Categorie archief: fotografie

het derde oog in de schilderkunst

Why David Hockney Should Not Be Taken Seriously
Brian K. Yoder gelooft niets van Hockney’s theorie over de camera obscura

David HockeyDe reactionaire website artrenewal.org voor academische schilderkunst heeft weinig waardering voor moderne schilderkunst. Voor artrenewal.org is er maar één maat, namelijk die van de klassieken, de meesters van de Renaissance en de negentiende eeuwse academische schilderkunst met meesters als Gérôme, Bouguereau en Alma Tadema. In 2001 verscheen het boek Secret Knowledge van de hedendaagse Engelse schilder David Hockney. In dit boek geeft Hockney zijn visie op de technieken van de Oude Meesters in relatie met de camera obscura. Volgens Hockney zouden optische hulpmiddelen zoals de camera obscura na 1420 essentieel zijn geweest voor de ontwikkeling van een realistische teken- en schilderkunst.

fragment uit de documentaire Secret Knowledge van en met David Hockney
(Italiaans ondertiteld)

Secret Knowledge werd op artrenewal.org fel bekritiseerd. (bijvoorbeeld Hockney: Knowledge without Substance van Kirk Richards en een boekbespreking van Ann James Massey) Brian K. Yoder reageerde met een onderbouwd artikel, waarin hij de vloer aanveegt met Hockney‘s theorie:
Why David Hockney Should Not Be Taken Seriously.

Whatever the reasons for his promotion of the idea that it’s impossible to make excellent realist paintings without optical aids may be, it should be clear that Hockney’s conclusions are completely unjustified. It amounts to little more than a conspiracy theory that attempts to explain away centuries of great art. His denial of the existence of artists, the quality of their work, their teaching, books, and eye witness reports and even the possibility of the existence of people who can draw and paint tells us little about how art is made, but volumes about Mr. Hockney and his hatred of excellence in the arts. Unfortunately for them, all of the rewriting of history, fallacious arguments and sophism they can muster will not change that fact in the least.
 
Bron: artrenewal.org
Ingres
negen portretten van meestertekenaar Jean Auguste Dominique Ingres (1780-1869) Volgens Hockney zijn deze portretten te perfect om met het blote oog getekend te zijn en zou Ingres gebruik hebben gemaakt van een camera lucida.

Een camera lucida was een instrument bestaande uit een verstelbare stang, die met een klem aan de tekentafel werd vastgemaakt. Aan de bovenzijde was een in metaal gevat prisma bevestigd. Door dit prisma juist af te stellen, werd in de gewenste afmetingen het tafereel of het object op tekenpapier geprojecteerd.

camera lucida

Het verkregen beeld was lichtarm en waarschijnlijk vond de camera lucida hierdoor weinig ingang. Het apparaat was vooral in de negentiende eeuw in omloop. (Bron: nl.wikipedia.org)

Why David Hockney Should Not Be Taken Seriously

mechanisch wereldbeeld

van l’ homme machine tot DNA-puzzel

Als je Marshall McLuhan’s beroemde uitspraak the medium is the message eens toepast op de geschiedenis van het beeld en dus op onze beeldvorming van de werkelijkheid, dan krijgt het begrip mechanisch wereldbeeld een heel concrete betekenis. Deze term komt uit de filosofie en meestal duiden we hiermee het wereldbeeld aan dat zich in de zeventiende en achttiende eeuw ontwikkelde. Het universum wordt in dit wereldbeeld voorgesteld als een onvoorstelbaar ingewikkelde machine die gehoorzaamt aan de universele wetten van de mechanica. In 1748 stelde de Franse arts en filosoof Julien Offray de la Mettrie in l’ homme machine dat óók de mens een machine is. Omstreeks het midden van de negentiende eeuw zou de mechanische en rationele wereldbeschouwing de wereld vervlakt hebben tot ‘materie’ en ‘nut’.

gravure 1878In de geschiedenis van het beeld wordt de mechanisering van het wereldbeeld duidelijk zichtbaar in de fotografie. Fotografie maakt het mogelijk een beeld te maken, niet door mensenhanden gemaakt. Fotografie betekent letterlijk “schrijven met/door licht”. Een foto is een uitwerking van universele optische en chemische wetten. Sinds 1839 is beeldvorming radicaal gemechaniseerd. In de negentiende eeuw konden foto’s nog niet in massaproductie worden genomen. Als substituut voor foto’s zouden tot ver in de negentiende eeuw staalgravures worden gebruikt die wel voor druk in grote oplagen geschikt waren.

Sinds 1839 is onze beeldvorming
radicaal gemechaniseerd
gravure 1878
Negentiende eeuwse staalgravures zijn weliswaar door mensenhanden gemaakt, maar het handschrift is uitgebannen. Staalgravures zien er machinaal uit. Alsof je op de achtergrond de drijfstangen en zuigers van een stoommachine hoort.

Vandaag precies 131 jaar geleden (4 maart 1880) werd in de New York Daily Graphic voor het eerst een foto in half-tone afgedrukt. Het halftoonraster zou het einde betekenen van de staalgravure. Vanaf het begin van de vorige eeuw werden foto’s in massaproductie afgedrukt, aanvankelijk nog in zwart-wit.

gravure 1878
Aan een halftoonraster komt geen mensenhand meer te pas. In vierkleurendruk hebben de rasters voor de vier proceskleuren een verschillende hoek om interferentie (het zgn. moiré patroon) te vermijden.

Alle digitale beelden zijn opgebouwd uit pixels. De pixel is net als het atoom het kleinste bouwsteentje. Digitale beelden vertegenwoordigen volmaakt een materialistisch wereldbeeld. Ze zijn opgebouwd uit dode pixels, zoals alle levende wezens opgebouwd zijn uit ‘levende pixels’, het DNA. Waar het persoonlijke handschrift, en daarmee de menselijke maat, uit de beeldvorming verdwenen is, worden wij tenslotte zélf door digitale beeldvorming tot een DNA-puzzel gereduceerd.

gravure 1878
De bouwstenen van het digitale beeld vergroot tot reuzepixels

the 1965 look

Mad Men Season Four Fashion Gallery
de DVD-box met het vierde seizoen wordt dit voorjaar uitgebracht

Jane Bryant is kostuumontwerper voor Mad Men en gaat voor deze stijlvolle televisieserie bijna een halve eeuw terug in de mode. Het vierde seizoen speelt zich af in 1965 en dat is tot in de details toe te zien. De art director en set decorator vermijden overbekende style icons en doen er alles aan om een geloofwaardig beeld van 1965 neer te zetten. In de interieurs zie je meubels van 1945 tot 1965 dwars door elkaar heen en op straat rijden nog auto’s uit 1950 rond. Maar vrouwen als Betty en Joan dragen uiteraard de 1965 look.

madmen
in de Fashion Gallery op amctv.com motiveert Jane Bryant haar kledingkeuze.

Jane Bryant was ook costume designer voor de HBO-tvserie Deadwood

fashion gallery [ amctv.com ] | Mad Men Season 4