zondag gezien op Nederland 2 om 18.50: ArtMen deel 2: Het portret
vanavond op Nederland 2 om 18.50: deel 3: het lichaam
In ArtMen leggen beeldend kunstenaars David Bade en Jasper Krabbé de link tussen het werk van moderne kunstenaars en beroemde genres uit de beeldende kunst.Worden moderne kunstenaars nog geïnspireerd door klassiekers als het stilleven, het portret en het landschap? En zijn deze voor de kijker als zodanig te herkennen?
Om deze vragen te beantwoorden ontmoeten Bade en Krabbé kunstenaars in hun atelier en bespreken zij tentoongestelde kunst in musea, publieke ruimtes en – waarom ook niet – in een verlaten parkeergarage. Daarbij kijken Bade en Krabbé met kunstenaarsogen naar onze alledaagse omgeving en zien bijvoorbeeld in een schroothoop een prachtig stilleven.
werk van Michaël Borremans
met Google Image Search
ArtMen gaat (in deel 2: Het Portret) op bezoek bij de Vlaamse kunstschilder Michaël Borremans die een haat/liefde verhouding heeft met het genre. Daarnaast vindt hij dat je in spijkerbroek onmogelijk goed kan schilderen. Fotograaf Koos Breukel is bekend vanwege zijn indringende portretten. De kunst is af te drukken in die ene tel dat de persoon in kwestie zich ongezien waant.
zaterdagmorgen gezien bij Close Up: Claudia Cardinale De Diva van de Italiaanse Film
Na documentaires over de Franse diva’s Brigitte Bardot, Catherine Deneuve en Isabelle Huppert zond Avro’s Close Up een documentaire uit over de Italiaanse filmdiva Claudia Cardinale. CC was eind jaren vijftig het Italiaanse antwoord op BB en samen met Sophia Loren en Gina Lollobrigida en in mindere mate Virna Lisi een van de belangrijkste Italiaanse exportproducten in de jaren zestig. Bij het grote publiek is ze vooral bekend door haar rol in Once Upon a Time in the West. Maar in 1968, toen deze film gedraaid werd, was CC allang een wereldster.
In de documentaire komen behalve Claudia Cardinale zelf een aantal regisseurs die met haar gewerkt hebben aan het woord en een paar filmjournalisten. Twee grote Italiaanse regisseurs ontbreken omdat ze niet meer leven: Federico Fellini (1920–1993) en Luchino Visconti (1906–1976). La Cardinale werkte met beiden en dat was voor haar een wereld van verschil. In Otto e mezzo (1963) van Fellini kon ze gewoon zichzelf zijn.
In Il Gattopardo uit dat zelfde jaar van Visconti was alles juist strak geregisseerd. De rol als Angelica Sedara maakte haar wereldberoemd. De zeventigjarige actrice vertelt in de documentaire dat ze nog steeds overal ter wereld herinnerd wordt als Angelica. De Italiaanse meester die 32 jaar ouder was dan de in 1938 geboren Cardinale is voor haar nog altijd een vaderfiguur. “Er gaat geen film voorbij zonder dat ik aan Luchino denk”, bekent ze.
Claudia Cardinale werd in 1957 ontdekt als het mooiste Italiaanse meisje van Tunesië. Voor de draaiende camera bleek ze een natuurtalent. In 1961 speelde ze Aida in La ragazza con la valigia
Claudia Cardinale is, after spaghetti, Italy’s happiest invention.
David Niven in 1965
Helaas heb ik nog niet veel films met Claudia Cardinale gezien. Dit jaar zag ik voor het eerst Il Gattopardo waarin ze samen met Alain Delon en Burt Lancaster speelt. Ik zou graag nog een aantal Italiaanse films uit de eerste helft van de jaren zestig willen zien, maar die worden tegenwoordig zelden uitgezonden. La ragazza con la valigia (1961) van Valerio Zurlini staat op dit moment even op YouTube. In de documentaire waren ook fragmenten te zien uit de La ragazza di Bube (1963) van Luigi Comencini, Gli indifferenti (1964) van Francesco Maselli en Vaghe stelle dell’Orsa (1965) van Luchino Visconti.
