Categorie archief: Rusland

kopiisten online [ 3 ]

kopieën van oude meesters uit het Russisch Museum in Sint Petersburg
Russische kopiisten aan het werk op artsstudio.com

Sommigen zien het twintigste eeuwse modernisme als een dodelijke infectie van de schilderkunst en keren hun blik terug naar de wereld van vóór 1907 toen het verfoeilijke kubisme en alle -ismen die kort daarop volgden, nog niet bestonden. Ooit was er een gouden tijd waarin een schilder zich met een diepzinnig verhaal nog niet achter zijn onkunde kon verbergen en waarin technische vaardigheid nog een noodzakelijk middel was om het doel te bereiken. Tenminste, dat is zo ongeveer het standpunt van het fundamentalistische artrenewal.org. De laatste twaalf jaar zien we ook in Nederland een opvallende belangstelling voor negentiende eeuwse salonschilders die juist door het modernisme met zoveel dédain bekeken werden. Na de grote overzichtstentoonstellingen van Laurens Alma Tadema (Van Gogh Museum, 1996) en George Everett Millais (Van Gogh Museum, 2008) organiseert het Groninger Museum vanaf december een grote overzichtstentoonstelling van John William Waterhouse . Waterhouse (1849-1917) was een van de laatste salonschilders die tot in de Eerste Wereldoorlog vast bleef houden aan Victoriaanse nimfen. In het jaar dat Malevich zijn ‘zwart vierkant’ (1913) schilderde en daarmee de technische schilderkunst in feite dood verklaarde, had het modernisme zijn definitieve triomf nog niet gevierd en was er nog even plaats voor late romantici als Waterhouse.

Kramskoy
kopie van Ivan Kramskoj
Christus in de woestijn, 1872

Al eerder besteedde ik aandacht aan de kopiisten van het Russisch Museum in Sint Petersburg. Evenals klassiek ballet en klassieke pianomuziek Russische exportproducten zijn, zo lijkt de Russische ziel ook aangetrokken tot gedisciplineerde schilderkunst. Natuurlijk, in China kopiëren getalenteerde kunstacademiestudenten tegenwoordig voor een appel en een ei ook al een klassiek meesterwerk op bestelling. Maar de Chinezen leven niet zo in symbiose met de Westerse schilderkunst als de Russen. Bovendien moeten ze tijdens het kopiëren gebruik maken van foto’s omdat China zélf nauwelijks westerse meesterwerken in huis heeft. In Rusland is men al veel langer vertrouwd met de Europese cultuur en dat geldt in het bijzonder voor Sint-Petersburg dat vanaf het begin doordrenkt is met Franse en Italiaanse cultuur. Een groep conservators en kunstenaars van het Russisch Museum in Sint-Petersburg presenteert zich op de commerciële website artsstudio.com en biedt kopiën aan van meesterwerken. Lang niet zo goedkoop als in China, maar wéll altijd rechtstreeks geschilderd van het origineel af. Want ze zitten er daar bijna letterlijk bovenop.

artsstudio.com | Ivan Kramskoj

Russische schilders [ 9 ]

gekocht: tentoonstellingscatalogus Kunst en Religie in Rusland
door J. Petrova, F.-W. Kaiser & I. Wierda

Kunst Religie in RuslandTentoonstellingscatalogi zijn duur. Gelukkig heb ik een methode gevonden om een catalogus van een tentoonstelling toch voor weinig geld aan te schaffen. Je hebt er wel jaren geduld voor nodig. Bladerend door de ramsjkrant kwam ik laatst de catalogus Kunst en Religie in Rusland tegen die verscheen bij een tentoonstelling die ik zes jaar geleden in het Haags Gemeentemuseum zag. Het nadeel is natuurlijk het lange wachten. Maar er zijn wel twee voordelen: een catalogus voor weinig geld en op afstand nog eens nagenieten van de tentoonstelling. Een van de hoogtepunten was voor mij in 2002 een enorm schilderij van Henryk Siemiradzki. De catalogus, uitgegeven door Waanders, kostte oorspronkelijk € 22,50 en nu € 7,90.

Kunst Religie in Rusland laat de grote rol zien die de christelijk religie heeft gespeeld in de Russische kunst: van de iconen tot de 19de eeuwse salonschilderijen en van de avantgarde tot aan de schilderijen ten tijde van het sociaal realisme. Ook de kunst vanaf de Perestroika pakt de religieuze thematiek weer op. In samenwerking met het Russisch Staatsmuseum in St. Petersburg – die in het bezit is van de grootste verzameling Russische kunst – heeft het Gemeentemuseum een groots overzicht over dit onderwerp samengesteld. Dat de oorsprong van kunst in religie en mythes ligt wordt vandaag de dag graag vergeten. Zelfs pioniers van de abstracte kunst zoals Mondriaan, Malewitsj en Kandinsky werden hierdoor geïnspireerd. Vaak zochten kunstenaars hun spirituele inspiratie in buiten-Europese culturen of in de Theosofie. De Russische kunst werd als geen andere bepaald door het mysterie van het orthodoxe christendom – er loopt een lijn vanaf de Ikonen via de avant-garde begin 20ste eeuw tot aan de kunst van vandaag. Een selectie van een zestigtal werken laat de continuïteit van de christelijke spiritualiteit in 500 jaar Russische kunst. De expositie pretendeert echter geen volledig overzicht te geven van de Russische kunstgeschiedenis. Het is een selectieve keuze met betrekking tot een christelijke of daarmee verwante beeldtaal.
 
Bron: gemeentemuseum.nl

miniboekje van tentoonstelling ( 21.09.02 t/m 05.01.03 ) | meer Russische schilders

de echte crisis

Alexandr Solzjenitsyn bleef waarschuwen tegen het morele verval
Op onze weg vanaf de Renaissance tot nu hebben we onze ervaring verrijkt, maar we hebben het concept verloren van een Hoogste Complete Entiteit dat vroeger onze passies en onverantwoordelijke eigenschappen in de hand hield. We hebben te veel hoop gevestigd in politieke en sociale hervormingen, om te ontdekken dat we waren beroofd van ons meest kostbare bezit: ons spirituele leven. In het communistische Oosten is dit vernietigd door de machinaties van de heersende partij. In het Westen verstikken handelsbelangen het. Dit is de echte crisis.
 
Alexandr Solzjenitsyn
Alexandr Solzjenitsyn
Wij allen staan op de drempel
van een grote historische ramp,
een vloed die de beschaving op
zal slokken en hele tijdperken
zal veranderen.

Alexandr Solzjenitsyn

Totdat ik zelf in het Westen kwam en twee jaar kon rondkijken, kon ik mij niet voorstellen hoe sterk het Westen een wereld is geworden zonder wilskracht, een wereld die geleidelijk is versteend in het aanzicht van het naderende gevaar. Wij allen staan op de drempel van een grote historische ramp, een vloed die de beschaving op zal slokken en hele tijdperken zal veranderen.
 
Alexandr Solzjenitsyn

Alexandr Solzjenitsyn ontwikkelde zich tot een scherp criticus van het morele verval waaraan zijn land volgens hem ten prooi was. Als Russisch nationalist had hij ook felle kritiek op de Westerse wereld, niet alleen vanwege het ongeneneerde materialisme, maar ook als geopolitieke tegenstander van Rusland, blijkens zijn afwijzen van de NAVO bombardementen op Serviëin maart 1999, tijdens de Kosovo-crisis. In 2006 beschuldigde hij de NAVO ervan Rusland te willen omsingelen.

Bron: nl.wikipedia.org