John Adams (1735-1826) behoort samen met Benjamin Franklin (1706-1790), Alexander Hamilton (1755/7-1804), John Jay (1745-1829), Thomas Jefferson (1743-1826), James Madison (1751-1836) en George Washington (1731-1799) tot de Founding Fathers van de Verenigde Staten. Voor de Amerikaan is hij dus een van de vaders des vaderlands.

Benjamin Franklin (1705-1790) was de oudste van hen en was te oud om in 1789 president te worden. George Washington werd uiteindelijk de eerste president, John Adams de tweede, Thomas Jefferson de derde en James Madison de vierde president. Bovendien werd Adams‘ zoon John Quincy Adams in 1825 de zesde president van de Verenigde Staten en zijn vader maakte dat net nog mee. Zo zijn de founding fathers niet alleen de stichters maar droegen ze met elkaar in de eerste decennia ook bij aan het bestuur van de jonge Amerikaanse natie.

De HBO tv-serie John Adams miniserie (2008) is opgezet als een groots patriottisch drama in de geest van Band of Brothers. Tom Hanks en Gary Goetzman zijn niet toevallig de producers van beide projecten. Voor de Europese kijker zal John Adams te Amerikaans zijn. De heroïsche filmmuziek zet vanaf de openingsgeneriek de toon. Deze serie is een epos waarin burgerlijke waarden als vaderlandsliefde, rechtvaardigheid en onafhankelijkheidszin bovenin het vaandel staan. John Adams is niet alleen het verhaal van een van de founding fathers en de derde president van Amerika, maar ook het verhaal van een jonge natie die zich ontworstelt aan het bestuur van het moederland.

Ik ben vooral ook benieuwd hoe in de derde episode het verblijf van John Adams in Nederland wordt afgeschilderd. Tijdens de Amerikaanse vrijheidsoorlog (1775-1783) maakte hij tweemaal een reis naar het vasteland van Europa waar hij in Parijs verbleef (in 1777 en 1779) maar ook Amsterdam (1780-1782) als de eerste Amerikaanse ambassadeur in Nederland. Zijn missie was om in Frankrijk en Nederland politieke en financiële steun te krijgen voor de Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijd. Aanvankelijk zag hij de Republiek der Verenigde Nederlanden als een lichtend voorbeeld, maar toen de Hollanders hun sympathie voor de Amerikaanse zaak niet onmiddellijk wilden aanvullen met financiële steun, verloor hij zijn sympathie. Hij zag bij de Hollanders een “benepenheid” die voortkwam uit “de preoccupatie met stuivers en centen die het hele volk doordesemt”. Maar uiteindelijk wist hij in juni 1782 toch bij Amsterdamse kooplieden en bankiers een lening te regelen van vijf miljoen gulden.

John Adams ging in de zomer van 1780 naar Amsterdam om in de Republiek der Verenigde Nederlanden politieke en financiële steun te vinden voor de Amerikaanse opstand tegen de Engelsen. Zijn zonen John Quincy (13) en Charles (10) vergezelden hem. Hij woonde enige tijd op de Keizersgracht 529. Aanvankelijk kreeg Adams weinig voet aan de grond in Holland, en in elk geval durfden de bankiers geen lening aan zonder sanctie van de Staten-Generaal. Wel stonden zij sympathiek tegenover het streven, terwijl de stadhouder Engelsgezind was.
 
Toen het tij leek te keren ten gunste van de opstandelingen, was de Republiek bereid om na Frankrijk als tweede staat diplomatieke banden aan te gaan met de Verenigde Staten. Zo werd Adams op 19 april 1782 geaccrediteerd als gezant van de VS. In juni lukte het hem om een lening te krijgen van Amsterdamse kooplieden en bankiers met een waarde van vijf miljoen gulden, destijds een aanzienlijk bedrag. (Er is een syndicaat gevormd tussen de Staphorsten, de Willinks en De la Lande & Fijnje om een lening voor de Verenigde Staten te organiseren.) Het was de eerste buitenlandse lening aan de VS. In oktober 1782 ondertekende Adams namens de VS een vriendschaps- en handelsverdrag tussen zijn land en de Republiek.
 
Bron: nl.wikipedia.org

Het John Adams Institute is de Amerikaanse evenknie van het Duitse Goethe-Institut en bevordert de culturele uitwisseling tussen Nederland en de Verenigde Staten.

John Adams – episodes
1.Join or Die 1770-1774
2.Independence 1774-1776
3.Don’t Tread on Me 1777-1781
4.Reunion 1781-1789
5.Unite or Die 1788-1797
6.Unnecessary War 1798-1802
7.Peacefield1803-1826

John Adams in Amsterdam [ geheugenvannederland.nl ] | John Adams [ nl.wikipedia.org ]

Volgens Arnold Heumakers maakt het romantisch-moderne kunstbegrip de kunst nog altijd tot het domein van de ongebonden creativiteit. Wanneer alles in de samenleving wel ergens aan vastzit, dan is de kunst nog steeds ongebonden. Je zou echter ook kunnen stellen dat de kunst gevangen is in de romantische orde.

