Categorie archief: schilderkunst

donker, stil en levend

Willem Kalf (1619-1693) in Museum Boijmans t/m 18 februari

Anderhalf jaar geleden heb ik in het Hermitage in Sint-Petersburg mij een poosje staan te vergapen aan een stilleven van Willem Kalf. Hij staat meestal in de schaduw van die andere zeventiende eeuwse meester van het stilleven: Willem Claeszn. Heda. Misschien komt het omdat de stillevens van Kalf vaak zo donker zijn, maar voor mij zit juist daarin de aantrekkingskracht. Een appel of citroen verschijnen als hemellichamen in de ruimte, een ovale schaal tuimelt als een ruimterad uit Kubrick’s Space Odyssee op het zwarte doek. Maar ook de techniek en focus van Kalf zijn fascinerend en doen mij vaak denken aan die van Vermeer, vooral waar het Perzische tapijten en glimlichten betreft. Eindelijk is er een redelijke overzichtstentoonstelling in zijn geboortestad Rotterdam. Ook een aanrader voor de liefhebber van 17 eeuws glaswerk en antiek.

Museum Boijmans Van Beuningen toont ruim dertig schilderijen, onderverdeeld in drie thema’s: een tiental boerderijstillevens en een vijftal stillevens uit de Parijse periode, gevolgd door een vijftiental pronkstillevens uit zijn Amsterdamse periode. Willem Kalf (1619-1693) werd geboren in Rotterdam en was vermoedelijk een leerling van Hendrik Sorgh. Op jonge leeftijd vertrok hij naar Parijs en schilderde daar onderwerpen die hij nog in Rotterdam had bestudeerd: vervallen boereninterieurs waarin keukengerei en diverse soorten groenten figureren. Deze taferelen maakten van Kalf een beroemdheid in zijn tijd. Vele Parijse kunstenaars kochten zijn werk. Mensen spelen in deze periode een ondergeschikte rol bij Kalf. Een enkele keer zijn boeren buiten aan het werk, bijvoorbeeld bij de pomp en dan is heel in de verte het profiel van de stad Parijs te zien, het bewijs dat het werk ook werkelijk in die stad is ontstaan.
Kalf
Willem Kalf (detail)
Zijn vroege werk wijkt sterk af van zijn latere schilderingen. Tijdens dit verblijf in Parijs ontstaan naast de boerenschuurtjes al gauw de eerste stillevens. Deze zijn merkwaardige, maar ook indrukwekkende opeenstapelingen van veelal metalen voorwerpen, zoals tinnen en gouden kannen, schotels, enorme gouden schalen, tinnen flessen en trompetten. De weergave van de textuur van tapijten is buitengewoon knap, hoe hij met fonkelende weerspiegelingen werkt in glas en metaal is onnavolgbaar. De formaten zijn, vergeleken met de kleine boerderijstillevens, reusachtig: in een enkel geval meet zo’n stilleven twee meter hoog.

boijmans.rotterdam.nl

Nicolaes Berchem

tentoonstelling over Nicolaes Berchem (1621/22 – 1683)
in het Frans Hals Museum Haarlem tot 15 april 2007
Het oeuvre van Nicolaes Berchem (1621/22 – 1683) valt niet alleen op door de grote verscheidenheid aan thema’s en stijlen, maar ook door de enorme omvang: meer dan 800 schilderijen zijn aan hem toegeschreven. Berchem was ook een begenadigd tekenaar. Zijn figuurstudies behoren tot de fraaiste uit de zeventiende eeuw. Hij schilderde de figuren in landschappen van Jacob van Ruisdael, Willem Schellinks en Jan Hackaert en hij werkte samen met Gerrit Dou, Jan Wils en Jan Baptist Weenix. Bovendien vervaardigde hij meer dan vijftig etsen, voornamelijk met voorstellingen van dieren. Berchem heeft talrijke leerlingen gehad: Karel Dujardin, Willem Romeyn, Hendrick Mommers, Dirck Maes, maar ook de genreschilders Pieter de Hooch en Jacob Ochtervelt. Hoewel er geen bewijs is dat hij ooit zelf in Italiëis geweest, werd hij in de achttiende eeuw door de vele gravures en etsen naar zijn werk de bekendste Nederlandse Italianisant. Nicolaes Berchem wist als geen ander feilloos op de vraag van de markt in te spelen. Hij werd één van de meest geliefde en best betaalde kunstenaars van zijn tijd, die talrijke kunstenaars heeft beïnvloed.
Nicolaes Berchem
Nicolaes Berchem schilderde ook de onmogelijke liefde tussen Jupiter en Callisto
De tentoonstelling zal bestaan uit ca. veertig schilderijen, twintig tekeningen en ca. twintig etsen. De werken komen uit openbare en particuliere verzamelingen in de Verenigde Staten en Europa, zoals uit de Royal Collection, Her Majesty Queen Elisabeth II in Londen, de Alte Pinakothek in München en het Louvre in Parijs.
 
Bron: claesberchem.com

Nicolaes Berchem in the Web Gallery of Art

wanhoop met een knipoog

Google viert geboortedag van Edvard Munch

Om duistere redenen viert de bekendste zoekrobot vandaag de geboortedag van Munch. De wereld kent Munch van de schreeuw zoals ze Ravel kent van de Bolero. Waarom spreekt de schreeuw toch zo aan? Op 23 augustus 2004 opende ik mijn weblog met een stukje over de schreeuw. Deze was toen juist gestolen uit het Munch Museet.

Munch op Google

Ooit zag ik het origineel in 1983 in Oslo, lang voordat trendy interieurwinkels opblaaspoppen van het schreeuwende Munch-poppetje gingen verkopen. Dringt het wel tot ons door die schreeuw? Nu Google zijn banner er vandaag mee heeft opgeleukt, denk ik nog meer dan toen ik het eerste stukje in deze weblog schreef, dat wanhoop met een knipoog het als lifestyle geweldig doet.

In 1940 vermaakte Munch zijn gehele oeuvre (omvattende 1008 schilderijen, 15.391 afdrukken van 741 grafische werken, 4443 aquarellen en tekeningen en 6 beeldhouwwerken) aan de stad Oslo, waar het is ondergebracht in het Munch Museet.

Op 22 augustus 2004 werden twee van Munchs werken op klaarlichte dag uit het museum gestolen, namelijk een versie van zijn bekendste werk De Schreeuw en van de Madonna. De Schreeuw en de Madonna werden door de Noorse politie op 31 augustus 2006 teruggevonden.

Een andere versie van “De Schreeuw” werd in 1994 al ontvreemd. Het werk werd toen drie maanden later teruggevonden. De drie Noorse daders konden worden gearresteerd toen zij probeerden het schilderij te verkopen.

Bron: Edvard Munch [ wikipedia ]