Isabelle Adjani speelde Camille Claudel (1864-1943) in de gelijknamige film uit 1988. Het ging daarin vooral om de liefdesrelatie met haar 24 jaar oudere leraar Auguste Rodin (1840-1917). Rodin en Claudel vormden een van de beroemdste kunstenaarskoppels uit de geschiedenis. Meestal draait het dan om een verhouding leraar-leerling of meester-model.

De Franse televisiefilm Berthe Morisot gaat over de relatie tussen de Franse schilder Edouard Manet (1832-1883) en Berthe Morisot (1841-1895). Tot een passie zoals bij Rodin en Claudel kwam het niet, maar Manet en Morisot waren wel intiem bevriend. De film volgt de beide schilders vanaf hun eerste ontmoeting in 1864 tot aan 1872. Manet zou haar onsterfelijk maken op zijn beroemde schilderij het balkon uit 1868/69.

Hoofdrolspeelster Marine Leterme zet een mooie, trieste en stoïcijnse Berthe Morisot neer. De film is niet overal geslaagd, maar toch wel de moeite waard om naar te kijken, vooral als je van schilderkunst en geschiedenis houdt. Op de achtergrond speelt de Franse-Duitse Oorlog (1870/71) en de Pruisische bezetting van Parijs. We zien fraaie binnen- en buitenopnamen die een overtuigend beeld geven van de jaren ’60 en ’70 van de 19e eeuw.

Impressionistische schilderijen van het mondaine leven in Parijs en Argenteuil onder het Tweede Keizerrijk komen tot leven. De vrouwen droegen tot in de tweede helft van de jaren zestig crinolines, enorme hoepelrokken. Deze zien we ook nog op het vroege werk van Monet. Tegen 1870 wordt de mode voor vrouwen á la Anglaise en natuurlijker zoals op het onderstaande schilderij aan de haven van Lorient waarop Edma Morisiot poseert. Kleine lichte parasols voor dames komen in de mode. Op zonovergoten impressionistische schilderijen van de impressionisten zijn deze vaak te zien.

Bij het zien van Marine Leterme als Berthe Morisot met ezel en schilderskist op haar rug aan zee bij Lorient, moest ik onmiddellijk denken aan Kirk Douglas als Vincent van Gogh in de Provence. Morisot was Van Gogh twintig jaar voor. Vrouwelijke schilders waren in die tijd nog altijd zeldzaam. Naast Mary Cassatt (1844-1926) geldt Berthe Morisot als de beroemdste vrouwelijke impressionist.

Berthe Morisot [ imdb.com ]

Hulde aan het Rijksmuseum Twenthe. Na de tentoonstelling van de Zweedse schilder Alexander Roslin is er in Enschedé opnieuw een tentoonstelling te zien van een schilder uit de achttiende eeuw. Een van de allergrootste schilders van de achttiende eeuw nog wel, de Engelse portretschilder Thomas Gainsborough. De belangstelling voor de vergeten achttiende eeuw neemt gelukkig weer toe. In het Dordrechts Museum loopt tot 26 juni nog een grote tentoonstelling over de Hollandse schilder Godfried Schalcken.

Het wereldberoemde dubbelportret van Gainsborough’s dochters Mary (1750-1826) en Margaret (1752-1820) uit 1758 is vier maanden lang in Enschedé te zien. In 2003 zag ik dit schitterende portret in het Victoria & Albert Museum waar het permanent te zien is. Gainsborough portretteerde zijn dochters vaker. Toen de meisjes zes en vier jaar oud waren, schilderde hij een profetisch portret.

In The Painter’s Daughters Chasing a Butterfly uit 1756 zien we hoe de vierjarige Margaret aan de hand van haar oudere zusje loopt en met haar andere hand naar een vlinder grijpt die op een distel zit. Ze prikt zich daarbij aan een distel en haar gezichtje ziet er uit alsof ze elk moment kan gaan huilen. Een symbolische waarschuwing voor de aardse moeilijkheden aan de zorgeloze jeugd. Het leven zou aan de zusjes ook niet haar vriendelijkste gezicht laten zien. Margaret werd geestesziek terwijl Mary na een kortstondig en zeer ongelukkig huwelijk alleen zou blijven. Na de dood van hun vader in 1788 woonden de twee ouwe vrijsters nog ruim dertig jaar met elkaar samen.

The artist painted his daughters several times. Both daughters attended Blacklands School in Chelsea, London, where they learned to draw; Margaret also became an accomplished amateur musician. Mary married the oboe player Johann Christian Fischer in 1780, but they soon separated, and she developed eccentricities which eventually resulted in insanity. After their father’s death in 1788, the two sisters lived together. (Bron: collections.vam.ac.uk)

Gainsborough in his own words [ rijksmuseumtwenthe.nl ]