Alles is er weer. Dag opa, dag oma, wat zien jullie er jong uit!

Babylon BerlinBabylon Berlin Graphic Novel
Fans of political satire, world history, and crime thrillers rejoice – Babylon Berlin is a graphic novel adaptation of the book that inspired the award-winning show available on Netflix! A tale of corruption, trafficking and scandal in 1920s Germany, as the birth of the Weimar Republic sends the world scurrying into economic and political turmoil. As Germany faces radical change, an unfortunate manslaughter sends detective inspector Gereon Rath away to Berlin. Faced with Russians, Mafia, and even his fellow police officers, the detective soon realized he can trust no-one – as he stumbles into an ever-growing criminal investigation surrounding drugs, pornography, and an illegal sex ring. (Bron: titan-comics.com)

babylon-berlin.com

een gelovig wetenschapper

Op 5 december a.s. verschijnt bij de Deutsche Post een herdenkingspostzegel
t.g.v. de 250e geboortedag van Friedrich Schleiermacher

Veel uit de periode 1750-1850 heeft mijn bijzondere aandacht. Dat geldt zeker ook voor de theologie uit dit tijdvak. Na 1750 begon de wetenschap steeds grotere invloed uit te oefenen op het denken over mens en wereld. Natuurlijk werkte dit ook uit op het christelijke geloof. Friedrich Schleiermacher is een van de bekendste en invloedrijke theologen uit het begin van de negentiende eeuw. Daarom wordt hij wel eens de ‘de kerkvader van de 19de eeuw‘ genoemd. Hij leefde in een tijd dat de wetenschap de geloofswaarheden uit de Bijbel begon te ondermijnen. Deze ontwikkeling was tijdens de Verlichting al op gang gekomen en zette in de negentiende eeuw definitief door.

Schleiermacher Briefmarke
postzegel t.g.v. de 250e geboortedag van Friedrich Schleiermacher

Zo ontstonden er allerlei wetenschappen die de kennis op grond van de Bijbel in twijfel gingen trekken. De geologie kwam bijvoorbeeld op ramkoers te liggen met het Scheppingsverhaal. De Ierse bisschop James Ussher berekende in de zeventiende eeuw op grond van het scheppingsverhaal in Genesis dat de aarde op 22 oktober 4004 voor Christus moest zijn geschapen. De wetenschap kwam tot heel andere berekeningen. In de eerste dertig jaar van de negentiende eeuw werd de natuurlijke historie met miljoenen jaren opgerekt en ontstonden de namen van de geologische tijdvakken. Het rijtje Trias, Jura, Krijt klinkt de meeste scholieren nu bekender in de oren dan het rijtje Leviticus, Numeri, Deuteronomium. Wat Schleiermacher in zijn tijd meemaakte was een verschuiving van het christelijke, theocentrische wereldbeeld naar een wetenschappelijk, postchristelijk wereldbeeld. Op deze verschuiving, die natuurlijk ook een confrontatie was, reageerde Schleiermacher met zijn theologische geschriften. Zijn bekendste is Über die Religion. Reden an die Gebildeten unter ihren Verächtern uit 1799.

Schleiermacher worstelde met de in zijn tijd dringende vraag naar de verhouding tussen wetenschap en geloof, tussen de kennis van het hoofd en kennis van het hart. Hij vroeg zich af of het wel mogelijk is om tegelijkertijd een goed christen te zijn en een modern denkende wetenschapper, een vraag, die begrijpelijk is voor wie zijn levensgeschiedenis kent.
 
Bron: koinonia.kerkwinkel.eu

goede smaak

gisteren gezien op Arte: Der erotische Blick – Johann Winckelmann
documentaire van Christian Feyerabend over “de vader van de archeologie”

WinckelmannDe Frans-Duitse zender Arte legt vaak het Frans-Duitse cultuurverschil bloot. In de documentaire Der erotische Blick – Johann Winckelmann die gisterenavond te zien was, kwamen een Duitse en een Franse kunsthistorica aan het woord. In Duitsland wordt Winckelmann in de eerste plaats gezien als kunsttheoreticus en als de vader van de archeologie, maar in Frankrijk staat hij vooral bekend als een politiek denker.

Dit verschil heeft alles te maken met de invloed van de klassieke oudheid op de kunst en politiek in de tweede helft van de achttiende eeuw. Winckelmann propageerde de kunst van de antieken en zag deze als superieur. De geest van de klassieke kunst vatte hij krachtig samen in de oneliner edele eenvoud, stille grootsheid. Het rococo van zijn tijd was daar ver van afgedwaald en getuigde volgens Winckelmann niet van goede smaak. Om weer terug te keren naar de goede smaak moest de kunstenaar zich verdiepen in de klassieke kunst.

