pak hier je rolator

gelezen: De Barbaren van Alessandro Baricco
vanmiddag de verbouwde IKEA in Duiven bezocht

In De Barbaren schrijft Alessandro Baricco in de paragraaf synthetische sequenties:

Alessandro BariccoTijdens zijn reis op volle snelheid over het oppervlak van de wereld op zoek naar het profiel van een baan die hij vervolgens ervaring noemt, stuit de barbaar af en toe op tussenstations van een heel bijzonder type. Ik noem maar wat: Pulp Fiction, Disneyland, Mahler, IKEA (…) In een meubelzaak kun je het nachtkastje vinden dat voor jou geschikt is, maar bij IKEA vind je een manier van wonen, een bepaald coherent idee van wat mooi is, misschien zelfs een manier van in het leven staan (het is een plek waar het idee om de kerstboom na gebruik terug te geven aan de natuur één is met een bepaalde kijk op de kinderkamer). Het zijn allemaal afwijkende macrovoorwerpen: ik zou ze “synthetische sequenties” willen noemen.

Alessandro Baricco heeft een verfrissend boek geschreven in een stijl die op de barbaren is toegesneden. Hij schrijft met vaart, hopt van het ene naar het andere voorbeeld, en hij begeleidt jou persoonlijk: “Het is niet eenvoudig uit te leggen, dus ga er even voor zitten, en als je niet kunt gaan zitten, stop dan even en lees weer verder als je al je hersencellen kunt inzetten.” Waar kennen we die taal van? Juist, het is de taal van IKEA .

Van Baricco kan ik zijn behulpzame getutoyeer wel hebben, maar bij IKEA vind ik het hinderlijk. In de mySpace van IKEA hangen en er overal bordjes om het je makkelijk te maken. “Neem hier je IKEA -catalogus mee”, “pak hier je boodschappenlijstje”, “plaats hier je volle dienblad op de band”, enz… Er liepen vanmiddag opvallend veel ouderen en het verbaasde mij dat we het bordje “pak hier je rolator” nog niet zijn tegengekomen.

Het ongevraagde gejij van IKEA is voor barbaren en websurfers iets vanzelfsprekends, maar voor mij komt het nog altijd in de buurt van ongewenste intimiteit. Ik koop een product zelf wel en pak het niet snel even mee omdat myIKEA mij daar zo persoonlijk over aanspreekt. Het geeft het gevoel dat er smörboll onder mijn huid wil kruipen…

de horizontale mens [ dereactor.org ] | evolueren tot barbaar [ athenaeum.nl ]

Zweiter Dreißigjähriger Krieg

vorige week gezien op ZDF: Weltenbrand Erster Teil: Sündenfall
Vanavond op ZDF om 20.15 Zweiter Teil: Fegefeuer

Guido KnoppDe Duitsers hebben decennialang de zwartste bladzijden uit hun geschiedenisboek voor hun neus gehad. Maar na de Duitse Eenwording in 1990 en zeker na 2000 begon Duitsland zich weer te interesseren voor zijn geschiedenis vóór 1933. Een paar jaar geleden zond de ZDF Die Deutschen uit, twee series van tien afleveringen over grote Duitsers van Otto de Grote tot Bismarck. Dit ambitieuze en kostbare project stond onder leiding van Prof.dr. Guido Knopp, de huishistoricus bij de ZDF.

Guido Knopp gaat binnenkort met pensioen en mocht nog één serie documentaires maken. Hij koos voor… de oorlog. In de serie Weltenbrand worden de Eerste en Tweede Wereldoorlog als één oorlog gezien met een interbellum van ruim 20 jaar. Een paar jaar geleden kopte Der Spiegel met Zweiter Dreißigjähriger Krieg, een term die bij historici al sinds 1988 ter discussie staat.

Der Spiegel
Der Spiegel publiceerde in 2004 een omslagartikel en wijdde een special aan de Eerste en Tweede Wereldoorlog onder de titels Der Zweite Dreißigjährige Krieg en Die Ur-Katastrophe des 20. Jahrhunderts.

Duitsers blijven Duitsers en de Götterdämmerung blijft in het bloed zitten. Een documentaireserie die twee wereldoorlogen bundelt (twee halen, één betalen) ditmaal weer met boek en DVD, mag dus best Weltenbrand heten. En Die Ur-Katastrophe des 20. Jahrhunderts is een passende ondertitel. Als je de titels van de eerste drie afleveringen leest, lijkt Weltenbrand een Wagneriaanse opera: Sündenfall, Fegefeuer en Völkerschlacht.

