Het is een slaapverwekkende buitencategorie: het wereldrecord pi opzeggen. Voor de meesten van ons, blijven cijferreeksen grijze strings en na 30 cijfers is het al dodelijk saai geworden. Maar voor fijnproevers wordt het na een paar honderd cijfers achter de komma pas echt smullen. Zij ervaren het getal pi als een veelkleurig en veelvormig landschap. Inmiddels staat het wereldrecord op de naam van een Japanner die tot 100.000 cijfers achter de komma is gekomen. Het gaat dus echt heel erg ver met de moeder van alle diarreecijfers. Afgelopen weekend was de Britse savant Daniel Tammet te gast in het wetenschapsmuseum Nemo in Amsterdam. Hij hield daar een lezing over zijn boek Born on a blue day en vertelde aan het publiek wat cijfers voor hem betekenen.

Het is fascinerend dat er mensen zijn voor wie getallenreeksen levende realiteiten zijn. We weten inmiddels dat er achter alle digitale informatie (tekst, beeld en geluid) eindeloze reeksen enen en nullen liggen. In hun naaktheid zouden het dode reeksen blijven, maar dankzij de compiler en de monitor, kunnen we de enen en nullen als iets heel anders ervaren. Savants als Daniel Tammet zullen in de enen-en-nullen-vreter waarschijnlijk een vernietigende gelijkmaker van het getal zien.

Pi is tastbaar maar ongrijpbaar en wordt daarom ook wel ‘transcendent’ (bovenzinnelijk) genoemd. Pi is géén breuk van twee hele getallen en pi is géén oplossing van een algebraïsche vergelijking. Er is geen enkele manier om het getal exact te brekenen. Dat heeft wiskundigen er overigens nooit van weerhouden om het toch te proberen.

Pi met duizend cijfers achter de komma ziet er zo uit: 3,
14159 26535 89793 23846 26433 83279 50288 41971 69399 37510
58209 74944 59230 78164 06286 20899 86280 34825 34211 70679
82148 08651 32823 06647 09384 46095 50582 23172 53594 08128
48111 74502 84102 70193 85211 05559 64462 29489 54930 38196
44288 10975 66593 34461 28475 64823 37867 83165 27120 19091
45648 56692 34603 48610 45432 66482 13393 60726 02491 41273
72458 70066 06315 58817 48815 20920 96282 92540 91715 36436
78925 90360 01133 05305 48820 46652 13841 46951 94151 16094
33057 27036 57595 91953 09218 61173 81932 61179 31051 18548
07446 23799 62749 56735 18857 52724 89122 79381 83011 94912
98336 73362 44065 66430 86021 39494 63952 24737 19070 21798
60943 70277 05392 17176 29317 67523 84674 81846 76694 05132
00056 81271 45263 56082 77857 71342 75778 96091 73637 17872
14684 40901 22495 34301 46549 58537 10507 92279 68925 89235
42019 95611 21290 21960 86403 44181 59813 62977 47713 09960
51870 72113 49999 99837 29780 49951 05973 17328 16096 31859
50244 59455 34690 83026 42522 30825 33446 85035 26193 11881
71010 00313 78387 52886 58753 32083 81420 61717 76691 47303
59825 34904 28755 46873 11595 62863 88235 37875 93751 95778
18577 80532 17122 68066 13001 92787 66111 95909 21642 01989

Bron: cijfers.net | het getal pi [ wikipedia ]

website Daniel Tammet | excerpt from: Born on a blue day [ abcnews.go.com ]

La science amusante is de titel van drie boekjes geschreven door Tom Tit (pseudoniem van Arthur Good) die vanaf 1890 in Frankrijk werden uitgegeven. Daarin worden eenvoudige natuurkundeproefjes beschreven die iedereen thuis kan uitvoeren. De drie deeltjes werden in het Nederlands vertaald door D.H. Cocheret. Tegenwoordig worden ze weer uitgegeven in de oorspronkelijke oude spelling. De boekjes zijn online te bestellen.

thuisexperimenteren.nl | tomtit.info | teylersmuseum.nl

Ooit las ik dat Alexander von Humboldt de laatste uomo universale is geweest, maar vanmorgen las ik in de krant dat Carl Friedrich von Weizsäcker dit geweest moet zijn. Zijn ouders waren gezegend met twee beroemde zonen, net als de ouders van Alexander von Humboldt en August Wilhelm Schlegel . Carl Friedrich’s jongere broer Richard von Weizäcker was van 1984 tot 1994 bondspresident. Over Carl Friedrich wordt wel eens beweerd dat hij Hitler bijna een atoombom heeft geleverd, maar dat verhaal is nogal overtrokken. Vast staat dat hij door de verschrikkingen van Hiroshima en Nagasaki zijn leven als kernfysicus een andere draai heeft gegeven en daarna zijn leven heeft gewijd aan de filosofie en de wereldvrede.

Meer dan twintig jaar geleden kocht ik eens een boek van hem: Zum Weltbild der Physik (1943), dat in 1959 in een Nederlandse bewerking als Aula Pocket is verschenen. Uit dit vroege werk (hij was ongeveer 30 toen hij het schreef) blijkt al snel zijn hang naar universele kennis en zijn drang om wetenschap, filosofie en religie met elkaar te verbinden. Daarin treedt hij duidelijk in de voetsporen van zijn voorganger Gottfried Wilhelm Leibniz. Een van de hoofdstukken handelt dan ook over de Theodicee. In een ander hoofdstuk verbindt hij de filosofie van Immanuel Kant aan de quantumfysica. Later in zijn leven onderzoekt hij, net als de fysicus Wolfgang Pauli steeds dieper de relatie tussen moderne fysica en esoterische tradities, in het bijzonder de oosterse mystiek. Bij het grote publiek zijn deze inzichten vooral bekend geworden door boeken van Fritjof Capra en Gary Zukav.

Carl Friedrich von Weizäcker
studeerde van 1929 tot 1933 natuurkunde, wiskunde en astronomie met en onder Werner Heisenberg en Niels Bohr. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte hij mee aan het Duitse atoomprogramma dat tot doel had om energie op te wekken en een atoombom te ontwikkelen. Na afloop van de oorlog werd hij, samen met de andere wetenschappers uit dit programma, gearresteerd en geïnterneerd in Engeland. Von Weizsäcker stelde altijd dat hij en de betrokken wetenschappers afgesproken hadden dat Nazi Duitsland nooit een atoombom zou krijgen, een bewering waaraan sommige historici twijfelen.

In 1946 keerde hij terug in Duitsland en was hij samen met filosoof Jürgen Habermas onder andere werkzaam als docent filosofie aan de Universiteit Hamburg en als onderzoeker en directeur bij de instituten van het Max-Planck-Gesellschaft. De dreiging van een atoomoorlog, de noord-zuid tegenstelling en milieuvraagstukken stonden centraal in deze instelling. Carl Friedrich was na de oorlog aanhanger van het pacifisme. Von Weizsäcker gold als de laatste Duitse “homo universalis”, zowel onderlegd in fundamentele kwesties van de kwantumfysica als in de (natuur)filosofie.

Bron: nl.wikipedia.org