Gedanken über die Nachahmung der griechischen Werke in der Malerei und Bildhauerkunst uit 1755 was Winckelmann’s eerste geschrift over zijn esthetische opvattingen en vestigde zijn naam. Het werd een bestseller. Winckelmann had de juiste snaar weten te raken en zijn devies vond overal navolging. Tussen 1770 en 1780 vond er een stijlverandering plaats. De frivole rococo begon langzaam maar zeker plaats te maken voor een strenge en serieuze stijl, het neo-classicisme. In Frankrijk werden de esthetische opvattingen van Winckelmann gehoord door Jacques-Louis David en kregen ze een sterke politieke lading mee.

David 1774
Jacques-Louis David Erasistratos ontdekt welke ziekte Antiochius heeft (1774)
In dit vroege werk van David is duidelijk de overgang van het rococo naar het neo-classicisme te zien. De compositie is nog overvol, de kleuren gloeiend en de posen barok. In de jaren 1780′s zal David zijn sobere en koele stijl vinden.

Op de klassieke kunst van de Romeinen en de Grieken werd ook een vrijheidsideaal geprojecteerd. Toen Winckelmann zijn ideeën begon te verkondigen, was de Verlichting doorgebroken, maar was de staat nog allesbehalve verlicht. De meeste mensen zuchtten nog onder de onderdrukking door het ancien régime. De klassieke kunst fascineerde niet alleen door haar schoonheidsideaal, maar gaf ook hoop. Vergeleken bij het rococo, die de smaak van het hof vertegenwoordigde, leek de klassieke kunst zich niet te richten op aardse genoegens maar op deugden. Jacques-Louis David pakte dat op en zijn schilderijen zouden dit gaan laten zien. Ze zouden het volk gaan onderwijzen in burgerdeugden en het patriottisme aanwakkeren.

Johann Joachim Winckelmann
Geschichte der Kunst des Altertums 1776

Door de invloed van Winckelmann op David en het neoclassicisme, dat de officiële stijl van de Franse Revolutie zou worden, wordt Winckelmann in Frankrijk dus meer gezien als een politieke denker dan als een archeoloog.

Für Winckelmann war die Schönheit schlechthin das Maß aller Dinge, und so wurde er zu einem wahren Meister des guten Geschmacks. Sein wohl bekanntester Spruch lautet: „Edle Einfalt, stille Größe”, und er bewunderte die Kunst der stilsicheren Griechen, nicht zuletzt mit seinem Werk „Gedanken über die Nachahmung der griechischen Werke in der Malerei und Bildhauerkunst” (1755). So ebnete er den Weg für den Klassizismus – seiner Ansicht nach sollten sich die Menschen und die Kunst von Rokoko und Barock distanzieren und vielmehr die griechische und römische Antike neu entdecken.
 
Bron: schwaebische.de

100 jaar Operatie Michael

vandaag precies honderd jaar geleden begon Operatie Michael
Het begin van het Lenteoffensief van het Duitse Rijk in 1918

de aartsengel MichaelOp 21 maart 1918 zou het Duitse Rijk aan het Westfront nog één keer haar tanden laten zien. De architecten van het Lenteoffensief in 1918, de zogenaamde Kaiserschlacht, hadden het eerste offensief, dat gelanceerd werd vanuit de Hindenburglinie, Operatie Michael gedoopt. Michael is immers de aartsengel die de draak verplettert. Uiteraard zagen de Duitsers God en Zijn Hemelse Scharen in 1918 aan hun kant staan. De geallieerden vertegenwoordigden dus de draak die verpletterd moest worden.

Dat het Lenteoffensief uiteindelijk mislukte, wordt door de meeste historici aan een combinatie van factoren toegeschreven. In het voorjaar van 1918 waren de Amerikanen voor het eerst gevechtsklaar en stonden tegenover de vermoeide Duitse troepen fris in de strijd. Daarbij kwam de stemming van oorlogsmoeheid onder de Duitse bevolking. Na de ontelbare offers die de afgelopen jaren waren gebracht, was het thuisfront doodziek geworden van de oorlog voor volk en vaderland waaraan men in augustus 1914 zo enthousiast was begonnen.

