In de Paasnacht gaan de bezoekers van de Russisch-orthodoxe kerk aan de Lijnbaansgracht in Amsterdam de straat op. In processie lopen ze de Jordaan in, gehuld in kaarslicht, achter een icoon van de opgestane Christus aan. Af en toe roepen ze dat ook uit “Christus is opgestaan!” (…) De processie is onderdeel van een lange viering, die kort voor middernacht begint en pas eindigt als het licht de duisternis heeft verdrongen. Die gang van donker naar licht symboliseert de overwinning van leven op de dood. “Als je zo’n dienst van vele uren hebt meegemaakt, is er geen twijfel meer mogelijk. Dan voel je tot in het diepst van je vezels: Christus is opgestaan!”
 
Bron: Bert van der Kruk in de NCRV gids

In the center of our liturgical life, in the very center of that time which we measure as year, we find the feast of Christ’s Resurrection. What is Resurrection? Resurrection is the appearance in this world, completely dominated by time and therefore by death, of a life that will have no end. The one who rose again from the dead does not die anymore. In this world of ours, not somewhere else, not in a world that we do not know at all, but in our world, there appeared one morning Someone who is beyond death and yet in our time. This meaning of Christ’s Resurrection, this great joy, is the central theme of Christianity and it has been preserved in its purity by the Orthodox Church. There is much truth expressed by those who say that the real central theme of Orthodoxy, the center of all its experience, the frame of reference of everything else, is the Resurrection of Christ.
 
Bron: schmemann.org

The only real thing, especially in the child’s world, which the child accepts easily, is precisely joy. We have made our Christianity so adult, so serious, so sad, so solemn that we have almost emptied it of that joy. Yet Christ Himself said, “Unless you become like children, you will not enter the Kingdom of God.” To become as a child in Christ’s terms means to be capable of that spiritual joy of which an adult is almost completely incapable. To enter into that communion with things, with nature, with other people without suspicion of fear or frustration. We often use the term “grace.” But what is grace? Charisma in Greek means not only grace but also joy. “And I will give you the joy that no one will take away from you…” If I stress this point so much, it is because I am sure that, if we have a message to our own people, it is that message of Easter joy which finds its climax on Easter night. When we stand at the door of the church and the priest has said, “Christ Is Risen,” then the night becomes in the terms of St. Gregory of Nyssa, “lighter than the day.” This is the secret strength, the real root of Christian experience. Only within the framework of this joy can we understand everything else.
 
Bron: schmemann.org

In de Orthodoxe Kerk wordt deze dag Heilige en Grote Zaterdag of de Grote Sabbat genoemd. Omdat op deze dag Christus fysiek “rustte” in het graf. Maar men gelooft ook dat op deze dag Christus geestelijk nederdaalde in de hel. En de hades veroverde, om de zielen van hen die daar vastgehouden waren, te redden en naar het paradijs te voeren.

Op zaterdagmorgen, wordt er een gecombineerde vesperdienst met de Goddelijke Liturgie van de Heilige Basilius de Grote gevierd. Dit is de langste Goddelijke Liturgie van het gehele jaar en traditioneel ook degene die qua uur het laatst gevierd wordt. Na de Kleine Intocht zijn er 15 oud-oudtestamentische lezingen. Net voor de Evangelielezing (Mattheus 28:1-20) worden alle (altaar)bekledingen en gewaden veranderd van zwart naar wit. De diaken bewierookt de gehele kerk. In de Griekse traditie strooit de geestelijkheid laurierbladeren en bloembladeren door de gehele kerk om de verbrijzelde poorten en verbroken ketenen van de hel en Jezus’ overwinning op de dood te symboliseren. Terwijl de liturgische atmosfeer verandert van verdriet naar blijdschap, wordt de paasgroet “Christus Is Opgestaan” niet uitgewisseld. Deze wordt pas uitgewisseld na het Paasvigilie. De gelovigen gaan door met de vasten. De reden hiervoor is dat, de Goddelijke Liturgie op Heilige en Grote Zaterdag de verkondiging voorstelt, van Jezus’ overwinning op de dood, aan hen in de Hades. De Opstanding is nog niet verkondigt aan de mensen op de aarde (dit zal plaatsvinden tijdens het Paasvigilie).
 
De Grote Vasten was van oorsprong de periode van catechese voor de catechumenen om hen voor te bereiden op de doop en myronzalving op Pascha (Pasen). Voor het samenstellen van het huidige Paasvigilie van Johannes van Damascus was deze dienst de belangrijkste Paasviering. Volgens de traditie vindt het ontvangen van catechumenen plaats na deze dienst.
 
Bron: nl.wikipedia.org