Categorie archief: religie

de ondergang van het atheisme ?

Afgelopen nacht was er tijdens de Nacht van de Filosofie
een debat tussen Alister McGrath en Herman Philipse
Toneel van het debat tussen de twee hoogleraren is de Nacht van de Filosofie, die zaterdag plaatsvindt in Felix Meritis in Amsterdam. McGrath, een bekend evangelicaal theoloog uit Oxford, schreef het boek The Twilight of Atheism. Daarin probeert hij aan te tonen dat het atheïsme, een leer die het bestaan van hogere machten ontkent, zijn langste tijd heeft gehad. Dit boek verscheen vorige maand bij Ten Have onder de titel De ondergang van het atheïsme in een Nederlandse vertaling.
 
Philipse, hoogleraar filosofie in Utrecht, schreef op zijn beurt het boek Atheïstisch Manifest, waarin hij zijn atheïstische levensvisie verdedigt en de ‘onredelijkheid van religie’ probeert aan te tonen.
 
Beide hoogleraren zien uit naar het debat van zaterdagavond, lieten zij gisteren weten. “Het atheïsme heeft intellectueel steeds minder te zeggen en steeds meer mensen raken geïnteresseerd in spiritualiteit”, aldus McGrath vanuit Oxford. “Waar het op neerkomt is dat de meeste atheïsten oud en grijs zijn en dat er een diepe kloof gaapt tussen hen en de generatie die nu opgroeit en zich ‘spiritueel’ noemt.”
 
Philipse had gisteren nog niet het hele boek van McGrath gelezen, maar kon al wel melden dat hij er niet door van zijn geloof zal vallen. “Hij betoogt dat de atheïstische wereldvisie onvoldoende rendement heeft. Voor mij als filosoof is dat niet meer dan een slag in de lucht. Het gaat mij om de argumenten, om de ideeën, en op dat vlak kan McGrath mij niet overtuigen.”

McGrathAlister McGrath (1953) is een belangrijk denker op het internationale spirituele vlak. Hij is hoogleraar historische theologie in Oxford en hoofd van Wycliffe Hall. Hij heeft meer dan veertig boeken geschreven op het gebied van wetenschap, religie en christelijke spiritualiteit. Interessant is zijn zienswijze op de toekomst van het christelijk geloof en de verhouding tot het atheïsme. Hij is van mening dat het atheïsme op de terugweg is en exploreert de historische wortels van de verhouding tussen atheïsme en religie. McGrath is een man die de controverse niet schuwt en kritiek levert op de periode van de Verlichting. Ook gaat hij in zijn werken in discussie met de bioloog Richard Dawkins. McGrath is in Nederlands vanwege de vertaling van zijn boek The Twilight of Atheism bij uitgeverij Ten Have.

Op zijn beurt verwacht hij ook niet McGrath te kunnen bekeren. “In het christendom gaat het niet alleen om argumenten, maar speelt ook het geloofsleven een rol. Mijn ervaring is dat religieuze mensen bijzonder moeilijk te overtuigen zijn van het atheïsme.”
 
McGrath zei gisteren dat hij toch gaat proberen de belangrijkste leringen van het atheïsme in twijfel te trekken. Een van zijn stellingen zal zijn dat het in het atheïsme ten diepste niet draait om ideeën, maar om de culturele context van de westerse samenleving. “Atheïsme is heel duidelijk een product van het modernisme. Sinds de opkomst van het postmodernisme, dat een aantal basiswaarden van het modernisme verwerpt, is het atheïsme in grote problemen gekomen”, aldus McGrath.
 
Het is overigens niet de eerste keer dat de Oxfordse hoogleraar het einde van een stroming voorspelt. Enkele jaren geleden haalde hij de publiciteit toen hij het einde van het protestantisme voorspelde. Dit kwam hem in Nederland te staan op een repliek van prof. Bram van de Beek, die in reactie daarop het einde van het evangelicalisme voorspelde.
 