La ragazza con la valigia (1961)
Claudia Cardinale werd een ster in een geweldige tijd. De Italiaanse film was in de eerste helft van de jaren zestig een baken in de wereld en ze mocht werken met de grootste regisseurs. Francesco Maselli benaderde haar treffend. Haar kracht is volgens hem een mengeling van diepe pathos en geheim geluk. Aan de ene kant staat ze helemaal open naar het leven en aan de andere kant is ze vol van verdriet. Het is een heel andere omschrijving dan de oneliner van David Niven tijdens haar Amerikaanse debuut met Rock Hudson in Blindfold (1965): „Claudia Cardinale is, after spaghetti, Italy’s happiest invention.„
gekocht: Vom Kriege (1832) van Carl von Clausewitz
De uitspraak dat oorlog een voortzetting van politiek met andere middelen is, kent bijna iedereen. Het boek waarin deze uitspraak staat, is minder bekend. Vom Kriege van de Pruisische generaal en militaire theoreticus Carl von Clausewitz verscheen 180 jaar geleden voor het eerst en geldt sindsdien als hét standaardwerk in de krijgskunde. Het telt 750 pagina’s en behandelt de oorlogsvoering in zes boeken. Het zevende en achtste boek zijn onvoltooid gebleven.
Afgelopen zomer bezochten we het slagveld van Rivoli Veronese waar Napoleon in januari 1797 de Oostenrijkers versloeg. De jonge Von Clausewitz (1780-1831) zal er zeker van gehoord hebben. Als zoon van een Pruisische officier werd hij militaristisch opgevoed. Hij groeide op in een stormachtige tijd. Tussen 1792 en 1814 raasden er zeven coalitieoorlogen over Europa. Als twaalfjarige nam hij al deel aan de belegering van Mainz in 1793. Toen hij twintig was, ging hij naar de Kriegschule in Berlijn. Tijdens de Vierde Coalitieoorlog in 1806 nam hij deel aan de Pruisische campagne tegen Napoleon. Dat werd een debacle en Von Clausewitz werd door de Fransen krijgsgevangen gemaakt en naar Frankrijk gedeporteerd. Een jaar later kwam hij vrij en keerde hij terug naar zijn vaderland.
postzegel ter gelegenheid van de 150e sterfdag van Carl von Clausewitz in 1981
Der Krieg ist eine bloße Fortsetzung der Politik mit anderen Mitteln.
Carl von Clausewitz, Vom Kriege
In 1810 werd hij bevorderd tot majoor en in 1810, 1811 en 1812 was hij de privéleraar krijgskunde van prins Friedrich Wilhelm van Pruisen (1797-1888), de latere keizer Wilhelm I. Net als Hegel en vele anderen overleed hij in 1831 aan de gevolgen van de cholera epidemie. Zijn theoretische hoofdwerk Vom Kriege werd een jaar later door zijn echtgenote Marie von Clausewitz postuum uitgegeven. De losse aantekeningen voor het zevende en achtste boek werden door majoor O’Etzel uitgewerkt en aan het werk toegevoegd.
Carl von Clausewitz wurde durch sein unvollendetes Hauptwerk Vom Kriege (1832), das sich mit der Theorie des Krieges beschäftigt, bekannt. Seine Theorien über Strategie, Taktik und Philosophie hatten großen Einfluss auf die Entwicklung des Kriegswesens in allen westlichen Ländern. Seine Theorien werden bis heute an Militärakademien gelehrt und finden auch im Bereich der Unternehmensführung sowie im Marketing Anwendung.
( … )
Den Kontroversen zum Trotz ist Clausewitz„ Hauptwerk Vom Kriege zu einem der am weitesten verbreiteten Bücher der Erde geworden, dessen Inhalt bis heute an vielen Militärschulen gelehrt wird. In Deutschland bemüht sich die Clausewitz-Gesellschaft, aus den Gedanken Carl von Clausewitz„ Nutzen für die Gegenwart zu ziehen und das Erbe Clausewitzens zu bewahren.
Vom Kriege Erster Teil
I. Erstes Buch: Über die Natur des Krieges (7 hoofdstukken)
II. Zweites Buch: Über die Theorie des Krieges (6 hoofdstukken)
III. Drittes Buch: Von der Strategie überhaupt (18 hoofdstukken)
IV. Viertes Buch: Das Gefecht (14 hoofdstukken) Zweiter Teil
V. Fünftes Buch: Die Streitkräfte (18 hoofdstukken)
VI. Sechstes Buch: Verteidigung (30 hoofdstukken) Dritter Teil
VII. Skizzen zum siebenten Buche: Der Angriff (21 hoofdstukken)
VIII. Achtes Buch: Kriegsplan (9 hoofdstukken)
Volgens Hannah Arendt trok er door het denken van haar leermeester Martin Heidegger een storm. “Hij komt uit het oeroude en wat hij achterlaat, is iets volmaakts, dat zoals al het volmaakte terugvalt aan het oeroude.” Wij gingen bij de beroemde blokhut in Todtnauberg kijken of Arendt gelijk had.
