Klassieke Russische cineasten [1]

Vsevolod Pudovkin

Als de zestiende eeuw de eeuw van het boek is, de zeventiende eeuw de eeuw van de schilderkunst, de achttiende eeuw de eeuw van de muziek, de negentiende eeuw de eeuw van de fotografie, dan is de twintigste eeuw zonder enige twijfel de eeuw van de film.

Honderd jaar geleden werd er met het nieuwe medium gepionierd door de gebroeders Louis en Auguste Lumière, George Méliès en Edwin Porter. Vanaf The Life of an American Fireman uit 1902 van Edwin Porter begint de klassieke Hollywoodstijl gestalte te krijgen. Na Porter heeft vooral D.W.Griffith de filmtaal verder ontwikkeld en omstreeks 1915 waren de belangrijke principes ontdekt, zoals de flashback, het establishing shot en de naar hem genoemde Griffith last minute rescue.

De ontwikkeling van de filmtaal, is vooral de ontwikkeling van de filmmontage. Want juist de wijze en het ritme waarop beelden met elkaar verbonden worden, bepalen het filmische verhaal. Terwijl in Amerika de klassieke Hollywoodstijl geboren was, werd in de jonge Sovjet Unie nog volop geëxperimenteerd met het nieuwe medium en herkende men er een nieuwe kunstvorm in. Een van de bekendste Russische cineasten uit de jaren twintig is Vsevolod Pudovkin.

pudovkinOnce ranked alongside Eisenstein among the masters of the Soviet silent cinema, Pudovkin’s critical stock has fallen in recent years, and few of his films are now well known. Nevertheless, the invention and dynamism of Mother (1926) suggest a distinct talent, with a grasp of montage principles which does at times rival Eisenstein. Given the obscurity of most of his later films (including a lengthy career in sound cinema), revaluation might well uncover some forgotten gems. In the silent era, Pudovkin also acted; an especially striking performance is visible in Kuleshov’s The Extraordinary Adventures Of Mr West In The Land Of The Bolsheviks (1924).
 
Pudovkin: Мать
filmposter van Pudovkin’s belangrijkste film Мать (moeder), 1926
Mother 1926
Pudovkin’s first feature length fiction film, an adaptation of a story by Gorky about a peasant mother who comes to embrace revolutionary ideals, is regularly cited as a classic of Soviet silent cinema for its imaginative montage. Certainly the editing is superbly judged, but Pudovkin’s visual sense is here above all architectural, and at its best reminiscent of Fritz Lang. The oppression of the workers is visualised both in the confined interiors of their homes and in the towering pinnacles of factory and prison, while the finest montage sequences intensify the visual claustrophobia, until it is exploded in the famous climax: marching rebels cross-cut with the breaking up of an ice floe. Gripping and moving.
 
Bron: thecontext.com

religie en kunst

Helikon, het landelijk instituut voor religie in kunst en cultuur organiseert reizen, lezingen, cursussen en excursies. Ook wordt jaarlijks een helikonlezing gehouden, afgelopen jaar was het onderwerp, vooruitlopend op het Rembrandtjaar, Bijbelse historieschilderkunst bij Rembrandt

