Na de eerste vijf albums van Fort Navajo die samen een aaneengesloten verhaal vormen, maken Charlier en Giraud de man met de zilveren ster dat een op zichzelf staand verhaal is. Charlier baseert zich op het scenario van Howard Hawks‘ western Rio Bravo uit 1959. McClure die in De lange weg naar Cochise geïntroduceerd werd, speelt een belangrijke bijrol. En we zien dat Giraud zich heeft losgemaakt van de stijl van zijn leermeester Jijé en zijn eigen stijl gevonden heeft.

De man met de zilveren ster verscheen in 1970 in Pep. In totaal verschenen er 12 verhalen in dit legendarische stripblad.

jeugdsentiment: Blueberry op de omslag van PEP 1970-1974

Blueberry in Pep
Storm over ‘t westen [1967-36] – [1968-06]
De Eenzame Adelaar [1968-10] – [1968-21]
De lange weg naar Cochise [1968-30] – [1968-51]
Oorlog of vrede [1969-19] – [1969-41]
De man met de zilveren ster [1970-21] – [1970-33]
Het ijzeren paard [1970-52] – [1971-12]
De man met de ijzeren vuist [1971-27] – [1971-38]
De nederlaag van Steelfingers [1972-10] – [1972-22]
Generaal Geelkop [1972-52] – [1973-21]
De mijn van “Prosit” [1973-31] – [1973-51]
Het spook van de goudmijn [1974-13] – [1974-29]
Fort Navajo [1975-05] – [1975-06] (Peptoe)

Bron: users.fmg.uva.nl/pbakker/pep/blueberry.html

voorgaande posts | Blueberry [ official website ] | Blueberry [ moorsmagazine.nl ]

Toen Blueberry in 1965 voor het eerst in het legendarische Franse stripblad Pilote verscheen en twee jaar later in het eveneens legendarische Nederlandse stripblad Pep had de 27-jarige Giraud al heel veel getekend. Maar de ontmoeting die hij op zijn twintigste had met de Belgische striptekenaar Jijé (Joseph Gillain) zou een beslissende betekenis hebben voor zijn loopbaan en zou indirect ook naar het ontstaan van Blueberry leiden. Overigens is hij niet de enige striptekenaar die veel aan Jijé te danken heeft, daarover meer in het kader helemaal onderaan.

Vlak voordat Giraud in 1958 voor een reis naar Mexico vertrok, ontdekte hij dat de Belgische meester Jijé bij hem in de buurt van Parijs woonde. Toen hij in 1960 zijn trip naar Mexico en zijn militaire dienst (die hij min of meer kon ontlopen door voor de militaire krant Cinq sus cinq te gaan tekenen) achter de rug had, werd het contact met Jijé omgezet in een samenwerking. Giraud kon voor de 24 jaar oudere nestor van Spirou (Robbedoes) meewerken aan de westernstrip Jerry Spring, die Jijé in 1955 begonnen was. Voor het verhaal De Weg naar Coronado mocht Giraud de platen gaan inkten die door Jijé in potlood getekend waren. Zo groeide hij in de stijl van zijn leermeester, die hij pas in 1969 zou loslaten.

In de eerste verhalen van Ford Navajo is er zo weinig verschil tussen de tekeningen van leerling en leermeester, dat het in De Lange Weg naar Cochise (1968) niet eens opvalt dat de platen 18 tot en met 32 niet door Giraud maar door Jijé zijn getekend. Het is een robuuste stijl met stevige gesloten contouren en zwaar penseelwerk. Het eerste verhaal van Blueberry verscheen in 1975 als zwart-wit bijlage in Pep (Peptoe) zodat je Ford Navajo in kleur én zwart-wit met elkaar kan vergelijken. De kleur heeft eigenlijk weinig toegevoegde waarde en Jijé‘s robuuste stijl is echt toegesneden op de krantenstrip die in zwart-wit gedrukt werden.

Een tweede ontmoeting die belangrijk was voor Giraud’s leven was met de scenarist Charlier, eveneens een Belg. Hij ontmoette hem op de redactie van Pilote toen hij naar werk zocht. Gelukkig had hij goede referenties want hij had met Jijé samen aan Jerry Spring gewerkt. Daarbij had hij op zijn reis door Mexico zelf Navajo’s ontmoet en zijn ‘indianenverhalen’ vielen goed op de redactie. Zo ontstond het idee om een cowboystrip te gaan maken. Charlier schreef voor hem de eerste pagina’s van Fort Navajo maar wachtte vervolgens af, want hij wilde zien wat Giraud ervan zou gaan maken. Het was het allereerste begin van Blueberry, het jaar 1963.

Jean-Michel Charlier (1924 – 1989) was een scenarist die zich uitstekend documenteerde. Voor de eerste verhalen van Fort Navajo baseerde hij zich op de zogenaamde Apache Wars (zie hieronder) die na de Amerikaanse Burgeroorlog in de pas toegevoegde staten Arizona en New Mexico werden uitgevochten. Het legendarische opperhoofd Cochise speelt eveneens een grote rol in deze eerste cyclus van vijf verhalen (Fort Navajo – Storm over ‘t westen – De Eenzame Adelaar – De lange weg naar Cochise – Oorlog of vrede) Aanvankelijk kreeg Blueberry niet de enige hoofdrol, maar speelden Craig en Crow, zijn wapenbroeders uit het fort, ook belangrijke rollen. Daarom heette de serie in het begin nog Fort Navajo.

