
a la prima [ 5 ]


Canvas zond woensdagnacht de klassieke sciencefiction- en horrorfilm The thing from another world uit. Zestig jaar na dato, na échte sciencefiction horror als Alien (1979) gezien te hebben, is het moeilijk voor te stellen dat deze film ooit als griezelfilm gepresenteerd werd. De filmposter en cover van de pulproman Who goes there? van John W. Campbell Jr. waarop de film gebaseerd is, zijn misleidend want erg griezelig is The Thing niet. Maar de spanningsopbouw is knap, de dialogen zijn zeer onderhoudend en de muziek van Dmitri Tjomkin is zoals we van hem gewend zijn lekker bombastisch. Het orkest speelt donker en dreigend in de geest van Nacht op de kale berg van Modest Moessorgski.
Tijdens het Congres van Wenen in 1814-15 werd in heel Europa de klok teruggedraaid en deed men alsof er nooit een Franse Revolutie was geweest. De monarchisten kwamen weer stevig in het zadel te zitten. En met hen de koning. Die mocht weer Zonnekoning spelen. En portretschilders waren weer zijn lakeien. “Doet u mij maar op de manier van Rigaud!” Iedere hofschilder kende het portret dat Hyacinthe Rigaud in 1701 van de Zonnekoning had geschilderd. Het was het icoon van het absolutisme. Tijdens de Restauratie (1815-1848) keerde het als anachronisme weer terug.

Lodewijk XVIII (1755-1824) was van 1814 tot 1824 koning van Frankrijk en Navarra. Hij regeerde vanaf 1814 tot zijn dood in 1824, met een kleine onderbreking in 1815, toen tijdens de Honderd Dagen keizer Napoleon I tijdelijk weer even aan de macht was.

Charles X of Charles Philippe (1757-1836) regeerde eerst als de Graaf van Artesië, daarna als Koning van Frankrijk en Navarra van 16 september 1824 tot 2 augustus 1830. Hij was een jongere broer van de voormalige koningen Lodewijk XVI en Lodewijk XVIII. In ballingschap steunde hij Lodewijk XVIII en uiteindelijk volgde hij hem op. Aan zijn bijna zes jaar durende heerschappij kwam in 1830 door de Julirevolutie een einde.

Ludwig I werd na de dood van zijn vader op 13 oktober 1825 koning van Beieren. Hij voerde aanvankelijk een vooruitstrevende politiek maar werd onder invloed van de Julirevolutie (1830) en het Hambacher Fest (1832) meer reactionair. Hij was een groot liefhebber van de Griekse cultuur en steunde de Griekse vrijheidsstrijd met enthousiasme. In 1832 werd zijn tweede zoon Otto zelfs de eerste koning van Griekenland.

Frans Jozef Karel van Habsburg-Lotharingen (1768-1835), zoon van Leopold II, was als Frans II de laatste keizer van het Heilige Roomse Rijk en als Frans I de eerste keizer van Oostenrijk. Hij verhief in 1804 de gebieden van de Habsburgse Monarchie tot keizerrijk en nam zelf als Frans I de titel van keizer aan. Na de door Napoleon afgedwongen ontbinding van het Heilige Roomse Rijk in 1806 legde hij deze titel neer, waarna hem slechts de titel van keizer van Oostenrijk resteerde. Hij stierf op 2 maart 1835 in Wenen en werd opgevolgd door zijn zoon Ferdinand I.
Was het na de Restauratie nu helemaal voorbij? Ja en nee. Ieder staatshoofd met een gezond verstand, liet na 1848 op een officieel portret de pauwenveren achterwege. Op een uitzondering na, de geesteszieke koning Ludwig II van Beieren. In de jaren tachtig van de negentiende eeuw verscheen hij nogmaals als de Zonnekoning op een schilderij.

In de tweede helft van de negentiende eeuw was de Zonnekoning “carnavalsshopfähig” geworden. Maar in de twintigste eeuw waren sommigen zo door megalomanie verblind dat ze niet meer zagen hoe onsterfelijk belachelijk zij zichzelf maakten. Onder hen keizer Wilhelm II van het Tweede Duitse Keizerrijk en keizer Bokassa I van de Centraal-Afrikaanse Republiek.


In de voetsporen van Heidegger
Voetnoten bij de 19e eeuw
Amerikaanse Burgeroorlog
Napoleon en zijn schilders
Landschapsschilders uit de Goethezeit
Schilders in Italië
De schilder en zijn broodheer
De waakzaamheid van het hart
Ovidius’ Metamorphosen
Dantes Divina Commedia
Wolkenkrabbers
Op zoek naar de atoomstijl
Een avontuur van luitenant Blueberry
My favourite things