Categorie archief: 19e eeuw

natuur zoals natuur bedoeld is

Cornelis Lieste – Schilder van het licht
nog tot 19 juni 2016 in het Koekkoekhuis in Kleef

Cornelis Lieste (1817-1861) is bij het grote publiek in Nederland waarschijnlijk meer bekend als de betovergrootvader van (Joost Zwagerman) dan als landschapsschilder. Volgend jaar is het tweehonderd jaar geleden dat hij in Haarlem geboren werd. Hij werd niet ouder dan 44 jaar en schilderde in de jaren vijftig van de negentiende eeuw tijdens de overgang van de romantiek naar het realisme.

Cornelis Lieste toont de verhevenheid en stille grootte der natuur middels weidse heidepanorama‘s, eindeloze horizonten, zich hoog verheffende bergen, of waterspiegels die een mysterieuze diepte doen vermoeden. Hij houdt het moment van de eeuwigheid vast in de overgang van dag naar nacht. De tentoonstelling omvat 35 schilderijen en een keur aan tekeningen, grafisch werk en schetsboeken. Het grootste gedeelte van de tentoongestelde werken is afkomstig uit Nederlands en Duits privébezit en uit de kunsthandel en werd tot nu toe nog nooit in het openbaar getoond. Verschillende Nederlandse musea als ook kunsthandel Simonis&Buunk, Ede, hebben werken in bruikleen afgestaan en zo deze expositie mogelijk gemaakt.
 
Bron: koekkoek-haus.de

Lieste stond tussen de Romantische School en de schilders van Barbizon (en Oosterbeek) in. Deze laatsten verwierpen het romantische plaatje en trokken erop uit om de natuur op heterdaad te betrappen. Atmosfeer was veel belangrijker dan het detail. B.C.Koekkoek , die in de jaren veertig gevierd werd als de “prins van de landschapsschilders”, raakte na 1850 op zijn retour. De generatie na hem hield ermee op om elk blaadje te schilderen en elke verfstreek onzichtbaar te maken. Een landschap moest niet geïdealiseerd worden, maar je moest via het schilderij het landschap kunnen beleven zoals het werkelijk was, in al zijn rauwheid. Daar hoorde dus ook een rauwere penseelvoering bij.

Lieste
Waterval van Chiavenna, ca. 1854

Omstreeks 1854 bezocht Cornelis Lieste de Italiaanse-Zwitserse stad Chiavenna en omgeving. Net als Nietzsche die bijna dertig jaar later in het nabijgelegen Sils Maria aan zijn Zarathustra schreef, moet hij verrukt geweest zijn van het woeste en ongeciviliseerde landschap. Hier was de natuur helemaal zichzelf zoals op de landschappen van de Hudson River School: majestueus maar onverschillig voor het lot van de mens. Dit realisme trof ik aan op een schilderij dat Lieste maakte van een waterval in de buurt van Chiavenna en ik besloot er een olieverfschets van te maken. Ik was vooral getroffen door de delicate tonen tussen violet en lila.

Cornelis Lieste
olieverfschets naar Cornelis Lieste
Koch en Richter
De waterval bij Chiavenna staat in een traditie uit de romantiek om ongerepte natuur af te beelden in een omhoog strevende compositie.
Der Schmadribachfall (1821) van Joseph Anton Koch en Der Watzmann van Ludwig Richter(1824)
Cornelis Lieste en Thomas Cole
Ook het beroemde schilderij van de Kaaterskill Falls (1826) van de Amerikaanse schilder Thomas Cole staat in deze traditie.

de vrijheid van 1830

De julirevolutie van 1830 volgens Delacroix en Schnetz

De vrijheid die het volk leidt van Eugène Delacroix (1798-1863) is een icoon van de historieschilderkunst. Voordat de Euro kwam stond La Liberté met haar ontblote borsten samen met Delacroix afgebeeld op het biljet van honderd francs. In Frankrijk heeft dit schilderij een religieuze status en is een substituut geworden voor de herrezen Christus uit het graf. De moderne westerse wereld laat zich niet meer aanvoeren door de mensgeworden God maar door de godin van de vrijheid. Sinds de Franse Revolutie is La Liberté de christelijke God gaan vervangen.

100 francs
biljet van 100 francs

Toen in juli 1830 opnieuw na 41 jaar barricaden opgeworpen werden, waren alle ogen weer gericht op Parijs. Ditmaal was er geen bestorming van de Bastille, maar een bestorming van het stadhuis, het Hôtel de Ville. Hét beeld van de julirevolutie van 1830 is het beroemde schilderij van Delacroix. Er zijn talloze schilderijen gemaakt van deze historische gebeurtenis, maar geen van allen bereikten ze de status van het schilderij van Delacroix.

Delcaroix
Eugène Delacroix de vrijheid die het volk leidt
De moderne wereld laat zich niet meer aanvoeren door de mensgeworden God maar door de godin van de vrijheid. Sinds de Franse Revolutie is La Liberté de christelijke God steeds meer gaan vervangen.

Een schilderij dat erg lijkt op dat van Delacroix, is Combat devant l’hôtel de ville van Jean-Victor Schnetz (1787-1870). Het laat ongeveer hetzelfde beeld zien: de barricaden waarop de tricolore wappert. Zelfs de Notre Dame de Paris is in beide schilderijen door de rook heen op de achtergrond te zien. Er is één groot verschil: het schilderij van Schnetz is geen allegorie.

Schnetz
Jean-Victor Schnetz
Combat devant l’hôtel de ville
Delcaroix
Eugène Delacroix detail
Jean-Victor Schnetz detail
Delcaroix
Eugène Delacroix detail
Jean-Victor Schnetz
Jean-Victor Schnetz detail

July Revolution [ en.wikipedia.org ]

Peinture du 19ème Siècle

Franse schilderkunst uit de 19e eeuw op fr-peint.blogspot.nl

Vorige week ontdekte ik de Engelstalige blog Peinture Française du 19ème Siècle die al vier jaar bijna dagelijks een schilderij van een Franse schilder uit de negentiende eeuw laat zien en bespreekt. Ruim duizend berichten geleden startte de blog in 2013 met het jaar 1800 en inmiddels zijn we beland in 1875. Meer dan driehonderd schilders zijn inmiddels voorbijgekomen. Impressionisten komen niet aan bod, zij zijn op het web en daarbuiten toch al oververtegenwoordigd.

Peinture Française du 19ème Siècle
Peinture Française du 19ème Siècle

Peinture Française du 19ème Siècle