Noordelijk realisme

Jarenlang ben ik haar ontrouw geweest, zat ik overspelig achter de Mac pixels te smeren. Maar Vrouwe Schilderkunst is niet jaloers, ze heeft altijd geweten dat ik weer bij haar terug zou komen. Vorige week heb ik voor het eerst sinds een jaar of zeven weer een paar doeken opgespannen en geprepareerd.

image
Pieter Pander

Omdat ik nu eenmaal een hybride leven leidt, pendelend tussen virtual reality en real life, ben ik op het web eens gaan kijken hoe het er op dit moment bij staat met de realistische schilderkunst in Nederland. De meeste realisten van nationaal en internationaal niveau hebben hun opleiding genoten bij Kunstacademie Minerva en hebben zich gevestigd in het noorden. Vandaar dat over het Noordelijk Realisme gesproken wordt.

image
Piet Sebens

Ik kende natuurlijk al wat namen en het werk van de nestors van deze school: Matthijs Rölling, Henk Helmantel en Rein Pol. Maar er blijken er dus veel meer te zijn dan ik dacht. De meeste schilders uit de onderstaande lijst behoren tot het Noordelijk Realisme.

image
Henk Helmantel
Johan Abeling
Arnout van Albada
Annette Beiboer
Gerard Boersma
Dinie Boogaart
Loïs Boomsma
Paul Boswijk
Annemarie Busschers
Jan Dits
Janhendrik Dolsma
Joost Doornik
Peter Durieux
Jaap van Dijk
Ger Eikendal
Douwe Elias
Flip Gaasendam
Albert Greving
Berend Groen
Cor Groenenberg
Ewoud de Groot
Maarten ‘t Hart
Henk Helmantel
Chris Herenius
Annet Hiltermann
Reinder Homan
Herman van Hoogdalem
Jopie Huisman
René Jansen
Jacqueline Kasemier
Jannes Kleiker
Tanja Klein
Jan van der Kooi
Diederik Kraaijpoel
Jan van Loon
Rikus van der Meer
Wout Muller
Hans Musters
Simeon Nijenhuis
Erik van Ommen
Theo Onnes
Pieter Pander
Hans Parlevliet
Peter van de Ploeg
Rein Pol
Ben Rikken
Roelof de Roo
Matthijs Röling
Piet Sebens
Robin D’Arcy Shillcock
Ger Siks
Ben Snijders
Fokko Timersma
Ion Toporan
Herman Tulp
Rene Tweehuysen
Van der Vegt
Gerrie Wachtmeester
Gerard van de Weerd
Olga Wiese
Marijke ten Wolde

Bron: stoneart.nl/realisten

image

Tegenwoordig geven Roling, Helmantel, Pol en Sebens masterclasses aan de Klassieke Academie voor Schilderkunst.

zelfportretten

Wie ben ik als niemand kijkt.
tot 8 januari 2006, Karmelklooster te Drachten
wie ben ik als niemand kijkt
Afgelopen jaar hebben we in het Karmelklooster in Drachten een tentoonstelling gehad met 20 noordelijke figuratieve schilders rond het thema Liefde en dood: portretten van nabij. De kunstenaars brachten schilderijen in van hun dierbaren, geschilderd in goede gezondheid, op de grens van het leven en na de dood. Het waren werken, die zij nog niet eerder hadden getoond, vanwege beladenheid en emotie.
 
Bij deze expositie verscheen het boek Liefde en dood: portretten van nabij. We hebben voor deze expositie veel publiciteit gehad in kunst- en landelijke dagbladen. In overleg met de schilders is nu gekozen voor het thema Wie ben ik als niemand kijkt.
 
De Figuratieven verheugen zich in toenemende belangstelling. In feite is de top van de Nederlandse figuratieve kunstenaars gevestigd in Friesland en Groningen. De kunstenaars brengen meerdere werken in. Bij het vergelijken van de verschillende zelfportretten per kunstenaar openbaart zich iets meer van het geheim van het eigen ik. De kunstenaar verkent bij het maken van een zelfportret niet alleen de grenzen van het eigen ik, maar ziet het zelfportret ook als een kans om technisch verder te komen. Er wacht immers niet een geportretteerde, die aan het eind van de rit zucht: ben ik dat? De schilder is vrij. Hij is alleen met zichzelf, de kwasten en de verf, alleen met zijn talent, zijn hoop en wanhoop. Dan kan het gebeuren, dat het ware zelf zich toont, inclusief de eigen zwakten, soms ook met het uitvergroten van de eigen kracht. Hier valt veel te ontdekken en te genieten.

karmelklooster.nl

Miniaturen turen

Vorig weekend bezocht ik de blockbuster van de Limburg Brothers in Nijmegen. Het was vreselijk druk en bovendien was ik mijn vergrootglas vergeten zodat de miniaturen grotendeels aan mijn oog voorbijgegaan zijn. Dan helpt de PC achteraf om eens te goed te bekijken wat je eigenlijk goed had moeten kunnen zien en volgens de conservatoren nooit meer te zien krijgt. Ik refereerde op 5 september al aan twee websites met het werk van de gebroeders van Limburg waarvan vooral de site van de Stichting De Gebroeders van Limburg enorm veel beeldmateriaal bevat.

Met de smaak van de Middeleeuwen in mijn mond ging ik verder en vond nog veel meer. Geen gebroeders, maar wel prachtige getijdenboeken. Allereerst de website van het Museum Meermanno in Den Haag. Daar moet ik nu echt eens een keer naar toe, dus het is een goede opwarmer deze site eerst eens te bezoeken. Ik vond er een leuke pagina over monsters. Vorig jaar heb ik hier al eens iets laten zien van monsters in Der Naturen Bloeme van Jacob van Maerlant.

(…)Het Museum Meermanno in Den Haag heeft een grote verzameling middeleeuwse boeken. Sommige van deze manuscripten worden bevolkt door bijzondere monsters en fantasiewezens.
Meermanno De Roman van de Roos, een boek uit de 14de eeuw, is een van de vele middeleeuwse handgeschreven boeken uit Museum Meermanno. Zodra je het openslaat op de eerste bladzijde zie je meteen een miniatuur vol kleuren. Als je de bladzijde beter bekijkt merk je kleine eekhoorntjes op aan de randen.
Waarschijnlijk zijn ze er door de tekenaar even snel bij getekend. Verder kijkend, zie je nog meer. Bijvoorbeeld een draak die voortkomt uit lijntjes, links aan de pagina. Het eekhoorntje is echt, maar die draak is verzonnen. (…)
Bron: Museum Meermanno Den Haag

Vervolgens de website literatuurgeschiedenis.nl waar ik het mooie getijdenboek van de Meester van Catharina van Kleef vond. Hij maakte het rond 1460, een halve eeuw dus na de werken van de gebroeders van Limburg. De afbeeldingen op deze site zijn van zeer goede kwaliteit en je kunt ze op groot formaat (900px x 1200px) downloaden. Ook leuk op deze site zijn de lessen Middelnederlands

Nog meer websites over middeleeuwse miniaturen bekijken? Otto Vervaart heeft op zijn site een reeks links verzameld, ook van indrukwekkende internationale databanken, zoals de Library of Congress, de British Library en de Piermont Morgan Library. Maar voordat je daar gaat kijken, eerst zien wat de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag voor moois bewaard.