gemeenschapszin met katholiek randje

zondag gezien bij VPRO Boeken: Wim Brands in gesprek met
Peter Raedts over De ontdekking van de Middeleeuwen
en Jos Palm over Moederkerk

de ontdekking van de MiddeleeuwenHet VPRO-programma Boeken op zondagmorgen is het beste programma over boeken sinds jaren. Wim Brands is een fijne interviewer die graag met de schrijvers bij hem aan tafel in het diepe duikt. Zondag was er een boeiende aflevering over twee boeken die verwantschap met elkaar tonen: De ontdekking van de Middeleeuwen van Peter Raedts en Moederkerk van Jos Palm. Het was een Boeken met een katholiek randje en het was prettig dat Wim Brands als intellectueel geen allergie toonde voor het onderwerp. Eerst ging hij in gesprek met Peter Raedts, ooit priester. Waarom was hij ooit priester geworden, wilde Brands weten. De liturgie in het Latijn had en heeft een onweerstaanbare aantrekkingskracht op Raedts. Hij noemde het een Gesammtkunstwerk dat alle zintuigen beroert. Na het Tweede Vaticaanse Concilie werd de katholieke kerk veranderd in een speelhoek van een kleuterschool, compleet met gitaren, een drumstel en onbenullige teksten. Het gewijde werd ingeruild voor het gewone en gezellige.

Peter Raedts stapte na een persoonlijke crisis op zijn vijftigste uit het priesterambt. Als hoogleraar Middeleeuwse Geschiedenis schreef hij al een lange reeks publicaties in het Engels, Frans en Nederlands voordat hij begon aan De ontdekking van de Middeleeuwen. In dat boek gaat het vooral over onze beeldvorming over de Middeleeuwen:

Waren de Middeleeuwen een tijd van hechte gemeenschap en ridderlijke trouw of een tijd van barbaars geweld en ruwe onderdrukking? Een tijd om te vergeten of een tijd om naar terug te verlangen? Tolkien’s Lord of the Rings of Verhoeven’s Flesh and Blood? Sinds de Renaissance roept het beeld van de Middeleeuwen sterk wisselende emoties op. Afkeer en idealisering wisselen elkaar af tot op de dag van vandaag. Dit boek brengt die wisselende waardering van de Middeleeuwen in kaart en onderzoekt waarom de Middeleeuwen nooit een vaste plaats gevonden hebben in het collectieve geheugen van Europa.
 
Bron: vanstockum.nl
beeld van de Middeleeuwen
ons beeld van de Middeleeuwen beweegt zich tussen het donkere, rauwe, vieze en stinkende beeld uit Flesh and Blood (1985) en het liefelijke, pastorale beeld van de Hobbitstee uit Lord of the Rings. (2001)
Het beeld groeit dat men in de Middeleeuwen meer verstand had van saamhorigheid en gemeenschap dan in de tegenwoordige tijd.
Het negatieve beeld dat we heden ten dage in Nederland van de middeleeuwen hebben is gecreëerd tijdens de verlichting. De humanisten en calvinisten schiepen een duistere tijd vol afgoderij, ziekte, angst en dood. Liever keken we in Nederland terug naar de glorieuze zestiende en zeventiende eeuw, in plaats van naar die tijd van pest en bederf. Raedts benadrukt dat er tijdens de Romantiek een omslag in het denken over de middeleeuwen plaatsvindt. Mede onder invloed van denkers als Rousseau ontstond het beeld van de „nobele wilde„, alsmede de angst voor moderniteit en het verlangen naar een „simpeler„ leven. Het beeld groeit dan dat men in de middeleeuwen meer verstand had van saamhorigheid en gemeenschap dan in de tegenwoordige tijd. In Nederland vindt dit idee echter weinig weerklank.
 
