ontdek je plekje

tijdreizen aan de hand van tijdlijnen

Al zo lang ik mij kan heugen ben ik bezig de geschiedenis in kaart te brengen. Ik begon met een tijdlijn van mijn eigen leven. Daarna kwamen de schilders, de filosofen, de componisten … Inmiddels bewaar ik een kleine verzameling tijdlijnen op ruitjespapier. Ik weet niet waar die overzichtskoorts precies vandaan komt. In ieder geval ben ik nu eenmaal geen dier, kort aangelijnd aan de pin van het ogenblik, zoals Nietzsche schrijft.

Dat ik verzwaard (of verlicht?) ben met historisch besef, maakt mij iemand die ruimte en tijd uiteindelijk beleeft als wereldgeschiedenis. Hoe nietig ik ook ben, toch heb ik daar op de een of andere manier een plek in. Ik leef weliswaar in het hier en nu, maar bivakeer vaak in voorgaande eeuwen. En met de komst het world wide web is de geschiedenis er alleen maar toegankelijker op geworden.

Er zijn geschiedenisfreaks die veel verder gaan dan ik. Tom Schoepen uit Gent bijvoorbeeld ontwierp een Tijdsbalk van de Evolutie, Kennis en Cultuur die een hele wand beslaat.

tijdlijn van Tom Schoepen
detail van de tijdlijn van Tom Schoepen

Op de site van het Metropolitan Museum staat een mooie serie Timelines of Art History.
Zo kun je bijvoorbeeld een reis maken langs de kunstgeschiedenis van de Lage Landen verdeeld in de perioden 1000-1400, 1400-1600 , 1600-1800 of het meer van een afstand bekijken West-Europa onder de loep nemen: 500-1000, 1000-1400, 1400-1600, 1600-1800, 1800-1900

Andere tijdlijnen op het web: bbc.co.uk/history/timelines | hyperhistory.com | timelines.ws
worldhistory.com

uniek museum, unieke site

een bezoek aan de website van het Mauritshuis

Een van de mooiste museumsites van Nederland is de site van het Mauritshuis in Den Haag. De vaste collectie van het Mauritshuis bestaat uit ongeveer 800 schilderijen, 50 miniaturen, 20 beeldhouwwerken en enkele tekeningen en prenten. Deze staan allemaal online voorzien van gegevens als datering, materiaal en formaat. Jammer dat de meeste kunstwerken niet groter worden afgebeeld dan postzegelformaat. Evenals het Rembrandthuis is ook het Mauritshuis virtueel te bezoeken

meisje met de parel
Het meisje met de parel, de icoon van het Mauritshuis… of is het toch De Stier van Potter, of De Staalmeesters, of het Puttertje, of het Gezicht op Delft?)
Het Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis herbergt een wereldberoemde kunstcollectie. De kern van de verzameling bestaat uit schilderijen uit de Hollandse 17de eeuw, de Gouden Eeuw. Daaronder bevinden zich topstukken van Vermeer, Rembrandt, Jan Steen en Frans Hals.
 
Maar er is veel meer. De collectie biedt een prachtig overzicht van zowel de Hollandse als de Vlaamse schilderkunst van ongeveer 1400 tot 1800. Er zijn onder andere meesterwerken te zien van Rogier van der Weyden, Hans Memling, Rubens, Van Dyck, Cornelis Troost en Adriaen Coorte. Daarnaast bezit het museum enkele topstukken van 16de-eeuwse Duitse kunstenaars als Lucas Cranach de Oude en Hans Holbein de Jonge.
 
Al bijna tweehonderd jaar vindt deze bijzondere collectie onderdak in het Mauritshuis, een 17de-eeuws stadspaleis aan de Hofvijver in Den Haag.

pleidooi voor langzame kunst

gezien: De keuze van Robert Hughes
in het Uur van de Wolf, gisterenavond Nederland 3

Shock of the NewIn 1981, twee jaar voordat ik naar de kunstacademie ging, volgde ik met rode oortjes de serie tv-documentaires De Schok van het Nieuwe van de New Yorkse kunstcriticus Robert Hughes. Deze serie maakte zoveel indruk op mij, dat ik besloot om mijn scriptie geschiedenis te wijden aan het ontstaan van de moderne kunst. Hughes gaf in deze tv-documentaire een zeer persoonlijke en originele visie op de moderne kunst en wist de schok die onze voorouders moeten hebben ervaren op ons over te brengen.