Operatie Michael 21 maart 1918
Het artilleriebombardement begon om 4.40 uur met een intensief Duits spervuur ten zuidwesten van de stad Saint-Quentin met een diepte van 4 tot 6 kilometer. Om 4.40 uur startte ook het zware Duitse spervuur over de hele frontlinie. Loopgraafmortieren, mosterdgas, Chloorgas, traangas en rookbommen werden geconcentreerd op de voorste linies, terwijl de zware artillerie en houwitsers de achterliggende gebieden bestookte om de geallieerde artillerie en de geallieerde aanvoerlijnen te vernietigen . Toen de infanterie in actie kwam om 9.40 uur, had deze wisselend succes. Het 17e en het 2e Duitse leger waren niet in staat om de hoofdverdedigingslinie te bereiken op de eerste dag, maar het Duitse 18e leger, onder leiding van generaal Oskar von Hutier, haalde wel de doelstellingen.
 
Bron:nl.wikipedia.org

Operatie Michael [ nl.wikipedia.org ]

nieuwe rook [ 7 ]

gezien in Museum De Fundatie: Dromos – Neo Rauch
en gezien op DVD: Neo Rauch – Gefährten und Begleiter van Nicola Graef

Neo RauchIn het kunstenaarsportret Neo Rauch – Gefährten und Begleiter filmt Nicola Graef niet alleen op zijn atelier in Leipzig maar volgt ze Neo Rauch over de hele wereld, met name in de Verenigde Staten. We zien hem tijdens openingen van tentoonstellingen (in de galerie van David Zwirner) in New York, in Los Angeles en in Miami. David Zwirner vertelt waarom de Amerikanen het werk van Neo Rauch zo aantrekkelijk vinden. De schilder uit Leipzig representeert voor de Amerikanen het typisch Duitse gevoel voor geschiedenis en identiteit. Uiteraard is Rauch zelf ook de representant van een fascinerend stukje naoorlogse Duitse geschiedenis: de DDR. Zijn schilderijen leunen op het sociaal realisme met de nadruk op de menselijke figuur in actie. Hij plaatst deze graag in het Oost-Duitse landschap. Dit alles wordt opgediend in aansprekende kleuren.

Natuurlijk heeft Rauch eind jaren negentig mee kunnen liften op de ostalgie en sinds 2003 op het succes van Good Bye Lenin! De DDR was hip geworden. DDR-design werd gretig verzameld en als retro gerecycled. Het werk dat Rauch vlak na de Wende in de jaren negentig maakte, verwijst overduidelijk naar de iconografie inclusief de typografie van de jaren vijftig. Hij laat ook een voorkeur zien voor de kleuren uit die tijd: vaal blauw, warm geel, rode oker, warm groen en grijs. Zo roept hij een tijd op waar je naar terug zou willen. Nostalgie.

Neo Rauch
Alte Verbindungen 2008

Het gevoel van nostalgie combineert hij met een gevoel van onbehagen. Dat is bijvoorbeeld te zien in het schilderij Alte Verbindungen uit 2008. Het is een droomachtig tafereel. De figuren rechtsonder lijken uit een Real Estate Advertorial uit de jaren vijftig geplukt. Maar Rauch heeft hier ook duidelijk naar Max Beckmann gekeken. Het is een alledaags Home sweet home tafereel. Of de aktetas naast de man duidt op aankomst of vertrek is niet duidelijk. Maar verontrustend is al het andere: de lucht, het monolithische gebouw en natuurlijk die reusachtige knikkerbaan die als een open wond in het landschap ligt. De titel, die bij de interpretatie meestal een voorzet geeft, brengt ons niet veel verder. Oude verbindingen… Doe maar een gooi.

Neo Rauch
Alte Verbindungen (detail)

In een werk dat Rauch vijftien jaar geleden schilderde, komt de verbinding met het verleden expliciet naar voren in de figuur rechts in een uniform uit de Napoleontische tijd. Waarom deze figuur hier staat is niet duidelijk. Wat de anderen erbij doen, is evenmin duidelijk. Ze zijn “met iets bezig”. De titel brengt ons ook al niet verder. Dat het tafereel zich in een schuur afspeelt, hadden we al gezien. Er een suggestie van een verhaal en van geschiedenis gegeven. Tegelijkertijd blijft het tafereel oppervlakkig, een mengelmoesje.

Neo Rauch
Scheune 2003

Das Gehege (2016) vind ik veel overtuigender dan Scheune (2003). Het is subtieler. Hier trekt Rauch een parallelle wereld open. We zien een tafereel dat zich in de zeventiende eeuw in Duitsland zou kunnen afspelen, maar dan niet tijdens de Dertigjarige Oorlog. In deze parallelle wereld is de geschiedenis een andere kant op geslingerd. Alsof er een buitenaardse beschaving is neergestreken in de Bauernhof.

