Categorie archief: Rusland

heldenstad

Premiere van Blockade van Sergej Loznitsa
op het Filmfestival van Rotterdam

Vorig jaar juni kwam ik al zwervend over het Vasilevsky Ostra in Sint-Petersburg op een militaire begraafplaats terecht waar slachtoffers liggen van de blockade van Leningrad (1941-43). De grote herdenking (60 jaar na de overwinning op het fascisme) was een maand eerder geweest en overal op de begraafplaats stonden nog erekransen met plastic bloemen en rode sterren. Het 900-dagen durende beleg van Leningrad heeft aan ongeveer 640.000 slachtoffers het leven gekost, eenderde van de toenmalige bevolking.

Dat Leningrad na de Grote Vaderlandse Oorlog tot Heldenstad zou worden uitgeroepen stond waarschijnlijk voor het beleg al in de draaiboeken. De jonge Sovjet Unie had mythen (dus helden) nodig en Stalin besloot dat de inwoners niet mochten evacueren en zo werden honderdduizenden ten dode opgeschreven. De meeste slachtoffers vielen niet door vijandelijk vuur maar door honger en kou, vooral tijdens de barre wintermaanden.

blockade Leningrad
straatbeeld tijdens het beleg van Leningrad

Op het Filmfestival van Rotterdam is de film Blockade de Russische cineast Sergej Loznitsa in premiere gegaan. De film is opgebouwd uit gevonden filmfragmenten uit de archieven in Moskou en toont een indrukwekkend beeld van het gruwelijkste beleg aller tijden.

Het beeld bestaat uitsluitend uit materiaal over de belegering van Leningrad tijdens de Tweede Wereldoorlog, dat Sergej Loznitsa vond in de archieven in Moskou. Door de van oorsprong zwijgende opnamen van een nauwgezet gereconstrueerde en haast perfecte geluidsband te voorzien, lijken de scènes van het dagelijks leven onder het beleg zich in het heden af te spelen. Door de montage niet te verknippen maar de scènes de ruimte te geven een verhaal te vertellen, ontrekken de scènes zich aan de specifieke historische gebeurtenissen en gaan een nieuw leven lijden. Ze roepen niet zozeer herinneringen op aan een verleden, maar worden een adembenemende reanimatie van de werkelijkheid.
 
Bron: filmfestivalrotterdam.com
blockade Leningrad
In seinem jüngsten Film Blockade , den Loznitsa erst vor wenigen Wochen fertiggestellt hat, ist die Arbeit auf der Tonspur ganz entscheidend. Der Film ist ein historisches Portrait Leningrads während der Blockade im Zweiten Weltkrieg, das Loznitsa ausschließlich aus Material aus den Moskauer Archiven zusammengestellt hat. Loznitsa imaginiert zu dem stummen Geschehen im Bild eine Tonspur, synchronisiert nachträglich, was auf Bildebene zu sehen ist, ordnet Geräusche zu, die auf der Tonspur unterstützen, was sich im Bild ereignet. Die Töne sind technisch vollkommen, genau zum Bild gesetzt und erzeugen eine unausweichliche, akustische Präsenz der Szenen, so als würden sie im Moment passieren. Durch diese Arbeit auf der Tonspur, entreißt Loznitsa die Bilder dem Aspekt des Archivierten, Vergangenen; er “reanimiert” sie und verlegt die Bilder wieder dahin, woher sie einst kamen: in die Mitte eines sich im Moment des Filmens ereignenden Lebens.
 
Im Kontext seiner eigenen Filme wirkt Blockade wie ein Film, in dem auch die Bilder Loznitsa selbst zugeordnet werden können. Auch Blockade faßt wiederkehrende Szenen zu längeren thematischen Sequenzen zusammen, gibt den Archivbildern dadurch Dauer, die ihnen eine ganz spezifische Präsenz verleiht. Szenerien, wie das Aufsammeln des Bausschutts nach einem Bombenangriff und das Abtransportieren von Leichen mit Handwägen, ruft Loznitsa nicht als einmalige historische Situation auf, sondern bündelt sie zu wiederkehrenden Handlungen. Erst in der Wiederholung verlieren die Bilder das Präteritum einer vergangen Zeit und erhalten in der Wiederkehr den Charakter historischen Präsens, eines quasi präsenten Lebens. Das Vergangene zur Gegenwart machen – bei Loznitsa erhält der Zeitenwechsel immer auch die Dimension der Metapher. Die Blockade ist auch noch heute auszumachen, die Geschichte kommt nicht voran in Russland, sondern dreht sich, wie die Kamera beim weitläufigen 360-Grad-Schwenk, im Kreis.

