Categorie archief: schilderkunst

pleidooi voor langzame kunst

gezien: De keuze van Robert Hughes
in het Uur van de Wolf, gisterenavond Nederland 3

Shock of the NewIn 1981, twee jaar voordat ik naar de kunstacademie ging, volgde ik met rode oortjes de serie tv-documentaires De Schok van het Nieuwe van de New Yorkse kunstcriticus Robert Hughes. Deze serie maakte zoveel indruk op mij, dat ik besloot om mijn scriptie geschiedenis te wijden aan het ontstaan van de moderne kunst. Hughes gaf in deze tv-documentaire een zeer persoonlijke en originele visie op de moderne kunst en wist de schok die onze voorouders moeten hebben ervaren op ons over te brengen.

Vijfentwintig jaar later maakte hij een de documentaire die gisterenavond werd uitgezonden. Wat is er sinds 1981 veranderd in de hedendaagse kunst? Hughes is somber over de ontwikkelingen: de hedendaagse kunstenaars lijken nog egomaner geworden dan ze al waren, exploiteren hun eigen fobies en volgen massaal de mantra ’15 minutes of fame’ van art guru Warhol. De kunstmarkt is nog ijdeler geworden dan ze al was met bedragen die nergens meer op slaan, want er zijn steeds meer rijke verzamelaars waardoor de prijzen opgejaagd worden.

Jeff KoonsDe enige verdienste van Jeff Koons is waarschijnlijk dat hij ijdele verzamelaars status verkoopt. In wezen maakt hij bagger die een zieke cultuur en een ziek tijdperk weerspiegelt, zodat er genoeg kunstcritici, cultuurfilosofen en beleggers zijn die hem als een eigentijds genie beschouwen, die van marketing kunst gemaakt heeft.

Na het verplichte nummertje, een interviewtje met best betaalde levende kunstenaar ter wereld Jeff Koons, gaat Hughes op bezoek bij kunstenaars die hem hoop voor de toekomst geven: Paula Rego, Anselm Kiefer, Lucian Freud, David Hockney en Sean Scully. Wat deze kunstenaars met elkaar verbindt is hun betrokkenheid en liefde voor het kijken. Voor Hughes is dat kijken in de schilderkunst geconcentreerder dan in de fotografie, film of video. Hij besteed wel even aandacht aan de fotografische avontuur van Hockney, maar is duidelijk opgetogen dat deze is teruggekeerd naar de moeder van alle visuele kunsten, het tekenen (in Hockney’s geval: tekenen met waterverf).

Paula Rego
Paula Rego, The dance, 1988
Hughes vindt haar op dit moment de beste vrouwelijke schilder die hij kent

Zijn conclusie is toch hoopvol. Naast alle bagger die ons dagelijks omspoelt (Hughes zegt ergens dat wij dagelijks meer beelden te verwerken krijgen dan de veertiende eeuwer in een heel leven.), is er ook nog steeds kunst die blijft ontroeren en niet de waan van de dag volgt. Kunst die niet snel en gelikt is, maar kunst die geduld heeft en zich concentreert op waar het volgens Hughes allemaal om moet draaien: schoonheid.

Robert HughesRobert Hughes was born in Sydney, Australia in 1938. He studied arts and architecture at Sydney University, during which time he made a name for himself within the Sydney “Push” — a progressive group of artists, writers, intellectuals and drinkers. Among the group were two other blazingly witty and incisive cultural observers: Germaine Greer and Clive James. Incredibly, Hughes was commissioned to write a history of Australian painting while an undergraduate and dropped out of university. He left Australia for Britain in the early 1960′s, writing for such publications as the Spectator, the Telegraph, the Times and the Observer, before landing the position of art critic for Time Magazine in 1970.
 
Bron: artcyclopedia.com
 
Important books he has written include:
The Shock of the New (1981)
The Fatal Shore (1987)
Culture of Complaint (1993)
American Visions: The Epic History of Art in America (1997)

Lucian Freud
Lucian Freud, naakte man, 1987
Volgens Hughes geeft Freud de meest verontrustende kijk op het menselijk lichaam sinds Picasso
Hughes maakte vijfentwintig jaar geleden de spraakmakende televisieserie The shock of the new, waarin hij op verrassende wijze de ontwikkelingen in de moderne kunst van de 20ste eeuw analyseerde. Nu is hij terug en inventariseert hij het werk van de meest recente beroemde kunstenaars. Hughes gaat voorbij aan de hypes in de kunstwereld, gecreëerd door handige marketingstrategieën. Zo probeert hij door te dringen tot kunst die de tijd definieert waarin we leven, en die haar eigen tijd gaat overleven. Volgens Hughes is kunst en de zoektocht naar schoonheid belangrijker dan ooit.
 
