Het beeld van devotie en maagdelijkheid kunnen we tegenwoordig moeilijk nog zonder ironie bekijken. Maar bijna honderd jaar geleden werden vrouwelijke filmsterren vaak nog afgebeeld met een zalvende blik alsof ze voor een negentiende eeuws bidprentje model moesten staan. Dergelijke poses komen nu Middeleeuws of vals over. Hier trappen we dus niet meer in. Alleen vanuit een kinderlijke onschuld zouden onderstaande prenten nog zonder spot en ongeloof verteerd kunnen worden.

silentladies.com

Plaatjes van filmsterren tot 1920 lijken soms op bidprentjes. Mary Pickford, de eerste filmster van Amerika was wereldberoemd door haar imago van het schattige meisje, ofschoon ze een jonge vrouw was. In een van haar ontelbare fotoshoots werd ze geportretteerd met witte leliën der onschuld, met een kuis gesloten mondje en een devote blik omhooggericht. Britney Spears zou lang na de seksuele revolutie nog maagdelijkheid veinzen, als publiciteitsstunt en als anachronisme. Het beeld van de mooie jonge maagd lijkt zijn geloofwaardigheid voorgoed verloren te hebben. Maar in het tijdperk van de stomme film werd er nog in geloofd, of deed men zijn best om er nog in te geloven. Zoals de foto’s van de zogenaamde ‘silent innocents‘ op silentladies.com laten zien.

silentladies.com

De filmcritici van het American Film Institute kozen Casablanca (1942) na Citizen Kane (1941) in 1998 als de beste Amerikaanse film van de twintigste eeuw. The Godfather (1972) kwam op een derde plaats. In de top 250 van The Internet Movie Database en moviemeter.nl voeren The Shawschank Redemption (1992) en The Godfather (1972) de lijst aan. In Nederland komen Citizen Kane en Casablanca bij het grote publiek niet hoger dan een 181e en 69e plaats. In Amerika is dat resp. een 37e en 16e plaats. Zwart-witfilms scoren nu eenmaal lager dan kleurenfilms en natuurlijk speelt daarbij de gedateerdheid een rol. Meestal is ‘zwart-wit’ synoniem met ‘belegen’. Gelukkig dat filmcritici hier anders over denken en Casablanca en Citizen Kane een ereplaats in de filmgeschiedenis geven.

Ook als het om niet-Amerikaanse films gaat, scoren zwart-witfilms hoog bij filmcritici. Velen beschouwen zelfs de Russische film The Battleship Potemkin (1925) als de beste film ooit gemaakt. In mijn persoonlijke film top 100 zou ik films van vóór 1960 hoog noteren: The Maltese Falcon (1941), The Big Sleep (1946), Ladri di biciclette (1947), The Third Man (1949), Touch of Evil (1958), Ascenseur pour l’ Échafaud (1958) en Some like it hot (1959) om er een paar te noemen. Allemaal zwart-wit en alles behalve saai. En de fotografie en de belichting zijn vaak om je vingers bij af te likken.

my other favourite things