El Cid (1961) is een van de grootst opgezette spektakelfilms uit de geschiedenis. De film werd opgenomen toen het genre van de epische film op haar hoogtepunt was. Er werd op locatie gedraaid in Spanje terwijl de interieurscènes in de Cinecittà  in Rome werden opgenomen. Begin zestiger jaren waren de loonkosten in Spanje en Italië stukken lager dan in Hollywood en voor de grote filmmaatschappijen werd het gewoonte om spektakelfilms met veel figuranten in Zuid-Europa te draaien. Er waren bovendien indrukwekkende landschappen die zeer geschikt waren voor historische drama’s en westerns.

Anders dan in de Verenigde Staten is in het oude Europa de geschiedenis overal aanwezig. Voor El Cid hoefden daarom geen kastelen van multiplex gebouwd te worden, want in Spanje zijn relatief nog veel middeleeuwse burchten goed bewaard gebleven. In El Cid zien we vier bekende Spaanse kastelen: Ampudia, Peñíscola, Torrelobatón en Castillo de Belmonte. Peñíscola ligt op een landtong in de Middellandse Zee. Het figureert als het middeleeuwse Valencia in het laatste uur van de film. Castillo de Belmonte bij Cuenca is te zien als achtergrond bij het toernooi en figureert als de stad Calahorra.

Martin Scorsese over El Cid
“El Cid is one of the greatest epic films ever made. Anthony Mann’s sense of composition, his use of space, and his graceful camera movements bring to life an ancient tapestry where the transformation of an ordinary man into a legend become almost a mystical experience.“

castillodebelmonte.com

Spektakelfilms uit de jaren vijftig en zestig duren meestal drie uur of meer, zijn voorzien van kamerbrede muziek (van Dimitri Tiomkin of Miklós Rózsa), duizenden figuranten en indrukwekkende decors. Deze combinatie staat tegenwoordig voor ouderwets. Op de Nederlandse televisie worden epische films van vijftig en zestig jaar oud niet meer uitgezonden. In Vlaanderen en Engeland gelukkig nog wel.

Zo nam ik in augustus op BBC 2 een spektakelstuk van Anthony Mann op. El Cid (1961) is een bombastische Hollywoodfilm. Voor velen ouwe troep. Maar niet voor Martin Scorcese. Hij noemde deze film “one of the greatest epic films ever made” en was in 1993 een van de initiatiefnemers voor de restauratie van El Cid. Als je van spektakelfilms in supercinemascope, panoramische opnamen en schallend koper houdt, dan is deze film om je vingers bij af te likken. Het acteerwerk is tamelijk houterig maar de close ups van Sophia Loren mogen er natuurlijk zijn. Ze verdiende tweehonderdduizend dollar met haar rol als Jimena, destijds een fortuin.

Nadat Miklós Rózsa voor Ben Hur (1959) een oscar voor de beste filmmuziek had gewonnen, mocht hij ook de score voor El Cid componeren. Dat zou hem ditmaal geen oscar, maar wel twee nominaties voor een oscar opleveren.

Rodrigo Dí­az de Vivar (1040- 1099) was een Spaanse ridder, beter bekend onder zijn bijnaam El Cid Campeador (Heer Kampioen) of kortweg El Cid. Een Kampioen was in de middeleeuwen iemand die in een persoonlijk (man tegen man) gevecht van de beste ridders won. ‘Cid‘ is de Spaanse verbastering van sayyid (Arabisch voor ‘heer’). Beide titels getuigen van respect van zowel Moorse als christelijke kant. El Cid is dan ook een bekende Spaanse nationale held en de belichaming van ridderlijkheid en deugd.

Bron: nl.wikipedia.org

Spaans spektakelstuk [ 1 ] | El Cid [ imdb.com ] | filmrecensies

Quo Vadis (1951) van Mervyn LeRoy en Anthony Man, een van de eerste grote spektakelfilms in technicolor, is een verfilming van de gelijknamige roman van de Poolse schrijver en Nobelprijswinnaar (1905) Henryk Sienkiewicz. Aangezien film de erfgenaam is van de historieschilderkunst, ging ik eens op zoek naar schilderijen die de production designers, set decorators en art director voor deze film geïnspireerd zouden kunnen hebben.

Allereerst bestaat er een beroemd schilderij dat Quo Vadis, Domine? heet. Het werd in 1602 geschilderd door de Italiaanse barokschilder Annibale Carracci. Volgens de overlevering probeerde de apostel Petrus tijdens de christenvervolgingen onder keizer Nero de stad Rome te ontvluchten. Net buiten de poort van de stad kwam hij Jezus tegen. Toen Petrus Hem vroeg “Quo vadis, Domine?” antwoordde Jezus: “Eo Romam iterum crucifigi” (“Ik ga naar Rome, om opnieuw gekruisigd te worden”). Voor Petrus was dit een teken dat hij moest omkeren om de vervolgde christenen geestelijk te ondersteunen. Het is een duidelijke en eenvoudige voorstelling.

De spektakelfilm is vooral door de historieschilderkunst uit de tweede helft van de negentiende eeuw beïnvloed. Victoriaanse schilders waren vaak gespecialiseerd in taferelen uit de Romeinse tijd. Dat komt omdat de rijke Engelsen zich graag als de nieuwe Romeinen zagen. Ze keken vooral naar de zonnige kant van het Romeinse Rijk. Zo zien we bij Laurens Alma Tadema bijvoorbeeld idyllische taferelen met Romeinen die volop van hun rijkdom genieten. Rozegeur en maneschijn. De duistere kant blijft onbelicht.

Voor het drama moest je in Frankrijk zijn. Daar werden reusachtige doeken geschilderd, vol dramatiek. Jean-Léon Gérôme schilderde een bloedstollend tafereel: een groep christenen die in de arena samen bidt, voordat de leeuwen hen komen verscheuren. Dit was de andere kant van het Romeinse Rijk: een bloeddorstige wereldmacht. Nee, hierin herkenden de Victorianen zich niet!

Ook in Oost-Europa werden de Romeinen afgebeeld als een bloeddorstig volk. Twee bekende historieschilderijen zijn van de Russische schilder Konstantin Flavitsky en de Poolse schilder Henryk Siemiradzki.

Quo Vadis: Een Verhaal uit de Tijd van Nero, gewoonlijk bekend als Quo Vadis, is de titel van een roman van de Poolse schrijver Henryk Sienkiewicz uit 1895. Het wordt beschouwd als zijn meesterwerk en is vertaald in meer dan vijftig talen. De (onmogelijke) liefde tussen een Romeinse man en een christelijke vrouw, Marcus en Ligia, vormt het decor voor het verhaal van de vroegste ontwikkeling van het christendom onder de Romeinse keizer Nero in de eerste eeuw van onze jaartelling. Nero zelf speelt een belangrijke rol, maar ook zijn vrouw Poppaea, de commandant van de Praetoriaanse Wacht Tigellinus en de auteur Petronius zijn als historische figuren in het verhaal verweven. Sienkiewicz deed uitputtend vooronderzoek om de geschiedkundige feiten correct te krijgen.
Bron: nl.wikipedia.org

Quo Vadis [ imdb.com ] | Quo Vadis [ en.wikipedia.org ]