Categorie archief: religie

rijmbijbel

Rijmbijbel van Jacob van Maerlant in Museum Meermanno-Westreenianum
en online in het Geheugen van Nederland t/m 11 januari 2009
verluchtiging in de RijmbijbelVan 11 oktober t/m 11 januari aanstaande zijn unieke miniatuurschilderingen uit de Rijmbijbel van Jacob van Maerlant van dichtbij te zien. Doordat de Rijmbijbel voor restauratie uit elkaar genomen is heeft de bezoeker voor het eerst de gelegenheid om twintig afzonderlijke pagina’s met evenzoveel miniaturen in detail te bekijken. Daarnaast zijn miniaturen uit andere prachtige Maerlant-handschriften te bewonderen die zeer zelden te zien zijn, en o.a. in Berlijn, Brussel en Brugge worden bewaard.
 
Jacob van Maerlant – een Vlaamse dichter die aanvankelijk ridderromans schreef – voltooide de Rijmbijbel in 1271. In dit boek zette hij de bijbelse verhalen op rijm waarbij hij als eerste de volkstaal gebruikte. Hierdoor werd de bijbel voor veel meer mensen toegankelijk dan tot dan toe het geval was: meestal werden boeken in het Latijn geschreven.
 
Bron: meermanno.nl

De Rijmbijbel (1271)

De Vlaamse dichter Jacob van Maerlant (ca. 1230- ca. 1295) voltooide in 1271 een omvangrijk werk, dat nu als de Rijmbijbel bekend staat, maar dat hij zelf de Scolastica noemde. Het is een bijbelse geschiedenis van bijna 35000 Middelnederlandse versregels, gebaseerd op Petrus Comestors Historia scholastica en Flavius Josephus De bello judaico. Maerlants werk is de eerste vertaling van de bijbelse geschiedenis en „Joodse oorlog„ in het Nederlands. Van de Rijmbijbel zijn verschillende handschriften bewaard. Het exemplaar van het Museum Meermanno-Westreenianum in Den Haag (10 B 21) werd in 1332 te Utrecht voltooid. Het is geschreven op perkament, in een gotisch boekschrift. De tekst is verlucht met talrijke gehistorieerde initialen en 65 miniaturen – werk van de schilder Michiel van der Borch.

meermanno.nl | geheugenvannederland.nl

donderpreek

Op dinsdag 21 oktober hield Herman Vuijsje de tweede Bergrede :
„Het christendom als morele ruimte: een donderpreek„

In de weekendbijlage Letter & Geest van Trouw las ik vanmorgen de tweede Bergrede die Herman Vuijsje onlangs uitsprak in de Bergkerk in Amersfoort. De atheïst Vuijsje pleit voor de moraliserende, dus moedige vorm van christelijk geloof in plaats van de vage en vrijblijvende variant, die in Nederland tot mainstream is geworden. Het is opmerkelijk dat juist een atheïst op dit zgn. ‘ietsisme’ onder christenen wijst. Al eerder sprak een van Nederlands bekendste atheïsten Paul Cliteur zijn relatieve sympathie uit voor de orthodoxen onder de christenen, omdat zij anders dan de ietsisten duidelijk voor hun geloof gaan staan en van het christendom geen wereldvormige (lees: de wereld paaiende) variant kneden. De buitenstaander heeft enerzijds misschien een scherpere blik voor de strategie achter de rekkelijke positie van de ietsist en oordeelt die vage houding als lafheid. Anderzijds is het vanaf de zijlijn natuurlijk ook niet zo moeilijk om dat oordeel te vellen.

Het ietsisme hoort bij gedachtensystemen als het postmodernisme en het waardenrelativisme, met slogans als „Je weet zelf het beste wat goed voor je is„. Zekerheden maken plaats voor vragen.
’s Levens gang wordt ervaren
als een zoektocht; de waarde
ligt niet in het vinden,
maar in het zoeken zelf.

uit: de tweede Bergrede

Talloze Nederlanders, volgens sommige onderzoekers al een meerderheid, onder wie ook veel kerkleden, geloven niet meer in de God van de bijbelse openbaring, maar wel in een onbenoembaar „iets„. Dit „ietsisme„, zoals het door de huidige minister Plasterk is gedoopt, kent geen vaste dimensies of begrenzingen, maar is vloeiend en individueel van karakter. In ietsistische voorstellingen verliezen alle drie de genoemde dimensies aan kracht en betekenis.
 
