Klimt for the millions [ 1 ]

Vandaag is het 150 jaar geleden dat Gustav Klimt geboren werd
In Wenen wordt dit groots commercieel geëxploiteerd gevierd

Gustav Klimt is mateloos populair. Containerladingen vol boeken, kalenders, servetten, boekenleggers, tassen, mokken, schotels, onderzetters, schrijfwaar, T-shirts met Klimt’s Kus of een van zijn fatale vrouwen worden er elke dag uit China naar het Westen verscheept. Vorig jaar kocht Michaela nog twee mokken met onderleggers van Carmani. In Wenen zouden ze dus gek zijn om Klimt’s 150e geboortedag niet commercieel uit te buiten.

Carmani Art Gallery
In Füssen kocht Michaela deze onderzetters van Carmani

Vandaag is het precies 150 jaar geleden dat Gustav Klimt in het plaatsje Baumgarten bij Wenen geboren werd. De geboortedag van de superstar uit Wenen wordt gevierd met verschillende tentoonstellingen. Natuurlijk profiteren ook uitgevers van het Klimt-jaar. Taschen pakt zoals we van deze uitgever gewend zijn groot uit met een XL-formaat boek van 600 bladzijden onder de veelbelovende titel Gustav Klimt, The Complete Works.

Klimt Yourself
De webapplicatie Klimt Yourself zal vooral vrouwen aantrekken.
Klimt & Michaela
Michaela met Klimt in Venetië


14 July 2012, Happy Birthday, Klimt! [ wien.info ]

wat Goethe in Padua niet zag …

vorige week vrijdag in Padua bezocht:
de pinacotheek van de Musei Civici degli Eremitani

Toen Goethe in september 1786 tijdens zijn Italiëreis op weg naar Venetiëtwee dagen in de stad Padua verbleef, bezocht hij daar de kerk van de kerk van de Eremitani en schreef hij begeistert over de schilderijen van Mantegna.

In der Kirche der Eremitaner habe ich Gemälde von Mantegna gesehen, einem der älteren Maler, vor denen ich erstaunt bin. Was in diesen Bildern für eine scharfe, sichere Gegenwart dasteht! Von dieser ganz wahren, nicht etwa scheinbaren, effektlügenden, bloß zur Einbildungskraft sprechenden, sondern derben, reinen, lichten, ausführlichen, gewissenhaften, zarten, umschriebenen Gegenwart, die zugleich etwas Strenges, Emsiges, Mühsames hatte, gingen die folgenden Maler aus, wie ich an Bildern von Tizian bemerkte, und nun konnte die Lebhaftigkeit ihres Genies, die Energie ihrer Natur, erleuchtet von dem Geist ihrer Vorfahren, auferbaut durch ihre Kraft, immer höher und höher steigen, sich von der Erde heben und himmlische, aber wahre Gestalten hervorbringen. So entwickelte sich die Kunst nach der barbarischen Zeit.
 
Bron: Goethe in Padua, den 27. September 1786 [ wissen-im-netz.info ]

Hij zweeg echter over de honderdvijftig meter verderop gelegen Cappella degli Scrovegni. Wij waren vanuit Venetië langs de Brenta naar Padua gereden om de wereldberoemde kapel van binnen te zien. Daarna bezochten we de naastgelegen pinacotheek, die deel uitmaakt van de Musei Civici degli Eremitani di Padova. In Goethes tijd was dit nog geen museum. Tegenwoordig vind je er een schat aan Italiaanse kunst met grote namen als Giorgione, Titiaan, Giotto, Guariento, Francesco Squarcione (Polittico De Lazara), Romanino, Tintoretto, Veronese, Antonio Canova en Giambattista Tiepolo.

Tiziano
toegeschreven aan Titiaan 1505-1510
Nascita di Adone (35 x 162 cm.)

De Paduaanse Titiaans en Giorgiones zijn niet spectaculair. De twee langwerpige panelen worden aan Titiaan toegeschreven. Van zijn leermeester Giorgione hangen er twee kleine paneeltjes, iets groter dan een postkaart. Ook twee andere grote Venetianen ontbreken niet in de collectie. Van Tintoretto en Veronese hangen er, zoals je verwachten kunt, werken in XL-formaat.

Tiziano
toegeschreven aan Titiaan 1505-1510
Selva di Polidoro (35 x 162 cm.)

De pinacotheek huisvest een schitterende collectie Italiaanse schilderkunst op veertig kilometer van Venetië. Terwijl de lagunestad door toeristen uit de hele wereld overspoeld werd, zagen we in Padua vooral Italianen. In de pinacotheek kwamen we nauwelijks bezoekers tegen. De suppoosten waren bijzonder vriendelijk en een paar gaven ons een persoonlijke rondleiding door “hun” zaal. Een deftige Italiaanse dame dirigeerde mij trots naar twee grote altaarwerken van Tiepolo en beelden van Canova, topstukken uit de collectie.

