Categorie archief: schilderkunst

broodje moederkoorn

Michaela kocht gisteren de Jeroen Bosch postzegels

Hoe kwam Jeroen Bosch eigenlijk aan al die vreemde fantasieën? Had hij van nature zo’n rijke verbeelding of werd dat door iets anders in hem opgewekt? Het vermoeden bestaat dat Jeroen Bosch in zijn jeugd aan Sint-Antoniusvuur geleden heeft. Dat kwam in de late middeleeuwen in Europa nog vrij veel voor. Het is ook bekend onder de naam “ergotisme” of “kriebelziekte”.

Sint-Antoniusvuur werd veroorzaakt door moederkoorn, een schimmel die vooral op rogge groeide. Als dat in het meel terecht kwam en er werd brood van gebakken, dan kon je na consumptie van dat brood gaan hallucineren en uiteindelijk zelfs krankzinnig worden.

Jeroen Bosch nodigt uit tot eindeloze interpretaties en diepzinnigheden. Omdat we eigenlijk niets van hem weten, kan ieder zijn eigen Jeroen Bosch maken. Mijn Jeroen Bosch heeft 400 jaar vóór Willem Kloos gezegd: “Ik ben een gek in het diepst van mijn gedachten.”

Jeroen Bosch postzegels
Jeroen Bosch postzegels
Het moederkoorn was al eeuwen bekend en gebruikt, en het werd zelfs beschreven op een Assyrische kleitablet als “schadelijke puist in de korenaar.” In vroeger tijden werd het moederkoren ook “gek graan” en “dronken rogge” genoemd. De Griekse historicus Thucydides (-460/-395) geeft in zijn Geschiedenis van de oorlog van de Peloponnesus een eerste beschrijving van de Vuurziekte, niet alleen als ooggetuige van wat hij pest noemt, maar ook als slachtoffer van deze verschrikkelijke ziekte. In de loop van de eeuwen menen de artsen en de historici daarin de builenpest, de gele koorts of de tyfus koorts te herkennen, maar in feite gaat het dus om de Vuurziekte. De pest van Athene lijkt aldus op deze ziekte die later met verschillende kwalificaties, de ene nog welsprekender dan de andere, is aangeduid, zoals pest van vuur (945), dodelijke hitte (1039), hels vuur (1105) vervolgens Vuurziekte of Sint-Antoniusvuur. In de loop van de Middeleeuwen heerst deze ziekte in heel Europa, met als voornaamste haarden Vlaanderen, Lotharingen, de Dauphiné, Aquitaine en Ile-de-France, met duizenden slachtoffers als gevolg.
 
Bron: adolphus.nl

van moederkoorn tot LSD [ vliet.be ]

overrompelende natuur

gisteren gezien op ARD: Yellowstone (2015)
een film van Oliver Goetzl en Ivo Nörenberg

Michaela en ik kijken op maandag- of dinsdagavond vaak naar een natuurfilm op de Duitse televisie. De natuurfilm is eigenlijk een erfgenaam van de landschapsschilderkunst van de negentiende eeuw en de Hudson River School in het bijzonder. Deze groep Amerikaanse schilders wilde de grootsheid van de schepping laten zien.

Yellowstone trailer

In de trailer van Yellowstone zien we eigenlijk hetzelfde als onze voorouders in de negentiende eeuw die voor een schilderij van Frederic Edwin Church of Albert Bierstadt stonden: weidse panorama’s, besneeuwde toppen, uitgestrekte prairies. De schilders van de Hudson River School schilderden enorme doeken, zodat je helemaal in het natuurtafereel werd opgenomen. Ze schilderden geen landschappen maar “landscape experiences”. De natuurfilm is in dat spoor verder gegaan en voegt er nog van alles aan toe: nieuwe invalshoeken (zoals helikopterviews die bergkammen aftasten), een narratief (voice over), beweging, slow motion, geluid en muziek.

Yellowstone
deze still uit Yellowstone doet denken aan een motief van Casper David Friedrich
Few places are as special and unique as Yellowstone National Park – America’s first national park. A wilderness jewel of vast forests and wide-open valleys, home to large bison herds, wolf packs and grizzly bears. It sits atop one of the world’s largest active super volcanoes, giving rise to such iconic geothermal features as Old Faithful Geyser and Grand Prismatic Spring. As part of the landmark wildlife series AMERICA’S NATIONAL PARKS, Yellowstone was filmed over three years by award-winning filmmakers Oliver Goetzl and Ivo Nörenberg. Using the latest in cinematographic techniques, this film showcases Yellowstone’s extraordinary wildlife and spectacular landscapes like never before!
 
Bron: gpff.it

Yellowstone [ ardmediathek.de ]