Weltenbrand
18.September, 20.15 Uhr: Sündenfall,
25. September, 20.15 Uhr: Fegefeuer,
02. Oktober, 20.15 Uhr: Völkerschlacht

Es begann mit einer Zeit der Katastrophen von 1914 bis 1945: Zwei mörderische Kriege, Wirtschaftskrisen, der Aufstieg unmenschlicher Ideologien, die die Welt beglücken wollten, und sie nur ins Unglück stürzten. Je mehr Abstand wir von dieser Epoche haben, umso mehr wird deutlich, dass es ein Weltbürgerkrieg war – 31 Jahre lang. Der Zweite Weltkrieg speist sich aus dem Ersten. Dazwischen gab es keinen echten Frieden, nur die Zwischenkriegszeit. Es war der “Dreißigjährige Krieg des 20. Jahrhunderts“, eine globale Auseinandersetzung von nie gekanntem Ausmaß.
 
“Weltenbrand” beleuchtet in drei Folgen, die am Anfang einer achtteiligen Reihe stehen, wie in den Jahren 1914 bis 1918 die Weichen gestellt wurden für diesen drei Jahrzehnte dauernden Konflikt. In diesem epischen Kampf der Mächte und Ideologien wurden Abermillionen Menschenleben ausgelöscht; Krieg und Not prägten ganze Generationen. Erst mit dem Ende des Kalten Krieges, mit dem Wendejahr 1989, begann die Welt, die Folgen dieses Konflikts zu überwinden.
 
Bron: history.zdf.de

handen uit de mouwen

vanavond op Nederland 2 bij Tegenlicht: Made in Germany

BildNa elke vernietigende klap komen de Duitsers er met elkaar in vijftien jaar weer bovenop. Het gebeurde na de Eerste Wereldoorlog in de dertiger jaren met het Wirtschaftswunder van Hitler en opnieuw na de Tweede Wereldoorlog met het Wirtschaftswunder van Adenauer in de vijftiger jaren. En nu is er dan Wirtschaftswunder 3.0. Twintig jaar na een miljardenverslindende Duitse eenwording en vier jaar na de kredietcrisis blijkt Duitsland weer de sterkste economie van Europa. Hebben we eigenlijk wel te maken met een wonder of is het gewoon een wetmatigheid? Zolang het protestantse arbeidsethos en de Gründlichkeit in de Duitse Volksgeist verankerd liggen, blijven de Duitsers een verbazingwekkend herstellend vermogen houden.

Het is nog maar tien jaar geleden dat Duitsland als de zieke man van Europa door het leven ging. De Duitse hereniging had een zware wissel getrokken op de economische groei en stabiliteit van het land. Maar de Duitsers zijn altijd in hun eigen kracht blijven geloven. Dit is volgens socioloog Ulrich Beck voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de overtuiging dat kwaliteit, kleinschaligheid en toewijding aan het werk dat je doet, zo diep geworteld is in de Duitse samenleving. De oorsprong moet worden gezocht in het protestantisme die het fundament heeft gelegd voor het moderne Duitsland.
 
Bron: tegenlicht.vpro.nl
Arbeidsethos in Duitsland

In de serie Civilization liet Niall Ferguson zien hoe de Duitse socioloog Max Weber aan het begin van de vorige eeuw op zoek was naar het geheim van het kapitalisme. In de Verenigde Staten ontdekte hij dat het protestantse arbeidsethos de drijvende kracht achter het kapitalisme is.

Whereas other religions associated holiness with the renunciation of worldly things – monks in cloisters, hermits in caves – the Protestant sects saw industry and thrift as expressions of a new kind of hard-working godliness. The capitalist „calling„ was, in other words, religious in origin.
 
Bron: Niall Ferguson in Civilization (chapter 6: Work)

Max WeberIn zijn beroemde boek Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus beschrijft Max Weber deze ontdekking. De Reformatie begon in de zestiende eeuw niet voor niets in Duitsland. Het protestantisme verving de traditionele christelijke ascese met werk. Een beroep was een roeping om God te dienen. Hard werken en spaarzaamheid hoorden daarbij. Het Westen werd aan het werk gezet en het verdiende kapitaal werd geïnvesteerd in nog meer werk.

Das Entscheidende aber war: daß der im religiösen Sinn methodisch lebende Mensch par excellence eben doch allein der Mönch war und blieb, daß also die Askese, je intensiver sie den einzelnen erfaßte, desto mehr ihn aus dem Alltagsleben herausdrängte, weil eben in der Ueberbietung der innerweltlichen Sittlichkeit das spezifisch heilige Leben lag.
 
Bron: Die religiösen Grundlagen der innerweltlichen Askese (Max Weber)

Made in Germany [ tegenlicht.vpro.nl ]
Askese und kapitalistischer Geist [ zeno.org ]