Een historiestuk is een kunstwerk waarop een episode uit een literaire bron is afgebeeld. Dat kan een verhaal zijn uit de Bijbel; een moment uit het leven van een heilige; een voorstelling met een onderwerp uit de klassieke mythologie of een moment uit de geschiedenis. Rembrandt geldt als de grootste historieschilder aller tijden. Hij richtte zich vooral op verhalen uit de Bijbel. Daarbij nam hij geen genoegen met de traditionele weergave van het verhaal. Steeds weer bewijzen zijn bijbelse historiestukken dat hij zich persoonlijk verdiepte in het verhaal; hij koos voor nieuwe momenten, onverwachte hoogtepunten en een eigen interpretatie. De nieuwe behandelingswijze van oude thema’s én de verrassende onderwerpkeuze maakten het Rembrandt mogelijk voor di­e momenten uit bekende verhalen te kiezen, waarop emoties tot een hoogtepunt komen. Door steeds het beslissende, dramatische moment in een verhaal uit te beelden, schiep Rembrandt de mogelijkheid datgene weer te geven wat zijn grote belangstelling had: de emotionele reactie van de personen. Als geen ander voelde Rembrandt aan wat de mensen emotioneel doormaken op het moment dat hij in beeld bracht. Het is bekend dat de werkwijze van Rembrandt niet altijd werd gewaardeerd. Door ook hier tijdens de lezing op in te gaan, wordt veel duidelijk over het geniale van zijn kunst en de unieke plaats die Rembrandt in de kunstgeschiedenis inneemt.
kruisafname
Rembrandt, kruisafname
Helikon is een kunsthistorisch instituut dat de kennis en inzicht op het gebied van de kunsten wil vergroten. Het instituut richt zich daarvoor op de invloed die verschillende godsdienstige gedachten en levensbeschouwelijke inzichten hebben uitgeoefend op kunst en cultuur. De onderwerpen die gedurende de cursussen, lezingen, excursies en reizen aan bod komen hebben een religieuze, filosofische of levensbeschouwelijke achtergrond. Het doel is deze achtergrond inzichtelijk te maken en de betekenis en symboliek van een kunstwerk te ontrafelen. Helikon wil het kunstwerk plaatsen in de tijd waarin het is vervaardigd en het verhaal achter een kunstwerk vertellen.
 
Bron: kunstgeschiedenis-helikon.nl

de geest van de offergave

De Derde Zondag van de Grote Vasten

Vandaag bevinden we ons ongeveer halverwege de Grote Veertigdagentijd. Om ons op deze grote weg van de vasten te helpen, nodigt onze Kerk ons uit om het kostbaar Kruis van de Heer te vereren.

Kruisverering"
The commemoration and ceremonies of the Third Sunday of Lent are closely parallel to the feasts of the Exaltation of the Cross (September 14) and the Procession of the Cross (August 1). Not only does the Sunday of the Holy Cross prepare us for commemoration of the Crucifixion, but it also reminds us that the whole of Lent is a period when we are crucified with Christ.
 
As we have “crucified the flesh with its passions and desires“ (Galatians 5:24), and will have mortified ourselves during these forty days of the Fast, the precious and life-giving Cross is now placed before us to refresh our souls and encourage us who may be filled with a sense of bitterness, resentment, and depression. The Cross reminds us of the Passion of our Lord, and by presenting to us His example, it encourages us to follow Him in struggle and sacrifice, being refreshed, assured, and comforted. In other words, we must experience what the Lord experienced during His Passion – being humiliated in a shameful manner. The Cross teaches us that through pain and suffering we shall see the fulfillment of our hopes: the heavenly inheritance and eternal glory.
 
Bron: goarch.org

De geest van offergave wordt ons geleerd door de evangelielezing van de dag (Marcus 8:34 – 9:1).

34 En tot Zich geroepen hebbende de schare met Zijn discipelen, zeide Hij tot hen: Zo wie achter Mij wil komen, die verloochene zichzelven, en neme zijn kruis op, en volge Mij.
35 Want zo wie zijn leven zal willen behouden, die zal hetzelve verliezen; maar zo wie zijn leven zal verliezen, om Mijnentwil, en om des Evangelies wil, die zal hetzelve behouden.
36 Want wat zou het den mens baten zo hij de gehele wereld won, en zijner ziele schade leed?
37 Of wat zal een mens geven, tot lossing van zijn ziel?
38 Want zo wie zich Mijns en Mijner woorden zal geschaamd hebben, in dit overspelig en zondig geslacht, diens zal Zich de Zoon des mensen ook schamen, wanneer Hij zal komen in de heerlijkheid Zijns Vaders, met de heilige engelen.
1 En Hij zeide tot hen: Voorwaar, Ik zeg u, dat er sommigen zijn van degenen, die hier staan, die den dood niet zullen smaken, totdat zij zullen hebben gezien, dat het Koninkrijk Gods met kracht gekomen is.

Luister naar de hymnen die vandaag gezongen worden.