Categorie archief: fotografie

verloren onschuld

vanavond op Nederland 2 om 23.20 in Het uur van de Wolf
De naakte meisjes van fotograaf Jock Sturges

Jock SturgesWat David Hamilton in de jaren zeventig deed, lijkt tegenwoordig taboe. Hamilton smeerde vaseline aan de randen van de lens voor een dromerig effect. Nu moet je de hele lens met vaseline bedekken, achter matglas fotograferen of met Photoshop een flinke blur loslaten om niet achter te tralies te komen. Naakte kinderen en teenagers zijn niet onschuldig meer. De Amerikaanse fotograaf Jock Sturges weet daar alles van.

Sturges ziet met lede ogen aan hoe in de geglobaliseerde kunstwereld „veilige„ onderwerpen als oorlog en menselijk lijden voorrang krijgen boven de onschuldige schoonheid van het naakte lichaam.
In 1990 neemt de FBI al zijn werk in beslag en zit hij vast op verdenking van kinderporno. In deze documentaire geeft Sturges zichzelf bloot en ageert hij tegen de Amerikaanse moraal die naakt verwart met seksualiteit en die kwetsbaarheid en schoonheid gevaarlijker acht dan geweld. “We zien op elke straathoek een kindermisbruiker en kunnen de schoonheid niet meer accepteren. Die hebben we naar de modellen geschoven.“ Jock Sturges is internationaal gezien een van de meest vooraanstaande portretfotografen, maar zijn werk roept controverse op vanwege het onderwerp. Sturges ziet met lede ogen aan hoe in de geglobaliseerde kunstwereld „veilige„ onderwerpen als oorlog en menselijk lijden voorrang krijgen boven de onschuldige schoonheid van het naakte lichaam. Dit in tegenstelling tot de iconografie van de schilderkunst, waar naakt al eeuwen staat voor onschuld. Deze documentaire stelt daarmee vragen over schoonheid, schaamte, seksualiteit en kunst.
 
Bron: nps.nl

Jock Sturges [ en.wikipedia.org ] | Misty Dawn, Sturges muze

wie es eigentlich (gewesen) ist [ 2 ]

de inhuldiging van Friedrich Wilhelm IV van Pruisen
in Berlijn op 15 oktober 1840

In 1840 was de fotografie een jaar oud. Maar het zou nog decennia duren voordat er mensenmenigten gefotografeerd konden worden. Dus bleef het vastleggen van belangrijke openbare gebeurtenissen traditioneel de taak van de schilder. Bij staatsopdrachten moest de visie van de staat gerepresenteerd worden. Het officiële beeld dat de schilder moest creëren, was daarom bij voorbaat al staatspropaganda. Zeker in Pruisen tijdens de Restauratie toen er strenge censuur was ingesteld. Met de nieuwe koning Friedrich Wilhelm IV zou de censuur wel iets versoepeld worden, maar écht liberaal werd het beleid nog niet. Het beeld dat we hieronder zien, is daarom een staatsvisie.

inhuldiging
inhuldiging van Friedrich Wilhelm IV
schilderij van Paul Krüger

Franz Krüger was een van de officiële staatsschilders van Pruisen en produceerde gepolijste taferelen. Deze waren zeer bevredigend voor de negentiende eeuwse drang naar objectiviteit, maar in artistiek opzicht tonen ze nauwelijks expressie. Ook de Pruisische schilder Anton van Werner was zo’n objectiviteitsrakker. Hij is verantwoordelijk voor het officiële beeld van de proclamatie van het Duitse Keizerrijk in 1871.

inhuldiging
detail van de eretribune rechtsonder
v.l.n.r. Cornelius, Alexander von Humboldt, Tieck, Schelling, Rauch en de gebroeders Grimm

Nederland had een week eerder een nieuw staatshoofd gekregen: op 7 oktober 1840 werd koning Willem II in de Nieuwe Kerk in Amsterdam ingehuldigd. Het inhuldigingsfeest vol pracht en praal moest vooral voor de Russische delegatie verhullen dat Amsterdam in 1840 in werkelijkheid een verpauperde stad was. Het schilderij van de inhuldiging toont daar natuurlijk niets van. In tegenstelling tot de openbare inhuldiging in Berlijn, blijft Willem II veilig binnen, waar de armoede op straat niet zichtbaar is.

inhuldiging
inhuldiging van Willem II op 7 oktober 1840 in de Nieuwe Kerk in Amsterdam

Friedrich Wilhelm IVIn de jaren veertig begon de fotografie de portretschilderkunst langzaam te verdringen. Van de meeste beroemdheden geboren aan het einde van de achttiende eeuw zijn er op latere leeftijd daguerreotypes gemaakt. Zo ook van Friedrich Wilhelm IV (1795-1861) in 1847. Willem II (1792-1849) heeft blijkbaar nooit voor de camera geposeerd. Hij stierf in 1849 en in Nederland was de fotografie toen nog niet echt doorgedrongen. Zijn weduwe Anna Palowna liet zich na zijn dood wel fotograferen.

Wie es eigentlich (gewesen) ist [ 1 ]

naar het licht & door het licht

In atmosferisch licht Picturalisme in de Nederlandse fotografie 1890-1925
Rembrandthuis Amsterdam, tot 20 juni 2010
Het picturalisme is in de decennia rond 1900 de eerste internationale artistieke beweging die de fotografie beleefde. De term picturalisme komt van pictorial, schilderachtig, wat vooral betrekking had op de foto’s en niet op de fotografen. Pas later werd picturalisme ook toegepast op de makers, de picturalisten. Meer dan een stijl, kan picturalisme worden gedefinieerd als het streven om van fotografie kunst te maken. De picturalisten onderhielden een levendig internationaal netwerk. Dit gebeurde via clubs, verenigingen, tijdschriften en vakliteratuur die werd vertaald en verspreid en daarnaast door tentoonstellingen en „salons„. De fotografen ontmoetten elkaar in het buitenland op tentoonstellingen en hielden schriftelijk contact. Niet alleen bereikten de picturalisten dat fotografie voor het eerst op de erkende kunstpodia verscheen, maar zij profileerden tevens de „verbeeldende„ fotografie als tegenovergestelde van de meer wetenschappelijke of instrumentele „straight„ fotografie. Een tweedeling die tot op de dag van vandaag in de fotografie voelbaar is.
 
Bron: rembrandthuis.nl
Bernard Eilers
Bernard F. Eilers Amsterdam 1901
Zóó moet men Rembrandt zien
“Rembrandt was een fotograaf; hij schilderde met ‘licht’, zelfs de factuur der schildering bewijst mij steeds zijn behoefte om alles met een magisch licht te omweven, maar ook de geheele compositie is als het ware, van uit de duisternis geboord naar het licht; door het licht. Zóó moet men Rembrandt zien.”
Bernard F. Eilers