Gisteren was de laatste aflevering te zien van de miniserie War & Peace naar de gelijknamige roman van Tolstoj. Literatuurrecensent Antoine Verbij noemde Oorlog en Vrede ooit “de eerste grote soap uit de geschiedenis”.

Oorlog en Vrede telt 600.000 woorden en ruim 500 personages. (ter vergelijking: een gemiddelde roman van tweehonderd bladzijden telt vijftig tot zestigduizend woorden). Het bestaat uit vier boeken die onderverdeeld zijn in afzonderlijke delen en hoofdstukjes. Eigenlijk is Oorlog en Vrede een rij van tien romans. Deze omvang betekent onvermijdelijk dat er voor een verfilming fors gesneden moet worden. De BBC miniserie duurt weliswaar twee keer zo lang als de grote Hollywoodproductie van King Vidor uit 1956, maar is nog altijd veel te kort om het monumentale boek te representeren.

In het omwerken van de roman naar het filmscript moest screenwriter Andrew Davies dus heel veel weglaten. Van de ruim 500 personages uit het boek worden er twintig naar voren geschoven. Dat is nog altijd veel, maar voor een televisieserie kan dat. Tolstoj gebruikte historische figuren als Napoleon, Koetoezov en Bagration ook als romanfiguren. Bij de laatste twee heeft bijna niemand een gezicht, dus het maakt niet uit of een acteur gelijkenis vertoont met de historische personage.

Maar bij Napoleon is het een ander verhaal. Zijn gezicht is voor bijna iedereen net zo bekend als dat van Obama of Poetin. Een Napoleon-look-alike is dus wenselijk. Helaas heeft de BBC gekozen voor acteur Matthieu Kassovitz die beslist niet lijkt op de kleine korporaal. Dat is jammer. Zo moeilijk was het toch niet om een redelijk acterende Napoleon-look-alike te vinden? In het reenactment lopen er vast genoeg rond.

War & Peace [ bbc.co.uk ]

Onder invloed van de romantiek maakte de landschapsschilderkunst in de negentiende eeuw een enorme ontwikkeling door. Kunstcriticus Robert Hughes heeft de natuur wel eens “hét project van de schilderkunst van de negentiende eeuw” genoemd. Sinds de late negentiende eeuw wordt de landschapsschilderkunst gedomineerd door een groep plein air schilders, die bekend geworden zijn onder de naam impressionisten. Door overmatige marketing van het impressionisme krijgt de landschapsschilderkunst van vóór 1860 vaak niet de plaats die het verdient.

Landschapsschilders als Corot en Turner komen nog wel tegemoet aan onze moderne smaak, maar de meeste landschapsschilders uit de eerste helft van de negentiende eeuw worden vaak ondergewaardeerd omdat ze “slechts” mooie plaatjes zouden schilderen.

Mooie landschappen schilderden ze zeker. Rond het midden van de negentiende eeuw bereikte de romantische landschapsschilderkunst een zeer hoog niveau. De gerenommeerde kunstacademie van Düsseldorf droeg daar aan bij. Tussen 1840 en 1860 trok deze studenten vanuit de hele wereld naar zich toe. Ook de Deense schilder Louis Gurlitt nam er les en bracht de landschapsschilderkunst technisch op het allerhoogste niveau.

In den Jahren 1828 bis 1832 war Louis Gurlitt Schüler und Gehilfe von Siegfried Detlev Bendixen, in der Zeit danach (1832–1834) Schüler der Kopenhagener Kunstakademie, wo er seine Passion zur Landschaftsmalerei bei Christoffer Wilhelm Eckersberg und Johan Ludwig Gebhard Lund entwickelte. 1842 zog er nach Düsseldorf, wo er arrivierten Künstlern der Düsseldorfer Malerschule wie Andreas Achenbach und Carl Ferdinand Sohn begegnete. Später unternahm er zahlreiche Studienreisen in fast alle europäischen Länder. (Bron: de.wikipedia.org)

Motiv bei San Felice am Gardasee [ commons.wikimedia.org ]

Vorig jaar juni schreef ik iets over de Galerij 1812 in het Hermitage in Sint Petersburg. Deze ontstond tussen 1822 en 1828. De Engelse schilder George Dawe (1781-1829) schilderde met enkele assistenten driehonderd portretten van Russische generaals en officieren uit de Vaderlandse Oorlog van 1812.

Bij George Dawe heb ik een beetje hetzelfde als bij Van Mierevelt met zijn portretfabriek. Beiden leverden portretten per dozijn. Ze werden bijgestaan door verschillende assistenten. De meester onderhield het contact met zijn opdrachtgevers die model voor hem zaten. Meestal schilderde de meester het gelaat en de handen. Zijn assistenten maakten de rest af en dat betekende vooral veel knopen, epauletten en onderscheidingen schilderen. Dit moest heel zorgvuldig gebeuren want bij de opdrachtgever kroop de ijdelheid zowel in zijn gezichtsuitdrukking als in het eremetaal op zijn borst.

Los van de 300 portretten van de Galerie 1812 maakte George Dawe nog andere portretten van vooraanstaande Russen. Het onvoltooide portret van admiraal Alexander Shishkov uit 1827 laat zijn werkwijze goed zien. Net als de grote Angelsaksische portretschilders Lawrence en Stuart werkte hij tamelijk losjes op een imprematuur van rauwe omber.