Tiepolo en Canova
de zaal met beelden van Canova en schilderijen van Tiepolo

Ook de twee piepkleine Giorgiones werden ons gewezen door een vriendelijke suppoost. Waarschijnlijk waren het probeersels, maar zelfs op een klein stukje hout is de dromerige idyllische sfeer van Giorgione onmiskenbaar aanwezig. Enigszins verpletterd door de hoeveelheid kunst die er over ons uitgestort was, verlieten we de pinacotheek.

Giorgione
Giorgione
Leda en de zwaan (12 x 19 cm)

Musei Civici degli Eremitani [ padovanet.it ]

hemel en hel in Padua

vorige week vrijdag in Padua bezocht:
La Cappella degli Scrovegni

GiottoIn 1980 begon ik met het verzamelen van kunstboeken. Een klein boekje over Giotto geschreven door Arnim Winkler was waarschijnlijk mijn eerste boek. Ik kocht het voor 1 gulden en 45 cent bij De Slegte. Het was mijn eerste kennismaking met de Italiaanse schilder die aan het begin van de veertiende eeuw actief was.

Vrijdag bezochten we in Padua de wereldberoemde Arenakapel die in ItaliëLa Cappella degli Scrovegni wordt genoemd. Het wordt beschouwd als het meesterwerk van Giotto en als een van de vroege hoogtepunten in de Westerse schilderkunst. De reproducties van de fresco’s die Giotto tussen 1304 en 1306 in deze kapel schilderde, zitten al dertig jaar goed in mijn geheugen opgeborgen. Het geeft een fetisjistische kick om de originelen te zien. En wat is het plafond blauw!

La Cappella Scrovegni
La Cappella Scrovegni 1304-1306

Dezelfde week waren we in Ravenna bij het graf van Dante. Giotto (1266/7-1337) en Dante (ca. 1265-1321) waren tijdgenoten en hebben elkaar waarschijnlijk ook ontmoet. De opdrachtgever van de kapel was Enrico degli Scrovegni, de zoon van de Paduaanse edelman Reginaldo degli Scrovegni, een beruchte woekeraar. Met het oprichten van een kapel hoopte Enrico zijn vader vrij te pleiten. Maar in de Divina Commedia die Dante vanaf 1311 schreef, is er weinig genade voor Reginaldo. Dante plaatst de Paduaanse edelman tussen de andere woekeraars – die overigens allemaal uit Florence komen – in een van de onderste kringen van de hel. Woeker werd door Dante als een zeer grote zonde gezien. Dat Reginaldo‘s zoon de kerk een schitterende kapel had geschonken, mocht in Dante‘s oordeel de straf voor zijn vader niet verminderen.

Con questi Fiorentin son padoano:
spesse fïate mi ‘ntronan li orecchi
gridando: (…)

Inferno, Canto XVII, 70-72

La Cappella Scrovegni
La Cappella Scrovegni 1304-1306
Met de dichter Vergilius als gids maakt Dante een tocht door de hel. In Dantes voorstelling is de hel een soort reusachtige trechter, waarvan de punt zich in het centrum der aarde bevindt. De trechter bestaat uit negen ommegangen of kringen waar de straffen naar beneden toe steeds zwaarder worden. In de zevende kring van de hel vangt hij een glimp op van de woekeraars, die hij kan identificeren aan de wapenschilden op de geldbuidels die zij dragen.
 
Onder hen ontdekt hij de uit Padua afkomstige Reginaldo Scrovegni, wiens wapenschild bestaat uit een blauwe, zware zeug. Deze passage duidt op de slechte reputatie van Enrico’s vader en maakt de theorie waarschijnlijk dat Enrico Scrovegni zich verplicht voelde de Arenakapel als een soort boetedoening op te richten.
 
Bron: cultuurnetwerk.nl
Canto XVII
 
Toen ‘k enigen van hen in de ogen staarde,
op wie het vreselijk vuur der smarten regent,
herkende ik er niet één, maar ik bespeurde,
hoe ieder om de hals een beurs had hangen,
die eigen kleuren droeg en eigen wapen
en die zij met hun ogen als verslonden.
En toen ik hen aandachtiger beschouwde
zag ‘k op een gele beurs een blauw borduursel
de kop en houding van een leeuw vertonend.
De kring van mijn gezicht nog wijder trekkend,
zag ik een tweede beurs, bloedrood, neen, roder,
waar blanker nog dan room een gans op prijkte.
En één dier schimmen, op wiens witte buidel
een blauwe, vette zeug stond weergegeven
vroeg mij: ‘Wat voert gij uit in deze diepte?
Verdwijn maar gauw! Doch als nog steeds in leven,
verneem, dat eens mijn buurman Vitaliano
hier aan mijn linkerzijde komt te zitten.
‘k Ben Paduaner bij deez’ Florentijnen, (70)
die vele malen de oren doof mij donderen (71)
door hun gebrul. (72)

La Cappella degli Scrovegni [ ilmondodisally.it ]