William Hogarth was de eerste Engelse schilder die brak met de traditie die door Holbein, Van Dyck en Lelie naar Engeland was gebracht. Hij introduceerde iets typisch Brits in de schilderkunst: de ironie. Vaak schilderde hij satirische taferelen in een reeks, zodat er een soort beeldverhaal ontstond. Marriage, een van zijn beroemdste series, bestaat uit zes schilderijen waarvan het onderstaande (Tête à Tête) het bekendst is. Hierin wordt ons een satirische kijk op het huwelijk voorgeschoteld.

Voor de verfilming van de schelmenroman The Luck of Barry Lyndon (1844) van William Makepeace Thackeray leende Stanley Kubrick veel uit de schilderkunst van de achttiende eeuw, met name die van William Hogarth. Zo zien we de pose van de echtgenoot uit Tête à Tête terug in de onderstaande still.

Vijfendertig jaar later schilderde Hans Broek een grisaille van een still uit Barry Lyndon. En daarmee keerde de onderuitgezakte echtgenoot van Hogarth weer terug in de schilderkunst van de 21e eeuw.

William Hogarth [ nl.wikipedia.org ]

Dit zijn ze: Frans van Mieris, Gabriël Metsu, Godfried Schalcken, Quiringh van Brekelenkam, Ludolf de Jongh, Cornelis de Man, Gerard ter Borgh, Eglon van der Neer, Pieter de Hoogh, Gerard Dou, Jan Steen, Nicolaes Maes, Michiel van Musscher, Jacob Ochtervelt, Cornelis Bega en Caspar Netscher.

Een van de “kleinere” meesters van de Gouden Eeuw is Gabriël Metsu (1629-1667) die slechts 38 jaar oud werd. Hij is vooral bekend om zijn genretaferelen, meestal van een klein formaat. Vaak wordt hij vergeleken met Pieter de Hoogh en Johannes Vermeer vanwege zijn intieme interieurstukken. Het onderstaande tafereel van een briefschrijvende jongeman bij een open venster waarbij het licht van links komt, zit wat het onderwerp betreft natuurlijk heel dicht tegen Vermeer aan. Maar in stilistisch opzicht stijgt Metsu minder boven zijn tijd uit dan Vermeer.

Deze zomer was in de National Gallery of Ireland de tentoonstelling Vermeer and the Masters of Genre Painting te zien. Daar hing ook het bovenstaande interieurstuk van Gabriël Metsu samen met één van de mooiste schilderijen van Vermeer. Gelukkig zijn deze permanent te zien in dit museum.