Joseph Gillain – Jijé (1914-1980)
de leermeester van Giraud

Samen met Georges Remi (Hergé) is
Joseph Gillain (Jijé) een van de vaders van het Belgische beeldverhaal. Terwijl Hergé aan het begin stond van wat we later de Brusselse School zijn gaan noemen, geldt Jijé als de grondlegger van de School van Marcinelle. Tot de eerste School rekenen we o.a. Edgar P. Jakobs en Jacques Martin die Hergé volgden met de zgn. ‘klare lijn’. Tot de School van Marcinelle rekenen we bijvoorbeeld Franquin, Peyo, Will en Roba maar ook Giraud begon als leerling van Jijé te tekenen binnen deze School. Toen Joseph Gillain (Jijé) op 19 juni 1980 overleed, verscheen een paar weken later de Robbedoes met een rouwomslag in zwart-wit. Jijé was ook een beetje de vader van Robbedoes/Spirou. Ook al was hij niet de schepper van deze figuur (die eer komt de Franse tekenaar Rob Vel toe), tijdens de oorlog was Jijé de stuwende kracht achter het legendarische Belgische stripblad Robbedoes/Spirou. De Nederlandstalige Robbedoes verdween vier jaar geleden na 67 jaar van de markt, de Franstalige Spirou leeft gelukkig nog voort. Jijé‘s leerlingen [André] Franquin (Robbedoes en Kwabbernoot, Ton en Tineke, Guust), Peyo [Pierre Culliford] (Johan en Pierewiet, de Smurfen), Will [Maltaite] (Baard en Kale, Isabel) en [Jean] Roba (Bollie en Billie) (Morris [Maurice de Bevere] (Lucky Luke) ontbrak) kwamen na de dood van hun leermeester op de redactie van Robbedoes/Spirou in Brussel bijeen om herinneringen op te halen aan hun leermeester. Inmiddels zijn ook deze legendarische striptekenaars niet meer onder ons. Naast Jean Giraud, is Eddy Paape (Jan Kordaat, Luc Orient) Jijé‘s oudste en nog in leven zijnde leerling. Hij hoopt in juli 89 te worden. Tegenwoordig heeft Jijé een eigen museum en op deze prachtige webpagina is een selectie van Jijé’s strips te bekijken.

voorgaande aflevering | Blueberry [ official website ] | Blueberry [ moorsmagazine.nl ] | Blueberry [ zozolala.com ]

Vorige week maakte ik de stripalbumreeks Blueberry (bijna) compleet en dat is voor mij een aanleiding om de hele serie te herlezen en daarbij ook eens te gaan kijken wat er op internet over deze Frans-Belgische BD (Bande Desinée) te vinden is…

Ik maakte voor het eerst kennis met Blueberry als negenjarig jongetje begin 1973 toen het verhaal Generaal Geelkop in PEP verscheen voordat het in albumvorm werd uitgebracht. Lezen deed ik nog niet, teveel tekst en een te ingewikkeld verhaal voor een negenjarige, die zich liever beperkte tot één pagina Flippie Flink of Peanuts . Eind jaren zeventig was ik geestelijk rijp geworden voor deze anti-held en kon ik de ruigheid van de western waarderen. Met de strip Blueberry word je net als in de western ondergedompeld in een wereld van slechterikken en corrupte braverikken. Niemand deugt. Behalve dan de anti-held een beetje. Mike S. Blueberry is aan de buitenkant gemodeleerd naar de Franse filmster Jean Paul Belmondo en aan de binnenkant naar Clint Eastwood in zijn rol als Blondie in The Good, the Bad and the Ugly. Hij wordt omgeven door allerlei tuig van de richel: desperado’s, bandieten, outlaws, premiejagers en niet te vergeten corrupte overheidsdienaren. Giraud tekent ze treffend, een beetje als dieren, vaak met kleine oogjes en smalle sluwe tronies zoals Lee van Cleef (The Bad) of juist als vadsige zwijnen wanneer het corrupte ambtenaren betreft. Je moet er van houden. Zoals je in het genre van de western weer allerlei soorten hebt, zo is Blueberry ook weer een bepaald soort western. Hoewel voor Jean Giraud de westerns van Sam Pekinpah het neusje van de zalm zijn, heeft tekstschrijver Jean-Michel Charlier vooral gekeken naar de spaghettiwestern. het drieluik Chihuahua Pearl – De man die 500.000 dollar waard was – Ballade voor een Doodskist is zelfs helemaal gebaseerd op Sergio Leone‘s dollartrilogie. Niemand deugt er nog, er is verraad op verraad en de plotwendingen leiden uiteindelijk niet bepaald naar een happy end. Giraud en scenarist Charlier kiezen voor de rauwe interpretatie van het ‘wetteloze’ Wilde Westen, waar de snelheid en de nauwkeurigheid van de revolver(held) het verschil uitmaken tussen leven of dood.

In de komende weken zal ik de complete reeks Blueberry verhalen die door Giraud tussen 1963 en 2005 getekend is, de revu laten passeren. Voor mij is het genot van het lezen van een Blueberry vooral ook het genot van het kijken naar de meesterhand van Giraud/Moebius. Hij is een van de meest virtuoze (strip)tekenaars die ik ken en hieronder kun je zien hoe hij het allemaal uit zijn mouw schudt. In de eerste video laat hij het inktwerk zien in de tweede video tekent hij het schema van Blueberry‘s kop rechtstreeks met een marker uit zijn hoofd.

Blueberry [ official website ] | Blueberry [ wikipedia ]
Blueberry [ moorsmagazine.com ]