Neo Rauch
Das Gehehe 2016

Gustave DoreSpäte Heimkehr (2013) is allesbehalve subtiel. Het tafereel roept bij mij een herinnering op aan een illustratie van Gustave Dore voor de Divina Commedia: het woud der harpijen. Rauch schildert echter geen kwaadaardige harpijen, maar eerder gevederde sukkels. De fabrieksarbeidster die thuiskomt met flamingo- en papegaai-achtig creatuur wordt door haar gevleugelde echtgenoot (?) begroet met een mea culpa gebaar. Door de donkere wolken zien we het apocalyptische beeld van een brandende stad. Waar gaat dit in godsnaam allemaal over?

Neo Rauch trekt zijn handen ervan af: “Deswegen versuche ich auch, mit dem – der Dingfestmachung durch den interpretatorischen Zugriff auf der Zeitachse – zu entziehen. Und ich will mich auch nicht die Verantwortung nehmen lassen für irgendwelche reflektorischen Aufgabenstellungen und für irgendwelche politischen Zielstellungen…”

Neo Rauch
Späte Heimkehr 2013

Het heeft weinig zin om op de schilderijen van Neo Rauch een interpretatie los te laten. Ze nodigen daartoe uit, maar zijn eigenlijk helemaal niet daarvoor gemaakt. Het is als een huis met een deur die geen toegang biedt. Als je de deur open doet, blijkt de muur achter de deur gewoon door te lopen. Het kan evengoed een geschilderde deur zijn die nooit open zal gaan. Oppervlakte met de schijn van diepgang.

neorauch-derfilm.de

nieuwe rook [ 6 ]

zondag 4 februari gezien in Museum De Fundatie:
Dromos – Neo Rauch – schilderijen 1993-2017

Het concept is de heilige graal in de hedendaagse kunst. Het woord concept komt van conceptie, dat ontvangenis, bevruchting betekent. In de kunst kun je concept op twee manieren interpreteren: het ontvangen van het idee in de geest, maar ook de bevruchting van de materie door een idee. In de traditionele schilderkunst draait alles om het concept van de representatie: het schilderij als spiegel van de zichtbare wereld. De verf wordt in dienst gesteld van de schilderkunstige illusie. Maar in de moderne schilderkunst is er, als gevolg van een paradigma shift, een totaal nieuw concept ontstaan: abstractie.

Neo Rauch
Blutsbrüder (2017)

In de schilderkunst is abstractie een verwarrend begrip. Bij abstractie kunnen we in de eerste plaats denken aan wis- en meetkunde, aan een ideële wereld met vormen die we ons eigenlijk alleen in onze geest kunnen voorstellen: de rechte, de kromme, de cirkel, de punt, enz. Elke visualisering, dus concretisering, van denkbeeldige figuren leidt per definitie tot verlies van abstractie. In de verbintenis met de materie, sneuvelt de abstractie en wordt ze concreet. In de schilderkunst is abstractie vaak synoniem met “voorstellingsloos”. Je kunt daarbij denken aan klodders verf en composities waarbij een verwijzing naar de omringende zichtbare werkelijkheid ontbreekt. De verf verwijst alleen naar zichzelf. Abstracte schilderkunst, in het bijzonder de zogenaamde “lyrische abstractie” is juist hyper-concreet.

Neo Rauch
Blutsbrüder (detail)

Neo Rauch gebruikt beide concepten, representatie en abstractie, naast elkaar. Hij schildert voor een publiek dat in de eenentwintigste eeuw vertrouwd is met beide concepten. Verf verwijst naar iets anders en representeert. Dat is het dominante figuratieve niveau in de schilderijen van Rauch. Maar verf kan ook puur op zichzelf staan en nergens naar verwijzen. Dat is het niveau van abstractie. Tussen beide concepten (niveaus) is interactie. Rauch speelt met combinaties tussen het ruimtelijke en het platte. Sommige delen in het schilderij zijn op het randje van fotorealisme, andere delen zijn juist zo plat als een dubbeltje. Dat contrast maakt de schilderijen van Rauch spannend.

Neo Rauch
Blutsbrüder (detail)
Neo Rauch
Zustrom (2016)
Neo Rauch
Zustrom (detail)
Neo Rauch
Zustrom (detail)

nieuwe rook [ 5 ]

zondag 4 februari gezien in Museum De Fundatie:
Dromos – Neo Rauch – schilderijen 1993-2017

Hoewel ik zijn werk al kende van afbeeldingen, heb ik afgelopen zondag voor het eerst bewust de schilderijen van Neo Rauch goed kunnen bekijken. De vraag of zijn werk goed geschilderd is, is net zo gemakkelijk te beantwoorden als de vraag of Lou Reed goed kan zingen. Het geheel is overtuigend en daar gaat het om. Maar als je klassieke maatstaven hanteert, dan is het erbarmelijk geschilderd.

