Categorie archief: schilderkunst

grote kleine man

gekocht in Bückeburg: monografie van Adolph von Menzel uit 1903

Adolph von Menzel postzegelGisteren waren Michaela en ik in Bückeburg aan de rand van het Wesergebirge en tegenwoordig op de grens van Niedersachsen en NordRhein-Westfalen. Van 1640 tot 1807 was Bückeburg de residentie van het graafschap Schaumburg-Lippe. Grootste bezienswaardigheid van dit stadje is Slot Bückeburg waar de nakomelingen van de vorstelijke familie tot op de dag van vandaag zijn blijven wonen. Bij het Slot bevindt zich ook een fantasierijke stadspoort met twee draken. Gisteren werd rond de stadspoort een middeleeuwse markt gehouden en we hadden het gevoel op een filmset rond te lopen. Michaela ontdekte naast de stadspoort een antiquariaat waar ik een fraaie monografie kocht van de schilder Adolph von Menzel.

Bückeburg
Michaela bij Slot Bückeburg

Adolph von Menzel monografie 1903Twee jaar geleden schreef ik al over een ander boek over Menzel, maar het bijzondere van deze uitgave is dat deze nog tijdens zijn leven verschenen is. Menzel moet deze monografie van H. Knackfuss haast wel gezien hebben, want deze is niet alleen voorzien van pentekeningen maar ook van fotoreproducties van schilderijen en dat was in 1903 nog bijzonder. De tekst is gezet in gotisch schrift waardoor deze wel wat lastiger te lezen is, maar alle bladzijden zijn geïllustreerd. Ik ben vooral blij met de vele pentekeningen in dit boek die Menzel tussen 1839 en 1842 tekende bij het leven van Frederik de Grote. In het andere boek zijn deze nauwelijks opgenomen, zodat dit boek een mooie aanvulling is.

Friedrich in Sanscouci
een van de vele pentekeningen van Menzel over Frederik de Grote (1839 – 1842)

Adolph von MenzelEen volledige oeuvrecatalogus van Adolph von Menzel is er naar mijn weten nog niet en zal er wellicht ook nooit komen. Menzel, de kabouter Plop onder de schilders bleef zijn hele leven ongetrouwd en van hem kun je bij wijze zeggen dat hij niet geleefd heeft, maar dat hij getekend heeft. Naast zijn schilderijen liet hij zesduizend tekeningen na en daarbij komen nog eens 77 schetsboeken. Na zijn dood in 1905 kreeg hij een staatsbegrafenis en liep keizer Wilhelm II achter zijn kist aan. Toch had Menzel niet de opdracht gekregen om de proclamatie van het Duitse Keizerrijk op 18 januari 1871 in Versailles te schilderen. Die ging naar Anton van Werner. Maar Menzel had wel de inhuldiging van diezelfde keizer Wilhelm I als koning Wilhelm I van Pruisen tien jaar eerder mogen vastleggen. In de monografie staat dit schilderij afgebeeld, samen met de schetsen van alle ministers die tijdens deze plechtigheid aanwezig waren.

de ministers van Staat
voorstudie bij de inhuldiging van koning Wilhelm I van Pruisen op 18 oktober 1861 in Königsberg
schetsen van Menzel
de bladen uit Menzel’s schetsboeken zijn een feest van de waarneming. Hij was een realist in hart en nieren en had oog voor de meest uiteenlopende onderwerpen.


Adolph von Menzel [ de.wikipedia.org ] | adolph-von-menzel.de

Misdaad en straf

Crime et châtiment
Musée d’Orsay, Parijs, 16 maart t/m 27 juni 2010
Théodore Géricault
Théodore Géricault (1791-1824)
studie van afgehouwen ledematen, 1819
© Musée Fabre de Montpellier Agglomération
The exhibition Crime and Punishment looks at a period of some two hundred years: from 1791, when Le Peletier de Saint-Fargeau called for the abolition of the death penalty, to 30 September 1981, the date the bill was passed to abolish it in France. Throughout these years, literature created many criminal characters. The title of the exhibition is itself taken from a work by Dostoyevsky. In the press, particularly the illustrated daily newspapers, the powerful fantasy of violent crime was greatly increased through novels.
 
At the same time, the criminal theme came into the visual arts. In the work of the greatest painters, Goya, Géricault, Picasso and Magritte, images of crime or capital punishment resulted in the most striking works. The cinema too was not slow to assimilate the equivocal charms of extreme violence, transformed by its representation into something pleasurable, perhaps even into sensual pleasure.
 
It was at the end of the 19th century that a new theory appeared purporting to establish a scientific approach to the criminal mind. This tried to demonstrate that the character traits claimed to be found in all criminals, could also be found in their physiological features. Theories like these had a great influence on painting, sculpture and photography. Finally, the violence of the crime was answered by the violence of the punishment: how can we forget the ever-present themes of the gibbet, the garrotte, the guillotine and the electric chair?
 
Beyond crime, there is still the perpetual problem of Evil, and beyond social circumstances, metaphysical anxiety. Art brings a spectacular answer to these questions. The aesthetic of violence and the violence of the aesthetic – this exhibition aims to bring them together through music, literature and a wide range of images.
 
Bron: musee-orsay.fr

het betoverde oog

tentoonstelling het betoverde oog van Thijn van de Ven
Museum Elisabeth Weeshuis te Culemborg, 27 april t/m 9 mei 2010
U bent van harte uitgenodigd om (…) fotograaf/kunstenaar Thijn van de Ven aan het werk te zien in een tweekamer setting: een Lichte Kamer, het Vermeer-interieur en een Donkere Kamer, de Camera Obscura. Thijn van de Ven is al vele jaren gefascineerd door de schilderijen van Johannes Vermeer en de voor hedendaagse ogen „fotografische look„ van Vermeers schilderkunst. Wat Van de Ven drijft is de liefde voor Vermeer en zijn artistieke zoektocht naar het licht; om met oude en moderne media een eigen draai te geven aan de visie van Vermeer. Op een speelse manier werkt Van de Ven met theater, licht, optica, projecties en schilderkunst/fotografie. De „Vermeer-weken„ zullen plaatsvinden van 27 april t/m 9 mei 2010. Tevens wordt een korte film opgenomen in de setting van de Muziekles van Vermeer. Op zondag 2 mei verzorgt VJ Martijn Grootendorst een optreden waarin moderne lichtprojecties en muziek een dialoog aangaan met het licht van Vermeer.
 
Bron: museumculemborg.nl
Het betoverde oog
foto van Thijn van de Ven naar de muziekles (ca. 1662-1664) van Johannes Vermeer

museumculemborg.nl