Na de C-factor (hoe Calvinistisch ben ik?) komt dagblad Trouw nu met de R-factor: Hoe religieus ben ik? Doe de relitest! Ik liet me verleiden en verbaasde mij over sommige vragen en nog meer over de uitslag. Bepaalde antwoorden plaatst de computer in het vakje van een religie of levensbeschouwing. En zo beslist de computer dat mijn antwoorden voor 80% christelijk zijn maar voor 44% islamitisch, voor 20% joods, voor 10% hindoeïstisch, voor 10% boeddhistisch en voor 10% de nieuwe spiritualiteit vertegenwoordigen. Maar de beste manier om te testen hoe religieus je bent, gaat via het hart en daar weet de computer gelukkig niets van.

doe de relitest

De digitalisering van onze leefruimte zie ik als de eindfase van het seculariseringsproces dat sinds de Renaissance de Westerse cultuur (en daarmee de hele wereld) vooruit gestuwd heeft. Digitalisering is radicale onttovering. Middeleeuws bijgeloof is uitgebannen en in toenemende mate wordt ook het geloof zélf uit het openbare leven weggedrukt. In de publieke ruimte schijnt het koele en zakelijke licht van de Verlichting. Aangesloten op een wereldwijd netwerk van computers persen we triljoenen enen en nullen door de kabel om onszelf van informatie te voorzien.

Met Google Maps overzien we bijna elke vierkante meter van de aardbol en zo hebben we de illusie van overzicht, beheersing en onafhankelijkheid steeds verder geperfectioneerd. Tegelijkertijd worden we steeds afhankelijker van datgene waarmee we ons leven calculeren, de computer. De boze geesten lijken verdreven, maar de enen en nullen zijn onder ons.

Afgelopen week vond ik een tekst terug die ik 25 jaar geleden van mijn toenmalige kunstdocent Han Janselijn (1942-2005) gekregen heb. Het zijn fragmenten uit de primi saggi di filosofia delle arti van de schrijver en schilder Alberto Savinio die hij tussen 1918 en 1921 in het Italiaanse tijdschrift Valori Plastici publiceerde.

Kultur, Memoria und Mythos [ books.google.nl ] | Valori Plastici