Categorie archief: religie

“de mascotte van het Kwaad”

de prent Credulity, Superstition, and Fanatism (1762) van William Hogarth

Baudelaire schreef dat het de machtigste list van de duivel is ons te laten geloven dat hij niet bestaat. Sinds de Verlichting hebben we de duivel samen met heksen en weerwolven verbannen naar het domein van de verbeelding en de gothic novel. In de literatuur en in de film keert de duivel telkens weer terug, maar slechts als zinnebeeld van het Kwaad in de wereld. Alleen dogmatici geloven nog in de duivel als een realiteit en niet als “de mascotte van het Kwaad”. Dat is zo ongeveer de situatie in de 21e eeuw.

Hogarth 1762
William Hogarth
Credulity, Superstition, and Fanatism (1762)
onder de prent staat gegraveerd: “Believe not every Spirit, but try the Spirits whether they are of God: because many false Prophets are gone out into the World.” (1 Johannes 4:1)

Philip C. Almond, emeritus hoogleraar Religie aan de Universiteit van Queensland in Australië, schrijft in zijn boek De duivel. Een biografie over Credulity, Superstition, and Fanatism:

Voor Hogarth berustten goedgelovigheid, bijgeloof en fanatisme (letterlijk) op een aantal boeken die hij in de prent had afgebeeld. De belangrijkste daarvan was wel het beroemde boek van Joseph Glanville waarin deze het bestaan van geesten, demonen en heksen verdedigde, Saducismus Triumphatus, or: Full and Plain Evidence concerning Witches and Apparitions (1681), na zoon dood geredigeerd en uitgegeven door platonist Henry More. Daarnaast zien we [op de prent] nog de meest invloedrijke van alle Engelse demonologieën, de Daemonologie van koning Jacobus uit 1597.
 
uit: De duivel. Een biografie, 2015 (blz. 231)
Hogarth 1762
detail uit Credulity, Superstition, and Fanatism
Op de prent is een jezuïet te zien, verkleed als methodist, die preekt over de tekst 2 Korinthiërs 11:22 – ‘ik spreek als een dwaas’. Onder zijn klerikale gewaad draagt hij een harlekijnspak.
Hogarth 1762
details uit Credulity, Superstition, and Fanatism
Rechtsonder op de prent staat een soort religieuze thermometer met daarop de schaal van de emotionele staat van het brein (of de hartstochten). Vanuit een nulgraad in het midden gaat er een glijdende schaal omhoog via lust, extase naar waanzin. Het kan in het hart ook vriezen en dan gaat het van verdriet, pijn en wanhoop tenslotte naar zelfmoord.

De biografie van de duivel [ historiek.net ]

luisterend werktuig

portret van Goethe (1828) door Joseph Karl Stieler

Deze zomer zag ik in de Neue Pinakothek in München weer eens het portret dat de negentiende eeuwse Beierse portretschilder Joseph Karl Stieler (1781–1858) in 1828 van Goethe schilderde. Samen met het portret van Johann Heinrich Wilhelm Tischbein (1751-1829) is dit waarschijnlijk het meest gereproduceerde portret van Goethe. Het staat ook op de omslag van Goethe. Kunstwerk van het leven van Rüdiger Safranski.

Stieler
Joseph Karl Stieler 1828
portret van Johann Wolfgang von Goethe
In navolging van iconen waarop de profeet staat afgebeeld als luisterend werktuig van God, wordt de dichter voorgesteld als bemiddelaar tussen het goddelijke en het menselijke.

Stieler heeft Goethe afgebeeld als een genie dat in directe verbinding staat met het sublieme. In navolging van iconen waarop de profeet staat afgebeeld als luisterend werktuig van God, wordt de dichter voorgesteld als bemiddelaar tussen het goddelijke en het menselijke. Sinds de Renaissance is het genie de seculiere versie van de profeet geworden. En in de Goethezeit wordt de kunst zelfs het voornaamste substituut voor religie.

Johannes
icoon van Johannes de Evangelist die op Patmos de Openbaringen ontvangt

De romantische ironie waarmee wij tegenwoordig zo vertrouwd zijn, kan de pose waarin Goethe door Stieler is geportretteerd overigens ook banaal interpreteren: Goethe kijkt even gauw opzij of er niemand binnenkomt terwijl hij zijn banksaldo checkt. Dit in analogie van Goethe‘s laatste woorden “Mehr Licht!” die uitnodigt tot een metafysische interpretatie. Maar volgens sommige interpretatoren waren de woorden gericht tot zijn kamenier: of deze de luiken van zijn slaapkamerraam niet wat wijder open wilde zetten…

genadeklap

halverwege (blz. 85) in: Leven na de genadeklap van Arie de Rover
genadeklapIn Leven na de genadeklap beschrijft Arie de Rover het proces van een christen die opnieuw geboren wordt nadat hij de genade heeft ontdekt. En daarbij schuwt hij de confrontatie niet: “De christelijke wereld hangt van lievigheid aan elkaar, maar echte liefde is ontzettend zwaar. Het vraagt om overgave en vertrouwen; het vraagt om een leven waarin je alle zekerheden uit handen geeft.”
 
Arie de Rover (51) was jarenlang een succesvol manager en trainer in het bedrijfsleven. Na de draai in zijn leven werd hij spreker, trainer en coach op het gebied van identiteitsvragen.
 
Bron: eo.nl

Leven na de genadeklap [ buijten.nl ]