Bron: boeken.vpro.nl

Rein Swart over Boeken: Moederkerk van Jos Palm [ reinswart.blogspot.com ]

zeemansgraf

vandaag precies 70 jaar geleden: De Slag in de Javazee
de 900 (!) Nederlandse slachtoffers worden vandaag herdacht
In de zeeslag in de Javazee sneuvelden ruim 1000 man aan geallieerde zijde, waarvan een kleine 900 Nederlanders, terwijl de Japanners ongeveer tien man verloren. De hoge verliezen aan Nederlandse zijde waren vooral te wijten aan de ontploffing van de munitie wanneer hun schepen vergingen. Bovendien waren de bemanningen doodop door de voortdurende wekenlange strijd op zee. De slag vond op 27 februari plaats. Rekent men de verliezen op 1 maart ook bij deze slag, dan is het aantal gesneuvelden ruim 2000.
 
Bron: nl.wikipedia.org
HM De Ruyter
De kruiser Hr.Ms.De Ruyter
met voltallige bemanning

HM De RuyterBevrijdingspostzegels 1944-1946
Tijdens de bezetting werd in Londen een serie Nederlandse postzegels ontworpen door Prof. J.B.Romein die vanaf 1 mei op Nederlandse koopvaardijschepen in omloop werd gebracht. Na de bevrijding van de zuidelijke provincies in oktober en november 1944 werden de zegels ook hier gebruikt. In 1946 werd de serie uitgebreid met een aantal waarden met daarop het portret van koningin Wilhelmina. De kruiser Hr. Ms.De Ruyter werd als eerbetoon aan de omgekomen bemanning afgebeeld op de waarde van 5 cent. De kruiser ligt samen met de schout bij nacht Karel Doorman sinds 27 februari 1942 als zeemansgraf op de bodem van de Javazee.

De Slag in de Javazee [ nl.wikipedia.org ]

Hoe zou ik Hem niet zoeken?

vandaag is het in de Orthodoxe Kerk Vergevingszondag,
de Zondag van de verdrijving van Adam en Eva uit het Paradijs

Adam en EvaIn de Orthodoxe Kerk begint morgen de Grote Vasten. Traditiegetrouw gedenkt de Kerk vandaag, op de laatste zondag van de voorvasten, de verdrijving van Adam en Eva uit het Paradijs. Terwijl buiten de Kerk de mens een wezen is met zelfbeschikking, een ‘open ontwerp’, een ‘onvoltooid dier’, is de mens binnen de Kerk een schepsel naar Gods beeld en gelijkenis geschapen, maar door zijn zonde een gevallen wezen.

Door de erfzonde leeft de mens in ballingschap en moet hij lijden en sterven. Maar door het Offer van Christus en Zijn Opstanding is de terugkeer naar het Paradijs weer mogelijk. Net als Christus worden wij uitgenodigd ons kruis te dragen. Door het lijden geduldig en deemoedig te aanvaarden, kunnen we weer bij God komen. De Kerk viert niet alleen elk jaar Pasen, maar gaat ook elk jaar op weg naar Pasen. Tijdens de Grote Vasten krijgen we binnen de Kerk de gelegenheid om de gevallen staat en de ernst van de zonde onder ogen te zien. Wanhopig hoeven we nooit te worden, omdat met de Opstanding van Christus ook onze eigen opstanding in het vooruitzicht wordt gesteld. De Grote Vasten wordt voorafgegaan door de Zondag van de verdrijving uit het Paradijs. De gevallen staat en ons leven in ballingschap is ons vertrekpunt, eeuwig leven met God onze bestemming.

Mijn ziel verlangt naar de Heer en onder tranen zoek ik Hem.
Hoe zou ik Hem niet zoeken? Toen ik met Hem was,
was mijn ziel blij en rustig
en de vijand had geen toegang tot mij;
maar nu heeft een boze geest macht over mij gekregen
en brengt mijn ziel aan het wankelen en kwelt haar
en daarom verlangt mijn ziel tot stervens toe naar de Heer
en mijn geest hunkert naar God
en niets op aarde kan mij blij stemmen
en mijn ziel kan door niets worden getroost
maar zij wil Hem opnieuw zien
en door Hem verzadigd worden.
 
uit: de klaagzang van Adam