Samen met Georg Malin heeft de Liechtensteinse illustrator en graficus Louis Jäger vanaf 1960 het imago van de Liechtensteinse postzegel bepaald. In de afgelopen halve eeuw ontwierp hij 132 postzegels voor het dwergstaatje.

De Nederlandse graficus Theo Kurpershoek (1914-1998) maakte voor de zomerzegels uit 1965 net als Louis Jäger gebruik van de abstraherende mid century modern. In tegenstelling tot Nederland bleef Liechtenstein na 1970 vasthouden aan een braaf modernisme.

louis-jaeger.com

Postzegels zijn misschien wel hét exportproduct van het belastingparadijs Liechtenstein. Op de Duitse Autobahn kwamen we een LKW met een FL-kenteken tegen, maar we konden ons moeilijk voorstellen dat deze helemaal was volgeladen met postzegels. Bankbiljetten of ander waardepapier misschien? Een ding is zeker: postzegels moet je niet kopen in de winkel tegenover het raadhuis van Vaduz (voormalige postmuseum) maar bij Briefmarken-Stari uit Oostenrijk die jaargangen postfris aanbieden voor nog geen 30% van de Michel-catalogusprijs.

Liechtenstein geeft prachtige postzegels uit die vanaf 1960 voor een belangrijk deel ontworpen zijn door twee Liechtensteinse kunstenaars: Georg Malin en Louis Jäger. Vooral de ontwerpen tussen 1966 en 1973 bevallen mij goed. Ze vallen op door hun frisse kleuren en gestyleerde vormen.

Generatiegenoot R.D.E. Oxenaar (*1929) ontwierp in dezelfde tijd ook een aantal postzegels voor de PTT (en bankbiljetten niet te vergeten!) waar ik altijd van gehouden hebben. Ik noem het maar feel-good-modernisme.

philatelie.li

Vorig jaar kocht ik tijdens de vakantie in Augsburg het boek Deutsche Malerei des 19. Jahrhunderts (1990) van Hans Joachim Neidhardt. Afgelopen maandag voegde ik daar in Heidelberg een ander boek over Duitse schilderkunst uit de negentiende eeuw aan toe. Deutsche Malerei im 19. Jahrhundert (2005) van Hubert Locher. Een vergelijking dringt zich op. Neidhardt‘s boek uit 1990 is omvattender en bevat 84 minibiografieën van Duitse en Oostenrijkse schilders. Locher beperkt zich tot 45 schilders en schrijft op het eerste gezicht essayistischer dan Neidhardt. In plaats van met minibiografieën besluit hij met twaalf lange bladzijden met voetnoten en een uitgebreide literatuurlijst.

Zoals in de meeste handboeken wordt in grote lijnen de canon van de negentiende eeuw gevolgd. Dit betekent dat het verhaal van de negentiende eeuwse Duitse schilderkunst met de Nazarener begint. Direct daarop volgt de romantische landschapsschilderkunst van Caspar David Friedrich. Carl Spitzweg en Wilhelm Busch verschijnen traditioneel zij aan zij met hun Biedermeierhumor, terwijl de Düsseldorf Schule, de Deutschrömer (Feuerbach, Böcklin, Von Marées) en de laat-romantische dromerijen van Ludwig Richter en Moritz von Schwind elk een apart hoofdstuk krijgen. Het realisme en het oeuvre van Adolf Menzel zijn groot genoeg om een heel hoofdstuk te vullen. Het is jammer dat Locher enkele schilders weglaat die beslist in dit boek genoemd hadden moeten worden: Carl Blechen, Georg Friedrich Kersting en de Oostenrijkse schilder Friedrich von Amerling.