In het Rijk van de Geest is alles tegenwoordige tijd en daar alleen ben je onsterfelijk. Zolang je maar niet vergeten wordt, leef je voort. Maar als je bent weggezonken in het collectieve geheugen, kun je met een lemma op wikipedia.org weer boven water komen.
Deze serie begon op 9 april 2010, precies 145 jaar na het einde van de Civil War, misschien wel het grootste trauma uit de Amerikaanse geschiedenis. Het laatste artikel verscheen op 3 juli 2013. Dat was precies 150 jaar na de Slag bij Gettysburg, het keerpunt in de oorlog.
Weinig historische figuren zijn zo vaak geschilderd als Napoleon Bonaparte. Niet alleen tijdens zijn bewind maar ook daarna bleven schilders historische gebeurtenissen vastleggen met Napoleon in het centrum van de aandacht. Geschiedvervalsing. Omdat het moest.
Met de Goethezeit wordt in Duitsland de periode 1770-1830 aangeduid. Niet alleen de filosofie, literatuur, beeldhouwkunst, architectuur en muziek kwamen in het Duitse taalgebied tot bloei maar ook de romantische landschapsschilderkunst.
Tot in de 19e eeuw was de reis naar Italië voor veel kunstenaars een verplicht nummer. Tijdens de Grand Tour werden Venetië, Florence en Rome bezocht waar de meesters bestudeerd werden. Maar het Italiaanse landschap bleek voor veel kunstenaars aantrekkelijker.
Nu de overheid zich als mecenas heeft teruggetrokken worden veel kunstenaars weer afhankelijk van rijke opdrachtgevers en verzamelaars. Net als vroeger dus, toen veel kunstenaars vaak tegen wil en dank de lakeien van de heersende klasse waren.
De Philokalia is een verzameling geestelijke geschriften die tussen de vierde en veertiende eeuw (in het Grieks) geschreven zijn en in de achttiende eeuw door de heilige Nikodimos van de berg Athos gebundeld zijn. Zijn tijdgenoot Paisius Velichkovsky maakte een vertaling in het Kerkslavisch.
In de Middeleeuwen was er eigenlijk maar één boek. Na de revolutie van de boekdrukkunst kreeg de Bijbel concurrentie van eigentijdse maar vooral ook van klassieke geschriften. De compilatie van mythen die Ovidius aan het begin van onze jaartelling in klassiek Latijn had samengesteld, werd een inspiratiebron voor ontelbare schilders.
Dante stelt zich het Inferno voor als een trechter die breed begint onder het aardoppervlak en dan toeloopt naar het ijskoude middelpunt van de aarde. Daar zetelt Lucifer. Er zijn negen kringen. Dante en Vergilius ontmoetten er steeds grotere zonden en grotere zondaars.
Chicago en New York werden eind 19e eeuw proeftuinen waar de skyscraper dankzij een stalen constructie steeds hoger kon worden. Er lagen ook twee Amerikaanse gedachten aan ten grondslag:
"Form follows function" en "The sky is the limit."
In de zomer van 2009 was in het Atomium in Brussel de tentoonstelling A la recherche du “Style Atome” te zien. Het is een swingende stijl uit de jaren vijftig die nog steeds beoefend wordt. Noem het geen retro. De atoomstijl is iets speciaals.
In 1963 begon de Franse striptekenaar Jean Giraud (1938-2012) samen met scenarist Jean-Michel Charlier (1924-1989) aan zijn levenswerk: Blueberry. Ze lieten zich daarbij inspireren door de spaghettiwestern. Het 50-jarige jubileum van zijn antiheld maakte Giraud net niet meer mee. Hij overleed in 2012.
Belgian woodcuts & Russian Luboks. Underground comics & Midcentury Modern. Genesis, Pink Floyd & Film Noir ...
These are a few of my favorite things ...