Bron: Nederlands Dagblad

McGrathHerman Philipse (1951) is hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en verricht onderzoek op het gebied van de moderne en contemporaine wijsbegeerte. Hij heeft belangrijke bijdragen geleverd aan de kennis- en wetenschapsleer en aan de interpretatie van filosofen zoals Husserl en Heidegger. Ook mengt hij zich nadrukkelijk in het publieke debat, met o.a. zijn Atheïstisch Manifest en, tot voor kort, zijn regelmatige column in Buitenhof.
 

Alister McGrath: The Twilight of Atheism
Herman Philipse: Atheïstisch Manifest

nieuwswaar en handelswaar

de neo-gnostische hype in de media

Dagblad Trouw kopte vandaag met opmerkelijk nieuws op de voorpagina:
375 miljoen jaar geleden: vis zet vaste voet aan wal
en daaronder:
Judas is geen verrader in zijn eigen evangelie

Het NOS journaal besteedde vanavond ook aandacht aan deze items, maar in omgekeerde volgorde. Het journaal sloot af met Judas en de vis van 375 miljoen jaar geleden. Het fossiel dat in Canada werd gevonden en luistert naar de naam Tiktaalik laat mij net zo koud als het ijs waarin het gevonden is. Ik hoorde wel een opgewonden wetenschapper iets zeggen over de onvoorstelbare waarde van de vondst (This is part of our own body!) Nuchter constateerde ik dat ik momenteel geen vermiste lichaamsdelen heb.

Meer werd ik geraakt door het nieuws over het Judasevangelie. De media kolken mee met de hysterie rond de Da Vinci Code en de gnostische revival die binnen en buiten NewAgekringen gevierd wordt. Zowel Trouw als het NOS journaal maakten braaf reclame voor een uitzending over het ‘Judas evangelie’ op National Geographic Channel aanstaande zondag. Daar gaan dus tussen de 1 en 2 miljoen mensen naar kijken. Waarschijnlijk zullen er in de reclameblokken boeken van Dan Brown en andere neo-gnostici waar worden aangeprezen.

Ik erger mij aan de wijze waarop de media aandacht besteden aan het zogenaamde ‘evangelie’ van Judas. Vandaag werd dit in Amerika door National Geographic wereldkundig gemaakt. Wetenschappers als de Nederlandse hoogleraar patristiek Hans van Oort, worden aan het woord gelaten om uit te leggen dat juist dit ‘evangelie’ ‘een waarheid’ verkondigt die misschien wel dichterbij de boodschap van de ‘historische Jezus van Nazareth’ ligt dan de boodschap die kanonieke vier evangelieën verkondigen.

Marketing en media weten inmiddels dat er een enorme honger bestaat naar een onorthodoxe, anti-kerkelijke uitleg van het vroege Christendom. De Kerk wordt steeds meer als een machtsinstituut ervaren dat het oorspronkelijke ‘gnostische Christendom’ onderdrukt heeft. Het ‘evangelie van Judas’ heeft alles in zich om een hit te worden, want het zet de uitleg van de Kerk op zijn kop: Volgens de leugen van het ‘Judas evangelie’ is niet Christus de eigenlijke Verlosser. Ik moet terugdenken aan mijn puberteit waarin ik tegendraadse opvattingen als een spons in mij opzoog. In Demian van Hermann Hesse beweert de gelijknamige slimmerik met een originele redenering, dat de moordenaar aan het kruis die geen berouw toonde, de ‘goede moordenaar’ is. Zo lijkt ook het Judas evangelie een ‘diepe waarheid’ bloot te leggen.

Wat zou National Geographic hebben betaald voor de publicatierechten van het Judas-evangelie? Gefluisterd wordt dat het om enkele tonnen gaat. In dat geval heeft de eigenaar van het manuscript, de Grieks-Zwitserse galeriehoudster Frieda Tchakos, haar geld er meteen uit.
Slimme tante. Lef heeft ze ook. In de documentaire die National Geographic op 9 april op de Nederlandse televisie uitzendt vertelt ze zonder blikken of blozen dat ze ‘voorbestemd was om Judas te rehabiliteren’.
 
