sms’ jes van klei

Gisteren was ik met mijn broer weer eens in het Rijksmuseum van Oudheden (RoMeO) in Leiden. Toen wij daar drie jaar geleden voor het laatst waren, bezochten we de tentoonstelling Bronnen van Inspiratie over Syrische kunst. Deze mooie en grote tentoonstelling die 85.000 bezoekers trok, gaf een prachtig overzicht van de culturen die elkaar vanaf het 4e millennium voor Christus tot aan onze tijd in het huidige Syrische grondgebied hebben opgevolgd. Vier mijlpalen in de geschiedenis van de mensheid liggen in Mesopotamië(een deel van het huidige Irak en Syrië): de ontwikkeling van de landbouw, het ontstaan van de eerste steden, de uitvinding van het wiel en het schrift.

Ook nu werd mijn aandacht weer getrokken door kleitabletten, waar het RoMeO er zelf een aantal van in het bezit heeft. Vanaf 1986 wordt er ieder jaar een paar maanden driftig gegraven door een groep archeologen van het RoMeO onder leiding van Peter Akkermans in Tell Sabi Abyad (Arabisch voor: ‘heuvel van de witte jongen’), een lokatie in Noord-Syrië. Op het web vond ik een website over het opgravingswerk in Tell Sabi Abyad.

De Nederlandse filoloog en assyrioloog Frans Wiggerman ontcijfert een kleitablet dat in Tell Sabi Abyad is opgegraven.

Het spijkerschrift is ontstaan vanuit de behoefte een administratie bij te houden. Eerst gebruikte men daar zgn. telsteentjes voor. Toen men daarna met een driehoekige stift afdrukken in plakjes klei ging maken, ontwikkelde zich daaruit het zgn. spijkerschrift.

Een sms’ je van duizenden jaren oud

Volgens Frans Wiggerman, een van de weinige kenners van het spijkerschrift, geeft het een enorme kick als je een boodschap weet te ontcijferen. Ik kan het me goed voorstellen, alsof zo’n stukje klei ineens begint te praten. Misschien moet ik na mijn 65ste eens Sumerisch, Akkadisch of Hettitisch gaan leren en ontdekken dat dode talen niet bestaan.

tell sabi abyad
Tell Sabi Abyad in het Noorden van het huidige Syrië

Overigens is dr. Frans Wiggerman deze maand met vervroegd pensioen gegaan en komt er, ook door het emiraat van professor Marten Stol een einde aan het specialisme assyriologie bij de Vrije Universiteit in Amsterdam. Per 1 januari 2006 gaat dr. Caroline Waerzeggers Talen en Culturen van het Oude Nabije Oosten doceren.
lees verder

schilders in oosterbeek

Ik heb twee boekjes over de landschapsschilders in Oosterbeek. Het ene boekje is geschreven door Victorine Hefting en heet Schilders in Oosterbeek, het andere is van Else Maas en heet Kneppelhout en de Veluwse schildersbent.

Het leukste is natuurlijk om zelf te gaan kijken in Oosterbeek en omgeving. Uitgeverij Kontrast heeft nu een aardig kunsthistorisch wandelboekje uitgegeven met o.a. een route langs de plekken waar de schilders uit Oosterbeek graag werkten. Natuurlijk loopt deze route ook langs de Wodanseiken bij Wolfheze.

Wodanseiken
De wodanseiken bij Wolfheze door jacob Cremer uit 1849
Schildersbents van de Veluwezoom
Schilderen in en naar de natuur is een nieuw fenomeen in het midden van de negentiende eeuw. Het landschap ontwikkelt zich tot een bijzonder populair onderwerp in de schilderkunst. Zo wordt de prachtige omgeving rond Oosterbeek en Wolfheze, en later rond Renkum, Heelsum en Doorwerth decor voor belangrijke vernieuwingen in de kunstgeschiedenis.
 
Naar het voorbeeld van Barbizon, waar beroemde kunstenaars als Corot en Millet in de bossen van Fontainebleau en plein air schilderen, ontstaat in Oosterbeek en Wolfheze in de jaren veertig van de negentiende eeuw een soortgelijke schilderskolonie.
 
Al vanaf begin jaren veertig van de negentiende eeuw zoekt de in Utrecht geboren kunstenaar Johannes Warnardus Bilders de fraaie natuur van de Veluwezoom op om romantische landschappen te kunnen schilderen. Zijn enthousiasme voor deze omgeving werkt aanstekelijk zodat al snel een aantal collega’s hem volgt. Oosterbeek wordt zo een bakermat voor nieuwe ontwikkelingen binnen de schilderkunst.
 
Na de jaren zeventig van de negentiende eeuw keert een aantal schilders terug naar Den Haag waar ze beroemd zullen worden als schilders van De Haagse School. In 1902 richt Théophile de Bock, die eveneens tot de Haagse School behoort, de kunstenaarsvereniging „Pictura Veluvensis„ op. Een tweede generatie kunstschilders vormt zo opnieuw een kolonie. Dit keer vooral in en rond Renkum, Heelsum en Doorwerth.
 
Bron: uitgeverijkontrast.nl

artistsvillages.com

islamitisch imperialisme

In mei schreef ik hier over de spektakelfilm Kingdom of Heaven. De film getuigde voor mij van een relativistische visie waarbij de hoofdpersoon zich boven de twee strijdende partijen (christenen en moslims) stelt. Hij spreekt van een Koninkrijk van ons Geweten dat wij hier op aarde moeten nastreven. In de film worden de christenen als agressors voorgesteld en de moslims als redelijke verdedigers. Het sluit aan bij de algemene beeldvorming die we collectief gevormd hebben over deze donkere episode in de geschiedenis. De kruistochten staan voor velen bovenaan op het strafblad van het christendom.

verbreiding van het christendom 300 – 600

Als we de geschiedenis van de kruistochten gaan bestuderen, merken we dat deze een reactie waren op de islamitische expansie. James Arlandson van American Thinker heeft hierover een artikel geschreven, The truth about islamic crusades and imperialism. Hierin presenteert hij een lange reeks bloedige veroveringstochten in naam van Allah vanaf 635 tot aan 1095, het jaar waarin het Westen de islamitische agressie beantwoordde met de kruistochten. Hij rechtvaardigt deze kruistochten allerminst, maar probeert wel meer zicht te krijgen op de historische context waarin deze ontstonden: als reactie op de islamitische agressie. Hij benadrukt daarbij dat de kruistochten haaks stonden op de boodschap van Christus, maar dat de islamitische veroveringstochten juist voortkwamen uit de boodschap van Mohammed.

Het artikel maakt een einde aan de misvatting dat het (post-christelijke) Westen alleen agressief en imperialistisch is. Miljoenen moslims wijzen naar het rijke Westen met een beschuldigende vinger: ‘you stole our lands’. Veel linksgeorienteerde westerlingen zijn geneigd deze beschuldiging te delen. Wat vaak over het hoofd gezien wordt, is dat ‘gestolen gebieden’ als het Iberisch schiereiland en Zuidoost-Europa honderden jaren hebben geleden onder het islamitisch imperialisme.

verbreiding van de islam
635 – heden

The truth about islamic crusades and imperialism