Zo kent het ietsisme geen lineaire route naar een betere wereld. Ietsisten koesteren geen eenduidige geloofsopvatting, opgebouwd rond de gedachte dat de mensheid een moreel project te vervullen heeft, maar eerder een cyclisch tijdsbesef en wereldbeeld. Niet de mensheid of de schepping moet naar volmaaktheid groeien; in plaats daarvan wordt een vaag idee van persoonlijke groei en zelfontplooiing gehuldigd. De levensweg is een Werdegang, waarbij start en finish niet meer zo van belang zijn. Ook de vraag of de te volgen weg breed is of smal, houdt ietsisten niet bijzonder bezig. Als het zo uitkomt spelen ze leentjebuur bij oosterse godsdiensten: zingeving wordt gezocht in het onderweg zijn zelf.
(…)
Het ietsistisch wereld- en hiernamaalsbeeld kent geen verticale ordening van hoog naar laag en van goed naar kwaad. Eerder zou je kunnen spreken van een beeld dat horizontaal gesegmenteerd is, verdeeld in een serie alternatieve ruimtes die zich op hetzelfde niveau bevinden en moreel evenwaardig zijn. Het ietsisme hoort bij gedachtensystemen als het postmodernisme en het waardenrelativisme, met slogans als „Je weet zelf het beste wat goed voor je is„. Zekerheden maken plaats voor vragen. ’s Levens gang wordt ervaren als een zoektocht; de waarde ligt niet in het vinden, maar in het zoeken zelf.
 
Bron: trouw.nl
De grote kerkgenootschappen (…) houden zich – beducht voor het verwijt van moralisme en bemoeizucht en uit angst dat nog meer klanten de benen zullen nemen – ver van de alledaagse moraliteit.

uit: de tweede Bergrede

Herman VuijsjeIn 2007 publiceerde Herman Vuijsje zijn nieuwste boek „Tot hier heeft de Heer ons geholpen, over godsbeelden en goed gedrag„. Dit was het vervolg op „Pelgrim zonder God„ (1989), het verslag van een ‘omgekeerde’ pelgrimage van Santiago de Compostela naar zijn woonplaats Amsterdam. Verder schreef hij onder meer over het proces tegen Mohammed B. en portretteerde hij verstandelijk gehandicapten. Vuijsje schrijft op regelmatige basis voor dagbladen als NRC Handelsblad en Trouw.

De Bergrede van Vuijsje zal ook worden gepubliceerd in boekvorm. Naast de Bergrede zullen in dit boek ook enkele kunstwerken worden afgedrukt. Er zullen tekeningen worden geplaatst van kunstenaar Rinke Nijburg die hij speciaal hiervoor heeft gemaakt. Het zijn tekeningen gemaakt met potlood, houtskool en pastel op papier.

hermanvuijsje.nl

Russische schilders [ 9 ]

gekocht: tentoonstellingscatalogus Kunst en Religie in Rusland
door J. Petrova, F.-W. Kaiser & I. Wierda

Kunst Religie in RuslandTentoonstellingscatalogi zijn duur. Gelukkig heb ik een methode gevonden om een catalogus van een tentoonstelling toch voor weinig geld aan te schaffen. Je hebt er wel jaren geduld voor nodig. Bladerend door de ramsjkrant kwam ik laatst de catalogus Kunst en Religie in Rusland tegen die verscheen bij een tentoonstelling die ik zes jaar geleden in het Haags Gemeentemuseum zag. Het nadeel is natuurlijk het lange wachten. Maar er zijn wel twee voordelen: een catalogus voor weinig geld en op afstand nog eens nagenieten van de tentoonstelling. Een van de hoogtepunten was voor mij in 2002 een enorm schilderij van Henryk Siemiradzki. De catalogus, uitgegeven door Waanders, kostte oorspronkelijk € 22,50 en nu € 7,90.

Kunst Religie in Rusland laat de grote rol zien die de christelijk religie heeft gespeeld in de Russische kunst: van de iconen tot de 19de eeuwse salonschilderijen en van de avantgarde tot aan de schilderijen ten tijde van het sociaal realisme. Ook de kunst vanaf de Perestroika pakt de religieuze thematiek weer op. In samenwerking met het Russisch Staatsmuseum in St. Petersburg – die in het bezit is van de grootste verzameling Russische kunst – heeft het Gemeentemuseum een groots overzicht over dit onderwerp samengesteld. Dat de oorsprong van kunst in religie en mythes ligt wordt vandaag de dag graag vergeten. Zelfs pioniers van de abstracte kunst zoals Mondriaan, Malewitsj en Kandinsky werden hierdoor geïnspireerd. Vaak zochten kunstenaars hun spirituele inspiratie in buiten-Europese culturen of in de Theosofie. De Russische kunst werd als geen andere bepaald door het mysterie van het orthodoxe christendom – er loopt een lijn vanaf de Ikonen via de avant-garde begin 20ste eeuw tot aan de kunst van vandaag. Een selectie van een zestigtal werken laat de continuïteit van de christelijke spiritualiteit in 500 jaar Russische kunst. De expositie pretendeert echter geen volledig overzicht te geven van de Russische kunstgeschiedenis. Het is een selectieve keuze met betrekking tot een christelijke of daarmee verwante beeldtaal.
 
Bron: gemeentemuseum.nl

miniboekje van tentoonstelling ( 21.09.02 t/m 05.01.03 ) | meer Russische schilders