Categorie archief: Orthodoxie

identiteit [ vacant ]

gisteren gezien in Utrecht: 80 iconen uit de school van Jan Verdonk
in Leeuwarden was op dat moment een optocht met bijzondere handdoeken

Mijn onderbuurvrouw maakte mij attent op een tentoonstelling van iconen uit de school van Jan Verdonk in de Nicolaïkerk in Utrecht. Zaterdag was er in de nabijgelegen Grieks-Orthodoxe Kerk Verkondiging aan de Moeder Gods aan de Springweg in Utrecht ook de jaarlijkse ontmoetingsdag van de Vereniging van Orthodoxen Nicolaas van Myra, dus het was ideaal met elkaar te combineren.

Na de viering van de Goddelijke Liturgie in de Grieks-Orthodoxe Kerk kwam ik met de tropaar van de heilige Nicolaas van Myra nog in mijn hoofd, aan bij de mooie Nicolaïkerk naast het Centraal Museum Utrecht. Het is dé lokatie voor een dergelijke tentoonstelling en heel toepasselijk was ook een reeks iconen tentoongesteld van het type heilige Nicolaas redt de zeevaarenden door leerlingen van Jan Verdonk. Maar de langste reeks (20 iconen van verschillende leerlingen) was die met het Mandylion als thema. Dat is de doek met het gelaat van Christus, die in de Kerk als de oericoon wordt gezien.

Mandylion door Dori Braat
Mandylion door Dori Braat (19 x 25 cm)
een van de twintig iconen
uit een reeks met hetzelfde thema

In zo’ n reeks zie je het persoonlijke handschrift extra duidelijk naar voren komen, juist omdat het de intentie is om het voorbeeld zo getrouw mogelijk na te volgen. Wat het originaliteitsprincipe betreft, is de iconenschilderkunst tegengesteld aan de meeste moderne kunst, juist omdat het sinds de Renaissance vooral om de persoonlijke visie en uitdrukking van de individuele kunstenaar gaat. Maar er zijn uitzonderingen.

Bijvoorbeeld de handdoek van het kunstenaarsduo vGtO waarvan ik sinds vorige week een van de gelukkige eigenaren ben. Een persoonlijk handschrift zien we hier niet meer, wel een meerduidige visie. De handdoek maakt deel uit van een Community Art Project Camminghaburen hangt de was buiten van het cultureel centrum Parnas in Leeuwarden. vGtO gebruikt de handdoek meerduidig: in zijn triviale functie als handdoek én als banier, als zelfbeeld-versterkend vaandel. Wat we zien is de een duidelijke verwijzing naar het Mandylion, maar zonder het gelaat van Christus, als een soort negatieve icoon, een afbeelding van de ‘negatieve theologie’ uit de post-christelijke tijd. Maar het kleine hartje blijft hoopvol verwijzen. Voor de een naar het Heilig Hart, voor een ander naar Fryslân boppe en voor weer een ander naar de koffiemelk. Wat een tijd, waarin ieder zijn eigen invulling mag maken!

vGtO Camminhaburen
het godvormige gat van vGtO
[ mijn invulling ]
wéll eenduidig is de vacante identiteit
Er is een speciale ‘Camminghaburen-handdoek’ gemaakt die u, als bewoner, gratis kunt krijgen. Op de handdoek staat, als een symbool voor de wijk, het nieuw te bouwen MFC. In ruil voor deze handdoek wordt van u een gebruikte handdoek gevraagd en een portretfoto. Dit portret wordt op de door u gebruikte handdoek geborduurd. In plaats van een letterlijk portret zou het ook een motto of een symbool kunnen zijn, waarvan u vindt dat dat veel over u vertelt. Of desnoods alleen uw naam. Al deze geborduurde portretten, motto’s, symbolen en namen vormen straks gezamenlijk een groot groepsportret van de wijk.
 
Bron: byld.nl/camminghaburen
heilige Nicolaas redt de zeevardenden
de heilige Nicolaas redt de zeevaardenden
een icoon uit een serie van leerlingen van Jan Verdonk

Tropaar hl. Nicolaas van Myra
Als richtsnoer van het geloof
voorbeeld van zachtmoedigheid
leraar der onthouding
zo heeft de waarheid uwer daden
U aan de kudde getoond.
Door nederigheid hebt gij het verhevene gewonnen
door armoede de rijkdom
Vader en aartsbisschop Nicolaas
bid tot Christus God onze zielen te redden.

