Categorie archief: postzegels

Amsterdam 1975

Amsterdam, herfstvakantie 1975

In 1975 bestond Amsterdam 700 jaar. In het voorjaar verscheen een jubileumpostzegel. De Portugese synagoge, die kort voor Spinoza´s dood voltooid werd, bestond 300 jaar en ook ter gelegenheid van dit jubileum verscheen een postzegel.

Amsterdam 700 jaar
jubileumpostzegels 1975
700 jaar Stad Amsterdam
300 jaar Portugese synagoge

In de herfstvakantie van 1975 was ik met mijn ouders en mijn broer een dagje in Amsterdam. De Nieuwmarktbuurt lag op de schop vanwege de aanleg van de metro. We parkeerden de auto naast de Portugese synagoge en liepen via de Dam naar het Rijksmuseum. Mijn ouders vermeden de wallen en vooral de beruchte Zeedijk, het “Harlem” van Amsterdam waar de heroïnehandelaars veertig jaar geleden de dienst uitmaakten. In het Rijksmuseum konden we de Nachtwacht niet zien, want die was een maand eerder ernstig beschadigd door een verwarde man.

De aanleg van de metro in 1975
Voor de bouw van de 3,5 kilometer lange metrobuis moest een groot deel van de Nieuwmarktbuurt gesloopt worden, ook een groot gedeelte van het Waterlooplein viel ten prooi aan de sloophamer. Dit kwam doordat men bovengronds bouwde, waarbij grote betonnen caissons moesten worden afgezonken. Gedurende de bouw van de metro zwierf de markt rond de bouwputten. (bron: waterloopleinmarkt.nl)

Waterlooplein
Het Waterlooplein was voor ons een belevenis. Voor een deel bestond het in 1975 nog in zijn oude vorm, maar een groot deel was al veranderd in een enorme bouwput voor de aanleg van de metro.
[foto : waterloopleinmarkt.nl]

Om te zien hoe Amsterdam er voor mij als twaalfjarige toen uitzag, keek ik naar de foto’s die Ed van der Elsken in 1975 van het Amsterdamse straatbeeld maakte.

Ed van der Elsken Streetlife Amsterdam, 1975

geschiedenis van het Waterlooplein [ waterloopleinmarkt.nl ]

timbres du Levant

postzegels uit het Frans Mandaat Syrië en Libanon (1920-1946)

Vlak na de Eerste Wereldoorlog, tijdens de Conferentie van San Remo (19-26 april 1920) kwamen de Engelsen en de Fransen met elkaar overeen hoe na de ineenstorting van het Osmaanse Rijk het machtsvacuüm in het Midden-Oosten gevuld moest worden. Frankrijk kreeg Syrië als mandaatgebied toegewezen en Engeland kreeg Mesopotamië (Irak) en Transjordanië (Jordanië) onder zijn hoede.

Syrische postzegel met opdruk “ALAOUITES”

Het gebied waar Frankrijk het mandaat over kreeg, was een smeltkroes van religies en religieuze sekten. Naast een meerderheid van soennitische moslims leefden er in het Frans Mandaat Syrië al eeuwenlang religieuze minderheden zoals alawieten, druzen en sji’ieten. Frankrijk verdeelde Syrië en Libanon in zes staten.

postzegel uit Syrië
postzegel van l’État du Grand Liban

Om te voorkomen dat de soennitische meerderheid te machtig zou worden, werden deze verdeeld in twee staten rond de twee grootste steden: Damascus en Aleppo. De christenen en de alawieten, een sji’itische minderheid, die aan ede kust leefden, kregen respectievelijk l’État du Grand Liban en l’État des Alaouites. Ook kregen de druzen, een andere religieuze minderheid, een aparte staat: l’État de Djebel druze.

postzegels uit Syrië
verschillende postzegels uit Syrië

Tenslotte kreeg de Turkse minderheid rond de noordelijke havenstad Antiochië ook een eigen staat: Sandjak Alexandretta. In de jaren twintig gaven deze deelstaten van Syrië eigen postzegels uit. In het begin waren dit Franse “Mariannes” met opdruk in het Frans en Arabisch. Later verschenen er postzegels van de Republique Syrienne, Syrie of Grand Liban.