Henk Schutten op het forum van judas-evangelie.nl
Judas evangelie
Een van de vele boeken over het ‘evangelie’ van Judas. De ondertitel ‘wat joden, christenen en moslims niet mogen weten’ moet de ruimdenkende lezer prikkelen het boek te kopen
Het evangelie is een zogeheten gnostische tekst, waarin de innerlijke kennis centraal staat die de mens zou kunnen verenigen met God. De kerk heeft de gnosis steeds afgedaan als ketterij. Kerkvader Irenaeus waarschuwde in de tweede eeuw in zijn geschrift Adversus Haereses tegen het evangelie van Judas.
 
Als enige Nederlander heeft prof. dr. Hans van Oort, hoogleraar Vroeg Christendom en Gnostiek aan de Radboud Universiteit Nijmegen toegang tot de inhoud van de Codex. Samen met anderen werkt hij aan een uitleg van het Evangelie van Judas voor de door hem geredigeerde serie Nag Hammadi and Manichaean Studies.
 
Bron: katholieknederland.nl/

nationalgeographic.nl
special van National Geographic Magazine
gnostische evangelisatie bij Teleac

religie en kunst

Helikon, het landelijk instituut voor religie in kunst en cultuur organiseert reizen, lezingen, cursussen en excursies. Ook wordt jaarlijks een helikonlezing gehouden, afgelopen jaar was het onderwerp, vooruitlopend op het Rembrandtjaar, Bijbelse historieschilderkunst bij Rembrandt

Een historiestuk is een kunstwerk waarop een episode uit een literaire bron is afgebeeld. Dat kan een verhaal zijn uit de Bijbel; een moment uit het leven van een heilige; een voorstelling met een onderwerp uit de klassieke mythologie of een moment uit de geschiedenis. Rembrandt geldt als de grootste historieschilder aller tijden. Hij richtte zich vooral op verhalen uit de Bijbel. Daarbij nam hij geen genoegen met de traditionele weergave van het verhaal. Steeds weer bewijzen zijn bijbelse historiestukken dat hij zich persoonlijk verdiepte in het verhaal; hij koos voor nieuwe momenten, onverwachte hoogtepunten en een eigen interpretatie. De nieuwe behandelingswijze van oude thema’s én de verrassende onderwerpkeuze maakten het Rembrandt mogelijk voor di­e momenten uit bekende verhalen te kiezen, waarop emoties tot een hoogtepunt komen. Door steeds het beslissende, dramatische moment in een verhaal uit te beelden, schiep Rembrandt de mogelijkheid datgene weer te geven wat zijn grote belangstelling had: de emotionele reactie van de personen. Als geen ander voelde Rembrandt aan wat de mensen emotioneel doormaken op het moment dat hij in beeld bracht. Het is bekend dat de werkwijze van Rembrandt niet altijd werd gewaardeerd. Door ook hier tijdens de lezing op in te gaan, wordt veel duidelijk over het geniale van zijn kunst en de unieke plaats die Rembrandt in de kunstgeschiedenis inneemt.
kruisafname
Rembrandt, kruisafname
Helikon is een kunsthistorisch instituut dat de kennis en inzicht op het gebied van de kunsten wil vergroten. Het instituut richt zich daarvoor op de invloed die verschillende godsdienstige gedachten en levensbeschouwelijke inzichten hebben uitgeoefend op kunst en cultuur. De onderwerpen die gedurende de cursussen, lezingen, excursies en reizen aan bod komen hebben een religieuze, filosofische of levensbeschouwelijke achtergrond. Het doel is deze achtergrond inzichtelijk te maken en de betekenis en symboliek van een kunstwerk te ontrafelen. Helikon wil het kunstwerk plaatsen in de tijd waarin het is vervaardigd en het verhaal achter een kunstwerk vertellen.
 
Bron: kunstgeschiedenis-helikon.nl