foto’s op Voice of Russia.

stikken in extase [ 1 ]

vandaag gekocht bij : 3 CD’s met symfonieën van Alexander Skrjabin

Alexander SkrjabinOf de Russische componist Alexander Skrjabin echt van zijn publiek hield, valt te betwijfelen. Hij wilde het namelijk laten stikken in extase. Hij geloofde heilig in zijn missie: de mens de weg wijzen naar zijn hogere geestelijke bestemming. Dat Skrjabin zich als een profeet zag was in die dagen niet ongewoon. In de jaren 90 van de 19e eeuw was het verhevene in de mode en waren overal in Europa geestelijke bewegingen en charismatische figuren als paddestoelen uit de grond omhoog geschoten. Een daarvan, de Theosofische Vereniging, in 1875 in New York opgericht door Henry S. Olcott, William Q. Judge en zijn landgenote Helena Petrovna Blavatsky had bij de elite in Europa en Rusland grote aanhang gekregen. Ook Skrjabin verdiepte zich in de theosofie

Vorige week heb ik nog een korte ‘sentimental journey’ gemaakt door de Utrechtsestraat in Arnhem, de straat waar ik 22 jaar geleden als student aan de kunstacademie kwam wonen. Daar kwam ik dagelijks langs een oud huis op de hoek van de Brugstraat met het intrigerende bord Bibliotheek van de Theosofische Vereniging.
ThoughtformsVoor kunstgeschiedenis moest ik in 1984 een lezing houden over het ontstaan van de abstracte schilderkunst en in een literatuuropgave was ik een theosofisch boek tegengekomen dat veel indruk gemaakt had op Mondriaan. Op een dinsdagavond stapte ik bij de theosofische bibliotheek binnen om het boek Thoughtforms (1901) van Charles Leadbeater en Annie Besant te zoeken. Ik was op de juiste plaats want ze hadden zelfs een exemplaar uit 1903 met kleurenplaten en in een nederlandse vertaling van Johan van Manen. Het was mijn eerste kennismaking met de theosofie en ik begon te lezen over aura’s en synesthesie, een geliefd onderwerp bij kunstenaars honderd jaar geleden.

Alexander ScriabinOok Skrjabin was een hartstochtelijk aanhanger van synesthesie en geloofde in een huwelijk tussen kleur en muziek. Hij heeft zelfs de uitvinding van het lichtorgel (kleurenklavier) op zijn naam staan. In de première van zijn symfonische gedicht Prometheus in 1911 was een kleurenklavier gepland, dat in bepaalde accoorden gekleurd licht mengt op een wit scherm. Skrjabin liep hiermee dus al vooruit op de lichtshows van deze tijd. Ook in de housemuziek is ritme, klank en kleur essentieel voor het opwekken van een extatische ervaring.
 

Skrjabin interesseerde zich onder meer voor theosofie en oosterse religie, i.h.b. die richting die zich later tot de Soefibeweging zou ontwikkelen. Veel van zijn werken getuigen van zijn voorloperschap. Voorbeelden hiervan zijn niet slechts zijn Eerste Symfonie, die in feite een ‘Ode aan de Kunst’ is, maar ook drie latere symfonieën, ‘Le Poème de l’Extase’, ‘Le Poème du Feu’ en ‘Le Poème Divin’… Met Hazrat Inaïat Khan ontwierp hij een extravagante metafysica voor zijn ‘Mysterium’, een nieuw Gesamtkunstwerk waarin alle kunstrichtingen en menselijke zintuigelijke waarnemingen tot een harmonisch geheel zouden versmelten, in een in India nieuw te bouwen bolvormige koepelzaal.
 
Bron: componisten.net

scriabinsociety.com | skrjabin genootschap | synesthesie.nl

kerstfeest in rusland

You probably wonder why do Russians Orthodox people celebrate Christmas on January 7th? Why not on December 25th?
 
Well, the reason is that the Russian Orthodox Church still lives according to the old Julian Calendar, which is currently 13 days behind the Gregorian Calendar, which is adopted by most countries in the world (and by the Russian government). When in the end of 1917 the Bolshevik government decided to adopt Gregorian calendar, the Russian Orthodox church decided not to follow the rules set by the incresingly oppresive civil authorities. Part of the reason was to protest against the Bolsheviks and their interference in church affairs. Another reason, perhaps, was to stick to the older rules, the ways in which generations of Russian Christians were praising the Lord, observing holidays, etc.
 
Bron: cityvision2000.com
icoon van de Geboorte van Onze Heer en Verlosser Jezus Christus
Icoon van de Geboorte van Onze Heer en Verlosser Jezus Christus