Categorie archief: schilderkunst

320° Licht

vrijdag gezien in gasometer Oberhausen: Der Schöne Schein
en 320° Licht van kunstenaarscollectief URBANSCREEN

Het is lang geleden dat ik zo onder de indruk ben geweest van een abstract kunstwerk als afgelopen vrijdagmiddag in de gasometer in Oberhausen. Het project 320° Licht van kunstenaarscollectief URBANSCREEN uit Bremen laat als climax van de tentoonstelling Der Schöne Schein een boeiend contrast zien. De schoonheid van de klassieke en ambachtelijke kunst tegenover de computer en de techniek. Deze laten de schoonheid van wetmatige patronen en ontregeling van die patronen zien.

In de onderste twee lagen van de gasometer, een honderd meter hoge cilinder die vroeger voor gasopslag gebruikt werd, wordt de bezoeker als opmaat naar 320° Licht rondgeleid langs de klassieke kunst. In twee boven elkaar gelegen donkere ronde ruimten staan grote glanzende reproducties opgesteld van bekende en minder bekende schilderijen, afgewisseld met replica’s van klassieke beelden. Het is een indrukwekkend overzicht van kunst die een klassiek schoonheidsideaal weerspiegelt: de representatie van de werkelijkheid in een bepaalde stijl.

der schöne schein
Der Schöne Schein
een schilderij van Caspar David Friedrich is het beeldmerk van deze tentoonstelling

Op de derde verdieping kom je in een gigantische ruimte, een soort industriële kathedraal. Het ronde dak, in de vorm van een wiel met spaken, bevindt zich op honderd meter van de grond. De 320° projecties over een oppervlakte van 20.000 m² gaan in cycli van telkens 22 minuten tussen 10.00 en 18.00 non stop door, begeleid door ambient en minimal music. Je voelt je in de buik van een reusachtige caleidoscoop.

Dit is voor mij abstracte kunst zoals abstracte kunst bedoeld is. In onze nietigheid staan we tegenover processen uit micro- en macrokosmos, bewegende patronen van elementaire vormen: punten, streepjes, lijnen. In de bewegingen tussen chaos en orde van ontelbare stippen die op 20.000 m² geprojecteerd worden, ervaar je iets van kosmische processen en openbaart zich een wiskundige schoonheid die boven onze maat uitstijgt.

URBANSCREEN is based in Bremen, Germany. Established in 2005, their team currently consists of eight contributors, artists brought together from different disciplines representing architecture, music, stage design and media-art. Large-scale projection on urban surfaces is their creative company’s field of activity. They conceive and produce custom-made, site-specific media installations using high artistic standards and an interdisciplinary approach to stylistic devices. The main focus of their approach is to take up existent or inherent structures of architecture, its thematic context and surroundings. Through an architectural staging, they examine the intersection of a site’s concept of space, location, and appearance. Tailored site-specific projection procedures enable them to interlink various media – such as computer-generated imagery, artificial illumination and dance performance – in order to characterize architecture and the versatile levels of it that can be experienced vis-à-vis a building itself. (Bron: urbanscreen.com/about)

gasometer.de | urbanscreen.com

landschap en herinnering [ 3 ]

de ruïne als nuttig obstakel of als idylle

Gerd wees mij op een schilderij van de Franse ruïneschilder Hubert Robert (1733-1808). Het is een voorstelling van de brug van Salario die hij rond 1775 geschilderd moet hebben. Als voorbeeld gebruikte hij een bijna twintig jaar oudere ets van Giovanni Battista Piranesi (1720-1778). Beide kunstenaars werden in Rome beïnvloed door Giovanni Paolo Panini (1691-1765), een beroemdheid op het gebied van Romeinse stadsgezichten.

Ponte Salario
Giovanni Battista Piranesi
Il Ponte Salario (ca. 1760)

Wat mij in de etsen van Piranesi treft, is de vanzelfsprekendheid waarmee de overblijfselen van Romeinse architectuur met het dagelijks leven samengaan. Ruïnes waren halverwege de achttiende eeuw nog geen eilandjes van monumentenzorg, maar obstakels in het landschap. Vaak deden ze dienst als veestal of soms letterlijk als steunpilaar en werd er een boerderij of herberg tegenaan geflanst.

Ponte Salario
Hubert Robert
Il Ponte Salario (ca. 1775)

Ook de brug van Salario is op de ets van Piranesi geen dode hoop stenen, maar vol leven. Robert maakte er een eigen interpretatie van. Wie tegenwoordig deze brug zoekt, drie kilometer ten noorden van Porta Collina bij Rome wordt teleurgesteld. De brug werd in 1867 afgebroken. De huidige stenen boogbrug dateert uit 1874 en mist verbeeldingskracht.

In de negentiende eeuw veranderde de houding tegenover het verleden. Er kwam monumentenzorg op gang. In de romantiek werden ruïnes gekoesterd als broeinesten van historische verbeelding. Thomas Cole (1801-1848), een Amerikaanse schilder uit het begin van de negentiende eeuw die ook in de omgeving van Rome werkte, schilderde twee jaar voor zijn dood een idyllisch landschap met daarin de ruïne van de boog van Nero. De ruïne is net als het zonovergoten pastorale landschap aaibaar geschilderd, als een dierbare herinnering die onze zorg en koestering verdient.

Boog van Nero
Thomas Cole
Boog van Nero (ca.1846)

Volgens een interpretatie van het Newark Museum wilde Thomas Cole zijn landgenoten met deze pastorale juist een les leren:

Thomas Cole may have made this painting because scenes of shepherds in Roman ruins were popular with American and British tourists who wanted picturesque souvenirs. The Arch of Nero may contain warnings about America. Cole wanted this country to remain an agrarian society and may have used the ruins of the Roman Empire as a symbol for what happens to a country when it is expansionist, consumed by materialism and falls out of harmony with nature. Cole went to Italy twice, in 1832 and again in 1842, and each time he painted the Arch of Nero, part of the Claudian aqueduct, located just south of Tivoli.
 
Bron: newarkmuseum.org

Ponte Salario [ en.wikipedia.org ]

volg de meester [ 53 ]

kopieën naar twee capricci van Marco Ricci (1676-1730)
ricci kopieën
kopieën naar capricci van Marco Ricci 1720′s
olieverf op papier

De Italiaanse barokschilder Marco Ricci wordt gezien als een belangrijke vernieuwer van de zogenaamde capriccio. Dat is een tafereel met antieke ruïnes en figuurtjes vaak volgens een vast schema. Vanaf 1720 zie je bij Ricci het palet veranderen. In de late barok worden de kleuren lichter en is duidelijk te zien dat het rococo in aantocht is.

ricci kopieën
kopieën naar capricci van Marco Ricci 1720′s
olieverf op papier

volg de meester [ 1-53 ] | van oude meesters en dingen die niet voorbijgaan