Vijfentwintig jaar later maakte hij een de documentaire die gisterenavond werd uitgezonden. Wat is er sinds 1981 veranderd in de hedendaagse kunst? Hughes is somber over de ontwikkelingen: de hedendaagse kunstenaars lijken nog egomaner geworden dan ze al waren, exploiteren hun eigen fobies en volgen massaal de mantra ’15 minutes of fame’ van art guru Warhol. De kunstmarkt is nog ijdeler geworden dan ze al was met bedragen die nergens meer op slaan, want er zijn steeds meer rijke verzamelaars waardoor de prijzen opgejaagd worden.

Jeff KoonsDe enige verdienste van Jeff Koons is waarschijnlijk dat hij ijdele verzamelaars status verkoopt. In wezen maakt hij bagger die een zieke cultuur en een ziek tijdperk weerspiegelt, zodat er genoeg kunstcritici, cultuurfilosofen en beleggers zijn die hem als een eigentijds genie beschouwen, die van marketing kunst gemaakt heeft.

Na het verplichte nummertje, een interviewtje met best betaalde levende kunstenaar ter wereld Jeff Koons, gaat Hughes op bezoek bij kunstenaars die hem hoop voor de toekomst geven: Paula Rego, Anselm Kiefer, Lucian Freud, David Hockney en Sean Scully. Wat deze kunstenaars met elkaar verbindt is hun betrokkenheid en liefde voor het kijken. Voor Hughes is dat kijken in de schilderkunst geconcentreerder dan in de fotografie, film of video. Hij besteed wel even aandacht aan de fotografische avontuur van Hockney, maar is duidelijk opgetogen dat deze is teruggekeerd naar de moeder van alle visuele kunsten, het tekenen (in Hockney’s geval: tekenen met waterverf).

Paula Rego
Paula Rego, The dance, 1988
Hughes vindt haar op dit moment de beste vrouwelijke schilder die hij kent

Zijn conclusie is toch hoopvol. Naast alle bagger die ons dagelijks omspoelt (Hughes zegt ergens dat wij dagelijks meer beelden te verwerken krijgen dan de veertiende eeuwer in een heel leven.), is er ook nog steeds kunst die blijft ontroeren en niet de waan van de dag volgt. Kunst die niet snel en gelikt is, maar kunst die geduld heeft en zich concentreert op waar het volgens Hughes allemaal om moet draaien: schoonheid.

Robert HughesRobert Hughes was born in Sydney, Australia in 1938. He studied arts and architecture at Sydney University, during which time he made a name for himself within the Sydney “Push” — a progressive group of artists, writers, intellectuals and drinkers. Among the group were two other blazingly witty and incisive cultural observers: Germaine Greer and Clive James. Incredibly, Hughes was commissioned to write a history of Australian painting while an undergraduate and dropped out of university. He left Australia for Britain in the early 1960′s, writing for such publications as the Spectator, the Telegraph, the Times and the Observer, before landing the position of art critic for Time Magazine in 1970.
 
Bron: artcyclopedia.com
 
Important books he has written include:
The Shock of the New (1981)
The Fatal Shore (1987)
Culture of Complaint (1993)
American Visions: The Epic History of Art in America (1997)

Lucian Freud
Lucian Freud, naakte man, 1987
Volgens Hughes geeft Freud de meest verontrustende kijk op het menselijk lichaam sinds Picasso
Hughes maakte vijfentwintig jaar geleden de spraakmakende televisieserie The shock of the new, waarin hij op verrassende wijze de ontwikkelingen in de moderne kunst van de 20ste eeuw analyseerde. Nu is hij terug en inventariseert hij het werk van de meest recente beroemde kunstenaars. Hughes gaat voorbij aan de hypes in de kunstwereld, gecreëerd door handige marketingstrategieën. Zo probeert hij door te dringen tot kunst die de tijd definieert waarin we leven, en die haar eigen tijd gaat overleven. Volgens Hughes is kunst en de zoektocht naar schoonheid belangrijker dan ooit.
 
Bron: sites.nps.nl/jerome/index.cfm/site/uurvandewolf