Iedereen die deze tentoonstelling bezoekt, raad ik aan om op de begane grond de vaste collectie te bekijken. Daar hangt een lang olieverfschilderij uit 1971 van Werner Tübke (1929-2004). Het is een voorstudie voor een wandschildering in de stijl van het sociaal realisme. Als je dit op zijn technische kwaliteiten vergelijkt met het werk van Rauch, is het verschil duidelijk.

Werner Tübke
Werner Tübke detail van een voorstudie voor een muurschildering in de DDR (1971)

Tübke was al zestig toen de muur viel, Rauch nog geen dertig. Na de Wende kon Rauch een volledige draai maken naar de hedendaagse schilderkunst in het vrijde Westen. Maar tijdens zijn studie aan de Hochschule für Grafik und Buchkunst Leipzig in de jaren tachtig kon hij zich al tamelijk vrij ontplooien waarbij hij kon bouwen op het fundament van ambachtelijk schilderonderwijs. Maar Tübke, beslist ook een eigenzinnig kunstenaar, doorleefde met zijn volwassen leven tussen zijn twintigste en zestigste levensjaar de Duitse socialistische heilstaat. Hij bleef de figuratieve schilderkunst gebaseerd op ambachtelijke techniek zijn leven lang trouw.

Neo Rauch
Hohe Zeit 2012

Hohe Zeit (2012) is op het eerste gezicht een landelijke idylle. Er zit een maniëristisch element in de compositie. De centrale figuur met de viool in het midden staat op gelijke hoogte met het gezelschap rechtsonder. Dat werkt vervreemdend. Op een afbeelding wekt het schilderij de indruk tamelijk ambachtelijk geschilderd te zijn. Zogenaamde “flat colors” verwijzen naar de populaire plaatjescultuur.

Neo Rauch draagt het mee in zijn naam en wordt vaak met een neostijl geassocieerd. Je kunt zijn persoonlijke stijl neosurrealisme noemen, maar zeker ook neomaniërisme en in sommige gevallen zelfs neorococo. Nu hangen surrealisme (20e eeuw), rococo (18e eeuw) en maniërisme (16e eeuw) ook duidelijk samen. Deze stijlen hebben een voorkeur voor vervreemding en verwijzen vaak naar de droom. Ook balanceren maniërisme en surrealisme graag langs het randje van de afgrond en zoeken ze geregeld de nachtmerrie op, in tegenstelling tot het rococo dat juist wil behagen. Deze dubbelheid heeft het werk van Neo Rauch ook: het bedwelmt je met een wolk parfum in je gezicht maar tegelijkertijd opent het een afgrond.

Rauch zegt over deze “afgrond”: “Das kann kunst leisten. Aber sie sollte niemals den Sprung wagen über die Bruchkante hinaus. Hand in Hand mit dem Betrachter. Sie sollte ihm den Abgrund zeigen un ihn dann umarmen und ihn zurückführen in gesicherte Gefilde.”

Neo Rauch
Hohe Zeit 2012 (detail)

Wanneer we gaan inzoomen zien we dat de figuren slordig geschilderd zijn. Rauch schildert met olieverf maar is dit materiaal naar klassieke maatstaven onwaardig. De verf ligt erop als gekleurde modder. Wanneer we het van nog dichterbij bekijken, dan valt op hoe cynisch het geschilderd is. Het is duidelijk dat Rauch zich hierin geconformeerd heeft aan de hedendaagse westerse schilderkunst van de jaren tachtig met zijn postmodernen en nieuwe wilden.

Neo Rauch
Hohe Zeit 2012 (close up)

In de meeste andere schilderijen tref je deze uiterst cynische verfbehandeling ook aan. Bijvoorbeeld in Hüter der Nacht uit 2014. Hieronder in het geheel, daaronder detail en tenslotte een close up.

Neo Rauch
Hüter der Nacht 2014
Deze dubbelheid heeft het werk van Neo Rauch ook: het bedwelmt je met een wolk parfum in je gezicht maar tegelijkertijd opent het een afgrond.
Neo Rauch
Hüter der Nacht (detail)
Neo Rauch
Hüter der Nacht (close up)
Das kann kunst leisten. Aber sie sollte niemals den Sprung wagen über die Bruchkante hinaus. Hand in Hand mit dem Betrachter. Sie sollte ihm den Abgrund zeigen un ihn dann umarmen und ihn zurückführen in gesicherte Gefilde.

Neo Rauch

Neo Rauch [4]