De zes staten van het Franse Mandaatgebied Syrië
Staat Damascus (État de Damas) – hoofdstad Damascus.
Staat Aleppo (État d’Alep) – hoofdstad Aleppo.
Sandjak Alexandretta – hoofdstad Antiochië.
Staat der Alawieten (État des Alaouites) – hoofdstad Latakia.
Staat Dzjebel ed-Droez (État de Djebel druze) – hoofdstad As-Suwayda.
Staat Groot-Libanon (État du Grand Liban) – hoofdstad Beiroet.

Occupation et Mandat français : Syrie, Grand Liban, Alaouites

Franklin & Canada

aan het lezen in Het jaar 1759 – Een doorsnede van de Verlichting
van Paul Frentrop (2014)

1759In mijn vorige stukje over Het jaar 1759 – Een doorsnede van de Verlichting merkte ik op dat Paul Frentrop in het hoofdstuk over de French and Indian War (Oost en West) de Slag om Quebec op 13 september 1759 onvermeld laat. Maar in het hoofdstuk over Benjamin Franklin brengt hij dit keerpunt in de geschiedenis van de strijd om Noord-Amerika tussen de Engelsen en de Fransen gelukkig wel ter sprake. En meer nog. Hij schrijft ook over de nasleep van deze veldslag die nog geen kwartier duurde maar het leven kostte van beide bevelhebbers, de generaals James Wolfe en Louis-Joseph de Montcalm.

Benjamin Franklin die op dat moment in Londen verbleef, speelde een belangrijke rol in de onderhandelingen tussen de Engelsen en de Fransen. Als geboren Amerikaan maakte hij zich sterk van de positie van de Amerikaanse kolonisten, op dat moment nog onderdanen van George III, de koning van Engeland. Franklin wilde per se dat de Fransen uit Noord-Amerika zouden verdwijnen en dat Canada moest worden opgegeven.

Engeland had weinig belang bij Canada en veel Engelsen hadden liever het suikereiland Guadeloupe in plaats van de koude en vochtige wouden van Canada. Maar de Fransen waren voor de Amerikaanse kolonisten gevaarlijk omdat ze nog altijd de plaatselijke indianenstammen tegen hen konden opzetten. Canada moest dus onder de Engelse kroon.

Canada 2013
Canadese postzegel uit 2013 eert Benjamin Franklin die er voor pleitte dat Canada onder de Engelse kroon moest komen.

In 1760 publiceerde Franklin het pamflet The Interest of Great Britain Considered, With Regard to Her Colonies. Hierin pleit hij ervoor dat heel Canada bij Engeland moet komen. Het argument dat het land te groot is en te noordelijk gelegen om optimaal gekoloniseerd te kunnen worden, ontkracht hij:

The objection I have often heard, that if we had Canada, we could not people it, without draining Britain of its inhabitants, is founded on ignorance of the nature of population in new countries. When we first began to colonize in America, it was necessary to send people, and to send seed-corn; but it is not now necessary that we should furnish, for a new colony, either one or the other. The annual increment alone of our present colonies, without diminishing their numbers, or requiring a man from hence, is sufficient in ten years to fill Canada with double the number of English that it now has of French inhabitants.
 
Bron: The Interest of Great Britain Considered, With Regard to Her Colonies
kaart van Amerika in 1763
kaart van Noord-Amerika in 1763 (detail): de westelijke grenzen van de Britse kolonies worden voorlopig doorgetrokken tot aan de Mississippi.

Franklin had succes want op 10 februari 1763 werd het Verdrag van Parijs ondertekend waarmee Frankrijk afstand deed van alle gebieden in Noord-Amerika. Canada viel voortaan onder Engeland, maar tot op de dag van vandaag wordt in Quebec Frans gesproken.