met filmscore van Tim Hecker (2013)
De Frans-Duitse zender Arte is het filmmuseum onder de omroepen. Nederlandse zenders programmeren tegenwoordig geen films meer die ouder zijn dan vijfentwintig jaar. Canvas en BBC2 zenden wekelijks nog een klassieker uit gemaakt in de periode 1930-1980. Alleen Arte programmeert af en toe nog een zwijgende film, niet alleen uit de jaren twintig, maar ook van vóór 1920 en zelfs van vóór de Eerste Wereldoorlog.
Vóór 1914 was film vooral een Frans fenomeen. Film en movie hadden het mooie Franse woord cinema nog niet verdrongen. Cinema is tenslotte net als fotografie een Franse uitvinding. Dat Amerika (lees: Hollywood) Europa zou gaan overvleugelen, heeft alles te maken met de Eerste Wereldoorlog. Behalve de wapenindustrie kwam in Europa alles op zijn gat te liggen, ook de filmindustrie. Toen Europa weer opkrabbelde, hadden de Verenigde Staten zo’n voorsprong opgebouwd, dat de Europese filmindustrie in de schaduw van Hollywood zou blijven. Talloze Europese regisseurs en filmsterren vertrokken tussen 1920 en 1940 naar Hollywood.
In de nacht van zaterdag op zondag zond Arte de Franse film Fantômas – á l’ombre de la guillotine uit. Deze film was honderd jaar geleden een enorm succes. Er zouden nog vier films met Fantômas volgen, elk met een lengte van 54 tot 90 minuten. Het was een filmfeuilleton naar de gelijknamige romans van Louis Feuillade. Zelfs de grootste bioscoop ter wereld, het Gaumont Theater in Parijs met 3400 zitplaatsen, kon de enorme belangstelling niet aan.
Volgens sommige critici had de populariteit van Fantômas alles te maken met de zogenaamde Bonnot bende, een anarchistische groepering die in 1911 en 1912 in Frankrijk en België roofovervallen pleegde. De politie stond machteloos tegenover deze bende omdat deze gebruik maakte van automatische geweren. Net als de bende van Nijvel zeventig jaar later, verspreidde Jules Bonnot en zijn bende terreur in de Frans-Belgische grensstreek.
Omdat Fantômas zijn honderdste verjaardag viert, maakten vijf componisten in opdracht van ZDF/ARTE een filmscore bij de vijf de episodes uit 1913 en 1914. Tim Hecker schreef de muziek bij Fantômas – á l’ombre de la guillotine. Amiina, Yann Tiersen, Loney Dear en James Blackshaw componeerden de score voor de andere vier delen.
Bron: fantomas.arte.tv