iconenschilderen.nl | iconenatelierverdonk.nl | vGtO

allerheiligen

op de eerste zondag na Pinksteren vieren we Allerheiligen
allerheiligen icoon
synaxis van alle heiligen
be holy, for I am holy
The Sunday following Pentecost is dedicated to All Saints, both those who are known to us, and those who are known only to God. There have been saints at all times, and they have come from every corner of the earth. They were Apostles, Martyrs, Prophets, Hierarchs, Monastics, and Righteous, yet all were perfected by the same Holy Spirit. The Descent of the Holy Spirit makes it possible for us to rise above our fallen state and to attain sainthood, thereby fulfilling God’s directive to “be holy, for I am holy” (Lev. 11:44, 1 Peter 1:16, etc.). Therefore, it is fitting to commemorate All Saints on the first Sunday after Pentecost. This feast may have originated at an early date, perhaps as a celebration of all martyrs, then it was broadened to include all men and women who had borne witness to Christ by their virtuous lives, even if they did not shed their blood for Him.
 
Bron: ocafs.oca.org

(ver)taalwonder

gisteren was er een herdenkingsdienst voor archimandriet Adriaan
van het heilig orthodox klooster Johannes de Doper in Den Haag

Na het talenwonder van Pinksteren was er op Tweede Pinksterdag in Den Haag een herdenking van het ‘vertaalwonder’ (van) archimandriet Adriaan. Vader Adriaan heeft zeer veel betekend voor de orthodoxie in het Nederlandse taalgebied. Dankzij zijn enorme vertaalwerk kunnen orthodoxe gelovigen in Nederland, Vlaanderen en daarbuiten in hun eigen taal het Officie bidden van de Orthodoxe Kerk.

eeuwige gedachtenis archimandriet Adriaan
Eeuwige gedachtenis!
na de herdenkingsdienst in het klooster was er op de begraafplaats een panichida voor archimandriet Adriaan
De persoonlijke geschiedenis van vader Adriaan is de geschiedenis van zijn samenwerking van vladyka Jacob. Natuurlijk was er een periode daarvoor. Elk opgegroeid in een rooms-katholiek gezin, hadden ze als misdienaars de mis intens leren kennen. Vader Adriaan met diepe vreugde dat hij het mysterie van zo dichtbij mocht meebeleven, Vladyka als basis voor het vast besluit – toen al – zelf priester te worden.
eenvoud en intensiteit van het leven van de christenen der eerste eeuwen
Vader Adriaan en Vladyka ontmoetten elkaar in 1935, en sloten al gauw een vriendschap voor het leven. Zij boomden eindeloos met elkaar, vooral lopend langs het strand of elkaar steeds maar heen en weer naar huis brengend. Over Christus, geloof uitdragen, de (rooms-katholieke) Kerk. Daarbij hadden ze vaak kritiek op parochiepriesters die ze kenden. Het was typerend voor vader Adriaan dat hij het eerlijk vond zelf te proberen een betere priester te worden. Hij ging Latijn leren in de studieclub voor late roepingen van de oude Jezuïet pater Wilde en besloot als logisch vervolg in het klooster te gaan, en wel in het Belgische benedictijnenklooster Sint Andries. Aangemoedigd door vladyka, die erg betreurde dat het hem niet gelukt was. Ook vader Adriaan ontdekte in het klooster veel waardevols en was er gelukkig, maar ook zijn gezondheid was niet goed genoeg. Toen besloten zij te beginnen samen monnik te worden, het Officie in het Nederlands te bidden, en te streven naar de eenvoud en intensiteit van het leven van de christenen der eerste eeuwen.
 
Bron: ( Monachina Magdalena in het Jaarboek van de Vereniging van Orthodoxen 2003 )

Dankzij de inspanningen van archimandriet Adriaan is het grootste deel van de boeken voor de goddelijke diensten in het Nederlands vertaald en uitgegeven, onder meer: het boek Apostel, bestaande uit de niet-evangelische boeken van het Nieuw Testament, en het Evangelie, het Liturgikon (sloezjebnik), het boek van de uren Horologion, het Sacramentarion (trebnik), de menea voor de twaalf maanden, de triodia en de heiligenlevens. V. Adriaan was praktisch tot de laatste dagen van zijn leven bezig met vertalen en daarbij maakte hij succesvol gebruik van de computer, waar hij goed mee had leren werken. Ondanks zijn eerbiedwaardige leeftijd celebreerde hij in het klooster alle door het Tipikon voorgeschreven diensten van de dagcyclus en op de dag van zijn overlijden was hij ook nog aanwezig geweest tijdens de Goddelijke liturgie en had hij de Heilige Geheimenissen van Christus ontvangen.

Bron: ruskerk.nl

uitgaven van het klooster Johannes de Doper