Precies twee jaar geleden werd de canon van Nederland gepresenteerd. Deze door de overheid gesubsidieerde tijdbalk wil ons en onze kinderen openstellen voor ons nationale verleden. In 50 ‘vensters’ wordt onze blik gericht op wat we vroeger ‘vaderlandse geschiedenis’ noemden. Het Rijksmuseum doet mee en koppelt een deel van haar collectie aan deze canon.

RijksCanon [ rijksmuseum.nl ] | andere webspecials van het Rijksmuseum

Het is niet zo moeilijk neerbuigend te doen over de ‘romannetjes’ die bij de kassa liggen. Ook het ‘plaatje’ op de omslag die de pulp tussen de kaften aantrekkelijker moet maken, beschouwen we a priori als kitsch en zeker niet als kunst. Maar er zijn uitzonderingen. Piet Schreuders maakte ons in 2000 al attent op het uitzonderlijke talent van de Amerikaanse ‘paperback artist’ James Avati in een documentaire voor de VPRO. James Avati overleed in 2005, overigens in hetzelfde jaar als zijn collega Robert A. Maguire. Ter nagedachtenis aan de ‘king of the paperback’ was er in het najaar van 2005 een expositie in het Gemeentemusum van Helmond. De derde afgeprijsde tentoonstellingscatalogus die ik vorige week kocht, is een monografie van James Avati die in 2005 naar aanleiding van deze tentoonstelling is verschenen. In de ramsjkrant staat deze nu afgeprijsd van € 29,50 voor € 7,90

Zowel het boek als de documentaire laten de werkwijze van James Avati goed zien. Eerst las hij, vaak met tegenzin, het verhaal en visualiseerde dan de hoofdpersonen in een situatie met een ‘emotional center‘. Aan de hand van schetsen, ensceneerde hij dan deze situaties met modellen en maakte daar een fotosessie van. Zowel zijn vader als grootvader hadden in Italiëal naam gemaakt als fotograaf, dus als kind was Avati al zeer vertrouwd met de camera. Net als een ‘historieschilder’ uit de 16e en 17e eeuw moet een paberback painter niet alleen kunnen schilderen, maar moet hij ook als een regisseur met veel mensenkennis de juiste situatie weten te treffen.

Paperbacks
Gedurende de zogeheten paperbackrevolutie van de jaren 50 van de vorige eeuw werden in Amerika literaire boeken verkocht in „softcover„-edities met een miljoenenoplage. Zo bereikte de echte literatuur een nieuw publiek, dat niet gewend was een roman te lezen. Realistische illustraties op de covers werden gebruikt om de aandacht van het publiek te trekken. James Avati was de eerste en de beste van deze paperback-illustratoren. Zijn collega’s noemen hem dan ook de “King of the Paperbacks“. De afgelopen 25 jaar zijn Avati’s originele schilderijen voor een belangrijk deel gered uit de opslagruimten van de Amerikaanse uitgevers, zoals Signet, Avon, Dell en Bantam. Tegenwoordig mogen we deze schilderijen als echte kunstwerken beschouwen.

cubra.nl | illustration-magazine.com

deelenemende kunstenaars
Tilo Baumgärtel, Christian Brandl, Peter Busch, Tim Eitel, Sebastian Gögel, Henriette Grahnert, Matthias Hoch, Martin Kobe, Uwe Kowski, Tobias Lehner, Maix Mayer, Ulf Puder, Neo Rauch, Ricarda Roggan, Christoph Ruckhäberle, David Schnell, Annette Schröter, Erasmus Schröter, Matthias Weischer.

interview met Neo Rauch [kreuzer-leipzig.de]
Im dunklen Bezirk des ratlosen Ich [over Neo Rauch ]