Voor Maarten Doorman zitten wijzelf aan het begin van de eenentwintigste eeuw nog vast aan de romantische orde: kunst moet vrij zijn en deze eis werd door de romantici ruim 200 jaar geleden voor het eerst gedicteerd. Het autonome kunstbegrip ontstond in de jaren negentig van de achttiende eeuw, toen een maatschappelijke revolutie (de Franse Revolutie) en een geestelijke revolutie (het Duitse idealisme) bij elkaar kwamen.

Safranski en Doorman noemen vooral Schiller (met Über die ästhetische Erziehung des Menschen uit 1793) en de romantici van de Frühromantik als de architecten van het autonome kunstbegrip. Heumakers legt een belangrijke rol weg voor Karl Philipp Moritz (1756-1793). De fundering van de absolute vrijheid in de kunst komt daardoor iets eerder te liggen, in een periode die je de proto-romantiek zou kunnen noemen. Ook Safranski neemt in zijn studie over de romantiek een aanloop vanuit de Sturm und Drang met Herder en Goethe als protagonisten, maar laat Karl Philipp Moritz onbesproken.

Ik verwacht dat De esthetische revolutie voor mij een mooie aanvulling wordt op Romantiek. Een Duitse Affaire van Rüdiger Safranski en De romantische orde van Maarten Doorman. De besprekingen van Jeroen Koch in NRC Handelsblad en van Carel Peeters in Vrij Nederland beloven veel goeds.

de esthetische revolutie [ boomfilosofie.nl ]

225 jaar geleden maakte de 35-jarige Georg Forster vanuit Mainz een reis naar Londen waarbij hij ook een bezoek bracht aan Brussel, Amsterdam en Parijs. In die tijd maakten alleen kooplieden dergelijke reizen. Voor Georg Forster was het geen grote reis. Tussen 1772 en 1775 had hij James Cook vergezeld tijdens zijn tweede ontdekkingsreis door de Stille Zuidzee en hij behoorde tot een handjevol mensen dat een reis om de wereld had gemaakt. Georg Forster was met het verslag van deze wereldreis uit 1777 als 22-jarige al een beroemdheid. De Landgraaf van Hessen bezorgde hem in 1779 een aanstelling als hoogleraar in de natuurlijke historie in Kassel.

De wereldreis had het vuur in Georg Forster niet gedoofd. Geenszins. Het verslag van zijn reis door de Lage Landen is boeiend om te lezen. Forster werd gedreven door eenzelfde nieuwsgierigheid als Goethe, die vier jaar eerder zijn reis naar Italië had gemaakt. Goethe liet zich overigens lovend uit over Forsters reisverslag waarvan het eerste deel (Ansichten) al in 1791 verscheen. “Voortreffelijk geschreven en voor een man met uitgesproken meningen altijd nog onpartijdig genoeg”, oordeelde de reus van het Duitse classicisme vanuit Weimar. In 1792 en 1793 werd er al een Nederlandse vertaling uitgegeven door C.Plaat in Haarlem onder de titel Reisen van Georg Forster in den jaare MDCCXC.

Georg Forster (1754-1794) maakte zijn reis overigens samen met Alexander von Humboldt (1769-1859) die op dat moment 20 jaar was. De reis zou grote invloed hebben op de beroemde reizen die Von Humboldt tussen 1799 en 1804 maakte door de oerwouden van Zuid-Amerika. Forster sprak vloeiend Engels, Von Humboldt vloeiend Frans en zelfs een mondje Nederlands.

Voor Brabanders, Hollanders en Vlamingen is Forster‘s reisverslag door de Lage Landen in 1790 interessant om te lezen. België en Nederland bestonden nog niet. Het huidige België bestond uit het Bisdom Luik en de Oostenrijkse Nederlanden, terwijl de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden voor een groot deel samenviel met het huidige Nederland.

Na de Brabantse Omwenteling (1789) die een direct gevolg was van de Franse Revolutie heerste er in de Oostenrijkse Nederlanden een revolutionaire stemming. In januari 1790 hadden de Oostenrijkse Nederlanden zich als de Verenigde Nederlandse Staten (États belgiques unis) onafhankelijk verklaard. Wanneer Forster begin april 1790 bij Luik de Maas oversteekt en door Brabant naar Leuven, Mechelen en Brussel reist, valt hem op dat la canaille, het volk, de kokarde heeft opgespeld en zich heeft aangesloten bij de geest van de Franse Revolutie. In december 1790 zouden de Verenigde Nederlandse Staten het gezag van de Habsburgse keizer Jozef II weer moeten erkennen.