Het gewelddadige karakter van The Godfather-trilogie staat in schril contrast met het lieflijke (maar ook droevige) thema. Het werd geschreven door Nino Rota en in The Godfather III wordt het ten gehore gebracht: “spreek zachter en niemand zal onze liefde voelen die wij nu beleven. niemand kent de waarheid, zelfs niet de lucht die ons gadeslaat. Spreek zachter en kom wat dichter naast mij, ik wil jouw ogen binnen mij voelen. niemand kent de waarheid en een grote en steeds grotere liefde zal bestaan.”

Dit gevoelige lied waarbij de ziel zich opent en overgeeft aan de liefde is de ene pool. De wraakzucht en het gewelddadige is de andere pool waartussen The Godfather zich beweegt. Bij Michael Corleone komt dat het sterkst naar voren en dat komt natuurlijk ook door de vertolking van Al Pacino. In zijn gezicht combineert hij het gevoelige, bijna weke met een genadeloze hardheid. Het laatste wordt niet verborgen gehouden achter het eerste, maar het bestaat allebei naast elkaar in hem. Daardoor weet The Godfather zo te raken. Het toont ons de ongemakkelijke waarheid dat we zacht en hard, goed en kwaad, liefde en haat naast elkaar in ons dragen.

Speek softly love [ godfather.wikia.com ]

Wat doe je wanneer je de zoon van je vader hebt laten vermoorden? Met deze vraag zien we Michael Corleone worstelen in het laatste deel van het drieluik The Godfather. Meestal wordt The Godfather III minder hoog aangeslagen dan de eerste twee delen, maar toch is het nog altijd een heel goede film. Het is alleen geen meesterwerk geworden omdat er teveel is ingestopt.

Wat de psychologie betreft, gaat The Godfather III verder dan zijn voorgangers. Dat komt vooral omdat het katholieke geloof nu een grotere rol gaat spelen. De katholieke kerk, die hoort er nu eenmaal bij in de Siciliaanse gangsterfamilie, dat was zo’n beetje het beeld dat de twee films uit de jaren zeventig ons hebben gegeven. Omdat het katholicisme een onderdeel is van de Italiaanse cultuur, speelde de kerk een rol in het leven van de Corleones. Maar verder dan folklore leek het niet te gaan.

Wanneer aan het begin van het derde deel Michael Corleone vanwege zijn filantropie door het Vaticaan onderscheiden wordt met de Orde van San Sebastiaan, vermoeden we dan ook dat deze filantropie een zoveelste dekmantel is van zijn maffiapraktijken. Of tenminste dat de liefdadigheid en de katholieke kerk gebruikt worden als schaamlap.

In The Godfather hebben we Michael Corleone niet alleen leren kennen als een killer maar vooral als een familieman die zijn hart zuiver wil houden. Hij heeft altijd het beste gewild voor zijn familie. Dat hij zijn broer Fredo heeft laten vermoorden, geeft zijn ziel geen rust. Zijn connectie met het Vaticaan voert hem niet alleen naar nieuwe projecten, maar ook naar zijn geweten. Een van de hoogtepunten uit het derde deel vind ik zijn biecht bij kardinaal Lamberto.

We verwachten dat een maffiabaas zijn berouw speelt, dus krokodillentranen. Maar ten overstaan van de kardinaal en God beseft Michael Corleone ten volle wat hij gedaan heeft: hij heeft opdracht gegeven om mensen te laten vermoorden! Maar het allerergste is dat hij bevel gegeven heeft om de zoon van zijn vader te doden. Kardinaal Lamberto is geschokt. Hij weet nu dat de filantroop don Corleone een maffiabaas is. “Uw zonden zijn verschrikkelijk. Het is rechtvaardig dat u hieronder lijdt. Er is redding voor u, maar ik weet dat u dat niet gelooft. U zult niet veranderen.”

De Godfather-trilogie eindigt op Sicilië en dat is een goede keuze geweest. Want The Godfather gaat niet alleen over misdaad, maar is ook het verhaal van Sicilië met zijn tragische geschiedenis. De familievloek van de Corleones is de vloek die al honderden jaren op het eiland rust en door Vito Corleone aan het begin van de twintigste eeuw is overgebracht naar Amerika.

The Godfather III [ imdb.com ]

Spaghetti-westerns worden gemaakt door Italianen die Sergio heten. De vader van de Spaghetti-western is natuurlijk Sergio Leone (1929-1989). Minder bekend is Sergio Corbucci (1926-1990). Hij maakte in 1966 Django die bijna net zo legendarisch geworden is als zijn jaargenoot The good, the bad and the ugly. Drie weken geleden overleed Sergio Sollima (1921-2015), de oudste van de drie Sergio‘s. Zijn spaghetti-westerns waren meestal politiek getint. Slechterik Lee van Cleef speelde in 1967 in The Big Gundown, maar deze film van Sollima is in Nederland nauwelijks bekend.

Gisterenavond zag ik voor de zoveelste keer The good, the bad and the ugly. Het is de afsluiting van de zogenaamde dollarstrilogie. Sergio Leone perfectioneert de stijl die twee jaar later in C’era una volta il West (1968) zijn hoogtepunt bereikt. Met name de beginscènes van beide films vatten Leone‘s klassieke stijl samen: het trage tempo, de montage met afwisseling van extreme close ups en totaalshots, de verlatenheid en stilte van het droge landschap, het sombere mensbeeld en de zwarte humor.

De score van Ennio Morricone is een klassiek voorbeeld van de volmaakte filmmuziek: beeld en muziek versterken elkaar wederzijds.

The good, the bad and the ugly [ imdb.com ]