weergaloze virtuositeit

William-Adolphe Bouguereau (1825 – 1905) gerehabiliteerd

Opvattingen over kunst zijn altijd al aan mode onderhevig geweest. Waren honderd jaar geleden de salonschilders nog de helden van de schilderkunst, na de oorlog werd het werk van deze virtuoze schilders afgedaan als bombastische kitsch. Dat bleef zo de hele twintigste eeuw. Alleen binnen de ironie van de camp of bij de nouveau riche konden ze nog een plekje krijgen. Maar niet alleen binnen subculturen is er waardering. De laatste jaren staan salonschilders weer in de belangstelling van een breed publiek. De grote Lawrence Alma-Tadema tentoonstelling in het Van Gogh Museum in 1995 gaf deze trendverandering al aan.

William Bouguereau
De maagd met engelen [detail]
Museum at Forest Lawn Memorial-Park

artrenewal.org heeft de salonschilders in bescherming genomen en de bezoekers van deze site hebben de Franse salonschilder William-Adolphe Bouguereau zelfs uitgeroepen tot favouriete kunstenaar aller tijden. Zijn schilderijen zijn even weergaloos virtuoos als oppervlakkig. Maar het is in ieder geval knap vakwerk. De herwaardering van de negentiende eeuwse academische schilderkunst hangt dan ook samen met de herwaardering van de schilderkunst als ambacht.

In 1900 at the Universal Exposition in Paris, it is reported that Degas and Monet were approached by a newspaper reporter who asked who, in their opinion, would most likely be considered the greatest 19th century French artist in the year 2000. After a brief debate, both agreed on one man – William Bouguereau.
 
What did these two geniuses of French Impressionism see that their chief followers and supporters over the next hundred years did not? For Bouguereau, a true genius of the art of painting, was soon to fall so far from grace that art history students in the 1940s through to the 1980′s could study 19th century art and never hear his name, or see one of his paintings.
William Bouguereau
Nymphs and Satyr, Sterling and Francine Clark Art Institute

William Bouguereau studeerde aan de Académie Julian te Parijs. Zijn realistische genre-schilderingen en schilderijen over mythologische thema’s werden gedurende zijn hele actieve leven tentoongesteld op de jaarlijkse tentoonstellingen van de Parijse “Salon”. Na zijn dood werd hij lange tijd veronachtzaamd, wellicht vanwege zijn hardnekkige verzet tegen de impressionisten, maar de laatste 20 jaar is er weer nieuwe waardering voor zijn werk gekomen.
 
William BouguereauIn zijn eigen tijd werd Bouguereau algemeen beschouwd als een van de grootste schilders op aarde en zijn werken werden gretig gekocht door onder meer Amerikaanse miljonairs, doorgaans tegen hoge prijzen. Na 1920 is hij op merkwaardige wijze in diskrediet geraakt, mogelijk als gevolg van een bewuste lastercampagne van de kant van het nieuwe “establishment van kunstcritici”, dat hem zijn verzet tegen de nieuwe richtingen in de schilderkunst niet kon vergeven. Tientallen jaren lang werd zijn naam niet eens in encyclopedieën vermeld! Tegenwoordig zijn er weer heel wat mensen die Bouguereau beschouwen als een van de grootste schilders uit de 19e eeuw. Het Art Renewal Center zet zich heel energiek in voor zijn “rehabilitatie”.
 
Bron: nl.wikipedia.org

William Bouguereau
Caritas [detail] privecollectie

William Bouguereau in het Webmuseum en bij Artrenewal

tableau vivants op het witte doek [1]

Rembrandt fecit 1669 van Jos Stelling ( 1977)
9 t/m 14 mrt 21:45, 15 mrt 22:30 Filmmuseum Vondelpark

In het kader van het Rembrandtjaar draait het filmmuseum een aantal Rembrandtfilms. Omdat ook Caravaggio als inspirator in de belangstelling staat (in de tentoonstelling Rembrandt-Caravaggio in het VanGogh Museum) wordt ook de film Caravaggio van Derek Jarman getoond. Twintig jaar geleden zag ik deze in het filmhuis in Arnhem en kan mij ervan herinneren dat het een echte schilderijenfilm was. Je moet er van houden.

Rembrandt
still uit de film Rembrandt fecit 1669
van Jos Stelling, 1977
De titel duidt op het uitgangspunt van de film: Rembrandts laatste zelfportret (Rembrandt heeft het gemaakt in 1669). Stellings eerbetoon volgt het leven van de kunstenaar van jaar tot jaar. Sommige van zijn beroemdste schilderijen – o.a. ‘De Anatomische Les’ en ‘De Nachtwacht’ – worden nagespeeld. De nadruk ligt op de leefwereld van de schilder en op ‘het kijken’. ‘(…) een puntgaaf historisch drama dat naadloos aansluit bij films van grote cineasten als Straub en Duras. Stelling kijkt met verbluffend mooie ensceneringen naar de kijkende Rembrandt om de toeschouwer van de film opnieuw te leren kijken.’ (uit de Speelfilmencyclopedie). Stil spel, spaarzame dialogen en oog voor detail kenmerken deze Nederlandse productie, die destijds door de Nederlandse filmpers werd neergesabeld en in het buitenland met ontzag werd ontvangen. Het Filmmuseum heeft de film recent geconserveerd en vertoont een nieuwe kopie.
 
Bron: filmmuseum.nl
Caravaggio
still uit de film Caravaggio
van Derek Jarman, 1986
Caravaggio van Derek Jarman (1986)
16 t/m 22 mrt 21:45 Filmmuseum Vondelpark
Met Caravaggio, een eigenzinnige, homo-erotische biografie van de renaissanceschilder Caravaggio (1573-1610), leverde de Britse cineast Derek Jarman waarschijnlijk zijn meest toegankelijke film af. Jarmans Caravaggio vormde een frontale aanval op de klassieke reconstructies die Hollywood pleegt te maken. In flashbacks toont hij de tumultueuze driehoeksverhouding tussen de schilder Caravaggio (Nigel Terry), zijn favoriete model Ranuccio (Sean Bean) en diens minnares Lena (Tilda Swindon). Jarman verbeeldt Caravaggio’s bekendste werken in gestileerde tableaux vivants. Nieuwe kopie.
 
Bron: filmmuseum.nl