Bron: sites.nps.nl/jerome/index.cfm/site/uurvandewolf

bij rembrandt thuis

Rembrandthuis nu ook virtueel toegankelijk

In het Rembrandtjaar is het nu ook mogelijk om een virtueel bezoek te brengen aan zijn huis in de Jodenbreestraat. Met QTVR kun je om je heen kijken en zo een goede indruk krijgen van het inwendige van het Rembrandthuis.

sael
Sael met bedstede
17de-eeuwse huizen hadden doorgaans geen aparte slaapkamers. In Rembrandts huis hebben verscheidene kamers, die in de eerste plaats als woon- en werkruimte dienden, ook een bedstede, een bed in een kast. De afmetingen van de bedsteden zijn, naar onze maatstaven, klein. Er werd half zittend geslapen, uit angst dat men zou sterven als het bloed te veel naar het hoofd stroomde.
Interieur met Saskia in bed
Rembrandt
Interieur met Saskia in bed ca. 1641
Pen in bruin en grijs, 14,1 x 17,6 cm
Institut Néerlandais, Fondation Custodia, Parijs
Deze eikenhouten bedstede is aangebracht volgens een tekening die Rembrandt heeft gemaakt van zijn vrouw Saskia terwijl zij in bed ligt. De tekening is gemaakt omstreeks 1641. In dat jaar beviel Saskia van Titus. Daarna werd zij ernstig ziek en stierf in 1642, op 29-jarige leeftijd.
De hier geplaatste bedstede is afkomstig uit een ander 17de-eeuws huis en is een bruikleen van het Rijksmuseum. De bedstede is versierd met houtsnijwerk, in de vorm van klassieke pilasters, zogenoemd „beslagwerk„ en bloemmotieven.
groote schilderkaemer
Groote Schilderkaemer

rembrandthuis.nl

weergaloze virtuositeit

William-Adolphe Bouguereau (1825 – 1905) gerehabiliteerd

Opvattingen over kunst zijn altijd al aan mode onderhevig geweest. Waren honderd jaar geleden de salonschilders nog de helden van de schilderkunst, na de oorlog werd het werk van deze virtuoze schilders afgedaan als bombastische kitsch. Dat bleef zo de hele twintigste eeuw. Alleen binnen de ironie van de camp of bij de nouveau riche konden ze nog een plekje krijgen. Maar niet alleen binnen subculturen is er waardering. De laatste jaren staan salonschilders weer in de belangstelling van een breed publiek. De grote Lawrence Alma-Tadema tentoonstelling in het Van Gogh Museum in 1995 gaf deze trendverandering al aan.

William Bouguereau
De maagd met engelen [detail]
Museum at Forest Lawn Memorial-Park

artrenewal.org heeft de salonschilders in bescherming genomen en de bezoekers van deze site hebben de Franse salonschilder William-Adolphe Bouguereau zelfs uitgeroepen tot favouriete kunstenaar aller tijden. Zijn schilderijen zijn even weergaloos virtuoos als oppervlakkig. Maar het is in ieder geval knap vakwerk. De herwaardering van de negentiende eeuwse academische schilderkunst hangt dan ook samen met de herwaardering van de schilderkunst als ambacht.

In 1900 at the Universal Exposition in Paris, it is reported that Degas and Monet were approached by a newspaper reporter who asked who, in their opinion, would most likely be considered the greatest 19th century French artist in the year 2000. After a brief debate, both agreed on one man – William Bouguereau.
 
What did these two geniuses of French Impressionism see that their chief followers and supporters over the next hundred years did not? For Bouguereau, a true genius of the art of painting, was soon to fall so far from grace that art history students in the 1940s through to the 1980′s could study 19th century art and never hear his name, or see one of his paintings.
William Bouguereau
Nymphs and Satyr, Sterling and Francine Clark Art Institute

William Bouguereau studeerde aan de Académie Julian te Parijs. Zijn realistische genre-schilderingen en schilderijen over mythologische thema’s werden gedurende zijn hele actieve leven tentoongesteld op de jaarlijkse tentoonstellingen van de Parijse “Salon”. Na zijn dood werd hij lange tijd veronachtzaamd, wellicht vanwege zijn hardnekkige verzet tegen de impressionisten, maar de laatste 20 jaar is er weer nieuwe waardering voor zijn werk gekomen.
 
William BouguereauIn zijn eigen tijd werd Bouguereau algemeen beschouwd als een van de grootste schilders op aarde en zijn werken werden gretig gekocht door onder meer Amerikaanse miljonairs, doorgaans tegen hoge prijzen. Na 1920 is hij op merkwaardige wijze in diskrediet geraakt, mogelijk als gevolg van een bewuste lastercampagne van de kant van het nieuwe “establishment van kunstcritici”, dat hem zijn verzet tegen de nieuwe richtingen in de schilderkunst niet kon vergeven. Tientallen jaren lang werd zijn naam niet eens in encyclopedieën vermeld! Tegenwoordig zijn er weer heel wat mensen die Bouguereau beschouwen als een van de grootste schilders uit de 19e eeuw. Het Art Renewal Center zet zich heel energiek in voor zijn “rehabilitatie”.
 
Bron: nl.wikipedia.org

William Bouguereau
Caritas [detail] privecollectie

William Bouguereau in het Webmuseum en bij Artrenewal