Categorie archief: schilderkunst

middeleeuws beeldverhaal

Duccio di Buoninsegna (1255 tot 1319)

Op dit moment ben ik weer aan het grasduinen in de Middeleeuwen. De overgang tussen de Byzantijnse kunst en de proto-Rennaissance waaruit alle Westerse kunst zich zou gaan ontwikkelen, boeit mij bijzonder. Wij zijn helemaal gewend aan de ruimtelijke illusie, maar in de Middeleeuwen was een afbeelding in de eerste plaats een plat vlak. Aan het einde van de 13e eeuw begonnen individuele schilders in de rijke Italiaanse stadsstaten Florence en Sienna, misschien zonder dat ze het zelf bewust waren, te breken met de Byzantijnse traditie en daarmee ook met de Traditie van de Kerk. In Florence had je Giotto en Cimabue, in Sienna Duccio di Buoninsegna die leefde van ca. 1255 tot 1319, een tijdgenoot dus van Dante Alighieri.

Geboren, werkzaam en overleden in Siena. Over zijn persoon is weinig bekend; de enige bronnen zijn officiële stukken. Zo weten we dat hij getrouwd was en zeven kinderen had. Duccio borduurde voort op de stijve, steriele Byzantijnse schilderkunst, maar wist veel meer levendigheid en gevoel in zijn werk te leggen dan zijn voorgangers. Grotere werken zijn omgeven door allerlei kleine tafereeltjes uit het dagelijks leven.
 
Voor zover bekend hebben tien van zijn werken de eeuwen doorstaan. Het bekendste is de Maestà, een altaarstuk in de Dom van Siena, gemaakt in opdracht van het stadsbestuur.

deel van de Maestà

Achterzijde van het altaarstuk de Maestà met verschillende scenes uit het leven van Christus
De aan beide zijden beschilderde maestà mat oorspronkelijk 5×5 meter. De titel slaat op het centrale deel ervan, dat een tronende Maria met Christus op schoot toont. Daaromheen bevonden zich tientallen kleinere panelen, waarvan enkele op deze site worden getoond. Het werk werd vervaardigd tussen 1308 en 1311; in 1711 werd het uit elkaar gehaald. De verschillende delen zijn nog altijd te bezichtigen in Siena.

Bron: Statenvertaling.net | afbeeldingen van Duccio

geniaal portret

vandaag 124 jaar geleden overleden:
Modest Moesorgskij, 28 maart 1881

Op 5 maart 2002 stond ik voor het eerst in mijn leven tegenover het sublieme portret van Moesorgskij geschilderd door Ilya Repin. Deze schilderde het portret in de loop van vier zittingen, tussen 2 en 5 maart 1881, in de kliniek waar Moesorgskij was opgenomen tengevolge van zijn alcoholverslaving en waar hij 3 weken later zou overlijden. In de catalogus van de grote Repin-tentoonstelling in het Groninger Museum staat bij dit portret de volgende beschrijving:

( … ) Repin portretteerde de componist met een picturale vrijheid die tot uitdrukking komt in de manier waarop hij de verf op het doek aanbracht. Op het gezicht geven de van licht doordrenkte verflagen het voorhoofd een zachte weerschijn en zorgen ze voor een spel van licht en donker op de frambozenrode kraag van het jasje. In de grote expressieve gestalte, de open gelaatstrekken en de welwillende neiging van het hoofd toonde Repin hoe hij zich het innerlijk gemoed van Moesorgskij voorstelde.
Modest MoesorgskyDe eerste kennismaking tussen beide mannen vond plaats in het begin van de zeventiger jaren. Repin was diep geroerd door de muziek van Moesorgskij en voelde de vernieuwende kracht van diens composities aan, iets wat in die tijd voor lang niet iedereen gold. Repin schilderde dit portret naar hij zei ‘voor zichzelf, als herinnering aan een vurige beminde vriend.’ Toen Tretjakov zich echter tot de kunstenaar wendde met de wens het portret voor zijn portrettengalerij aan te schaffen, kreeg hij te horen dat hij het graag afstond, gezien de betekenis van Moesorgskij als persoon en Tretjakovs taak een portrettengalerij samen te stellen ‘van de beste mensen van Rusland’. Het bedrag dat repin voor het schilderij ontving, werd door hem ter beschikking gesteld voor de oprichting van een gedenkteken voor Moesorgskij.

Biografie van Moesorgskij [ componistenweb.net ]

Mimesis

Mimesis, tentoonstelling van Matthijs Röling
in het Drents Museum te Assen, 22 maart t/m 3 juli
zelfportretMatthijs Röling (Oostkapelle, 1943) geldt als het boegbeeld van de hedendaagse figuratieve Nederlandse schilderkunst. Op de tentoonstelling zijn ruim 100 schilderijen en tekeningen uit de periode 1960 tot 2005 te zien, waaronder indringende stillevens, prachtige portretten, naakten, landschappen, interieurs en mythologische voorstellingen. De titel van de tentoonstelling Mimesis (Grieks voor nabootsing van de natuur) verwijst naar Röling’s onuitputtelijke bron van inspiratie. De tentoongestelde topwerken van Röling zijn hoofdzakelijk afkomstig uit particulier bezit. Een groot deel is niet eerder in het openbaar getoond.
Ter gelegenheid van deze tentoonstelling verschijnt bij Waanders Uitgevers een prachtig geïllustreerde uitgave met bijdragen van Laurens Balkema, Harry Tupan, Ileen Montijn, Diederik Kraaijpoel en Hugo Röling. Het boek, deel 7 in de serie “Monografieën van het Drents Museum over hedendaagse figuratieve kunstenaars”, is vanaf 22 maart 2005 te koop in de Museumwinkel van het Drents Museum.

drentsmuseum.nl