feedmecoolshit.com

De Eerste Wereldoorlog was voor het Avondland een apocalyptische ervaring. Na 1918 zou de wereld niet meer hetzelfde zijn. Het vooruitgangsoptimisme dat Europa bijna tweehonderd jaar had voortgestuwd, was definitief de grond in geboord. Waarden als vaderlandsliefde en eer waren uiteengereten. Veel kunstenaars reageerden cynisch: midden in de oorlog (1916) ontstond in het neutrale Zwitserland het dadaïsme dat spot tot (anti-)kunst had verheven: Marcel Duchamp tekende een snorretje op de Mona Lisa. Het ene heilige huisje sneuvelde na het andere, maar tegelijkertijd vormde de jaren na de Eerste Wereldoorlog de voedingsbodem voor de Nieuwe Mensch van het fascisme. Het is in deze tijd dat Oswald Spengler zijn invloedrijke boek Der Untergang des Abendlandes schreef. Sterk onder invloed van die andere onheilsprofeet Friedrich Nietzsche beschreef hij de crisis waarin het oude continent geraakt was. De Grote Oorlog had de crisis op een gruwelijke wijze zichtbaar gemaakt.

Voor hedendaagse cultuurpessimisten is Der Untergang des Abendlandes actueel gebleven. De crisis beperkt zich inmiddels niet meer tot Europa maar is mondiaal geworden. Globalisme, neo-kapitalisme, consumentisme, hedonisme en relativisme zijn de verschillende gezichten geworden van het dieperliggende nihilisme, dat Nietzsche als een van de eersten heeft opgemerkt. In de negentiende eeuw is de massa ‘bevrijd’ van zijn vroegere heersers en is zij de wereld gaan regeren. De Spaanse filosoof José Ortega y Gasset schreef in 1930 la rebelión de las masas (de opstand der horden) dat vaak samen genoemd wordt met Untergang des Abendlandes. Daarin wordt de schaduwkant van deze emancipatie belicht. Zijn we werkelijkheid bevrijd en verlicht? Of wordt onze wereld steeds meer geregeerd door de onderbuik, met onze vraatzucht, geilheid en hebzucht voorop?

Aan Nietzsche heeft Oswald Spengler zeer veel te danken; bijna al zijn grondgedachten vindt men reeds bij Nietzsche terug: de tegenstelling apolinisch-dyonisisch, de mens als het roofdier, de afkeer van Engelse philosophie en vooruitgangsillusies. Ook in zijn stijl is Spengler sterk door Nietzsche beïnvloed. Van Spengler zelf is echter het culturenstelsel, dat hij zelfs in tabellen heeft neergelegd (al erkent hij in zijn methode door Goethe te zijn beïnvloed). Op die tabellen vindt men de symptomen met medische onverbiddelijkheid (vaak: schijn-onverbiddelijkheid!) naast elkaar gegroepeerd. Spengler gaat immers uit van de gedachte, dat een cultuur in zichzelf gesloten is; een cultuur heeft een leven en een ontwikkeling, derhalve ook een dood. Ergo moeten de feiten, die de geschiedenis oplevert, door een „ziener„ van het historische als parallellen kunnen worden geduid. „Mystisch parallellisme„ noemt Huizinga het in zijn Gids-studie over Spengler („Twee worstelaars met den Engel„), waar hij deze zin van Spengler citeert: „Als Symbole identischen Phänomene entsprechen also die Bastille, Valmy, Austerlitz, Waterloo, der Aufschwung Preussens, den antiken Faktoren der Schlachten von Chäronea und Gaugamela, dem Königsfrieden, dem Zug nach Indien und der Entwicklung Roms.„
 
Bron: Menno ter Braak over Oswald Spengler (bij zijn dood in 1936)

Untergang des Abendlandes [ de.wikipedia.org ]

Twee weken geleden zag ik een mooie biopic over Sylvia Plath met Gwyneth Paltrow in de titelrol. Sylvia Plath is door haar zelfmoord een icoon geworden. Op 11 februari 1963 hield ze ermee op, nadat ze eerst haar kinderen nog melk en eten had gegeven. Ze leefde op dat moment al twee jaar gescheiden van haar man Ted Hughes, die een relatie was begonnen met een andere dichteres, Assia Wevill. Zijn overspel had verschrikkelijke gevolgen: Zes jaar na de zelfmoord van Sylvia maakte ook Assia een einde aan haar leven. Haar keuze was nog gruwelijker dan die van Plath: haar vierjarige dochtertje dat ze samen met Hughes had, nam ze mee de dood in. Sylvia is een aangrijpende film die net als Control van Anton Corbijn eindigt met een combinatie van alledaagsheid en gruwelijkheid: het dode lichaam wordt in een kist door de voordeur naar buiten gedragen.

In 1956 Sylvia Plath married the English poet Ted Hughes , and in 1960, when she was 28, her first book, The Colossus, was published in England. The poems in this book—formally precise, well wrought—show clearly the dedication with which Sylvia had served her apprenticeship; yet they give only glimpses of what was to come in the poems she would begin writing early in 1961. She and Ted Hughes settled for a while in an English country village in Devon, but less than two years after the birth of their first child the marriage broke apart.

The winter of 1962-63, one of the coldest in centuries, found Sylvia living in a small London flat, now with two children, ill with flu and low on money. The hardness of her life seemed to increase her need to write, and she often worked between four and eight in the morning, before the children woke, sometimes finishing a poem a day. In these last poems it is as if some deeper, powerful self has grabbed control; death is given a cruel physical allure and psychic pain becomes almost tactile. On February 11, 1963, Sylvia Plath killed herself with cooking gas at the age of 30. Two years later Ariel, a collection of some of her last poems, was published; this was followed by Crossing the Water and Winter Trees in 1971, and, in 1981, The Collected Poems appeared, edited by Ted Hughes.
Bron: sylviaplath.de

Sylvia [ moviemeter.nl ] | sylviaplath.de