Arte zendt deze week elke avond tussen half acht en kwart over acht de serie sur les traces de TinTin (auf Reisen mit Tim und Struppi) uit. Gisterenavond was de eerste aflevering waarin Kuifje gevolgd werd door Egypte en India in het avontuur de sigaren van de farao. Drie jaar geleden las ik deze stripklassieker uit 1934 voor het laatst toen ik zelf op reis in Egypte was. Het verhaal wordt vrij letterlijk gevolgd en om er echt wat aan te hebben moet je het stripboek erbij pakken. Het aardigst vind ik tussendoor de verwijzingen naar het archiefmateriaal dat Hergé gebruikt moet hebben. In tegenstelling tot de reizende reporter was hij een Brusselse huismus voor wie de wijde wereld open ging door de fotoboeken en exotische voorwerpen die hij verzameld had. In Egypte belandt Kuifje op een filmset in de woestijn, die verwijst naar de legendarische films The Sheik (1921) en The Son of the Sheik (1926) met Rudolf Valentino die de jonge Georges Rémi (Hergé) in zijn jeugd gezien moet hebben.

afleveringen van sur les traces de TinTin :
maandag: Egypte : de sigaren van de farao (1934)
dinsdag: China : de blauwe lotus (1936)
woensdag: Marokko : de krab met de gulden scharen (1941)
donderdag: Peru : de zonnetempel (1949)
vrijdag: Nepal : Kuifje in Tibet (1960)

Auf Reisen mit Tim und Struppi [ arte.tv ] | de avonturen van Kuifje

Vier jaar geleden schreef ik hier al eens iets over de verfilming van de underground comic Ghost World van Daniel Clowes. Ghost World is vol wrange humor waar je van moet houden. Dat geldt in de eerste plaats ook voor de hoofdfiguren, twee nukkige, cynische en onaangepaste meisjes die net hun highschool hebben afgerond en de maatschappij ingegooid worden. Terwijl Rebecca een vakantiebaantje neemt, weet Enid zich met het leven geen raad.

De vlotte jongens van haar leeftijd die van sport en popmuziek houden, vindt ze boring. Maar wanneer ze Seymour ontmoet, een sukkelige eenzame veertiger, is er een schok van herkenning. Tot groot onbegrip van haar vriendin vindt ze deze schlemielerige Einzelgänger juist cool. Seymour leeft op een andere planeet, en leeft zijn melancholie uit in het verzamelen van 78-toeren platen en andere vintage uit vervlogen tijden. Daniel Clowes, de geestelijk vader van Ghost World heeft Seymour geënt op underground icoon Robert Crumb. Het is niet voor niets dan Terry Zwigoff de verfilming van Ghost World op zich nam want hij maakte al eerder de film Robert Crumb. Voor underground artists is Robert Crumb een tragische held, een vreemdeling in deze wereld. Ditmaal moest ik bij het zien van de film denken aan Schopenhauer‘s parabel van de stekelvarkens (zie kader). Ook Rebecca en Enid zijn twee stekelige meisjes die elkaars warmte zoeken, maar elkaar toch ook niet te dicht moeten naderen.

De parabel van de stekelvarkens
Een groep stekelvarkens schurkte op een koude winterdag lekker dicht aaneen om zich door elkaars warmte te beschutten tegen bevriezing. Zij voelden echter snel elkaars stekels, wat hen dan weer van elkaar verwijderde. Wanneer de behoefte aan warmte hen nu wederom samenbracht, herhaalde zich het tweede euvel, met het gevolg dat zij tussen beide aandoeningen heen en weer geslingerd werden, tot zij een optimale afstand van elkaar hadden gevonden, waar zij het ‘t best konden uithouden.

Ghost World [ en.wikipedia.org ] | Ghost World (comic)

De Amerikaanse pulpmagazines uit de jaren ’20, ’30 en ’40 hadden in de negentiende eeuw hun voorlopers in de penny dreadfuls en dime novels, gedrukt op goedkoop krantenpapier. In tegenstelling tot de glossy die bestemd was voor de salontafel, was het pulpblaadje voorbestemd om op broeierige en duistere plekken te belanden. In burgerlijke huishoudens werd de ranzige inhoud sterk afgekeurd en de blaadjes moesten meestal verstopt worden. Lectuur voor de onderbuik met een weinig subtiele mix van sex, science fiction, misdaad en horror.

In de Verenigde Staten was er voor de Tweede Wereldoorlog een wildgroei aan pulpmagazines. Ga eens googlen op afbeeldingen met namen als ‘Adventure, Amazing Stories, Black Mask, Planet Stories, Spicy Detective, Startling Stories, Thrilling Wonder Stories‘, of ‘Weird Tales’ en je krijgt schermen vol pulpcovers uit de jaren ’20, ’30 en ’40 Naast pulpromans had je ook pulp comics, bijvoorbeeld Flash Gordon, Fu Manchu, Buck Rogers en natuurlijk de superheroes van Marvel. Na de oorlog kregen de pulp magazines steeds meer concurrentie van de televisie en rond 1950 was hun bloeitijd voorbij.

De U-straal
In 1943 tekende de Brusselse striptekenaar Edgar P. Jacobs (vooral bekend van Blake en Mortimer) de science fiction strip De U-straal.
Ik las deze klassieker van het Europese beeldverhaal toen ik een jaar of veertien was. Edgar Jacobs had de Amerikaanse strip Flash Gordon als voorbeeld genomen en liet zijn helden ook op een andere planeet ronddwalen, in duistere jungles tussen afschrikwekkende prehistorische monsters. Dat was in Amerika een beetje mode in die tijd, zullen we maar zeggen.

Ook in King Kong zien we dezelfde setting. Voor de remake uit 2005 van Peter Jackson was het een mooie gelegenheid om de special effects uit Jurrasic Parc nog eens uit de kast te trekken, maar ditmaal humoristisch gebruikt, alsof je naar een computerspelletje kijkt. King Kong is een film die je moet zien als een fotorealistisch stripverhaal. Dat geldt ook voor het origineel uit 1933.

Verwacht in 3D stripverhalen als Batman, Spiderman en King Kong uitsluitend onzinnige oppervlakte en actie en vooral geen diepgang en bezinning, dat bespaart veel ergernis. Ze bieden het platte vermaak van een computer game: adembenemende virtuele werelden, onwaarschijnlijke acties en veel sensatie.

pulp [ nl.wikipedia.org ] | King Kong