Met miljoenen anderen ben ik opgegroeid met de grafische ontwerpen van R.D.E.Oxenaar (*1929). De serie bankbiljetten die hij tussen 1966 en 1985 ontwierp, zijn het bekendst. Maar Oxenaar ontwierp ook ander waardepapier.

Als postzegelverzamelaar raakte ik al vroeg bekend met zijn grafische ontwerpen voor postzegels. Zo kan ik mij nog heel goed de eerste postzegels van Ootje Oxenaar herinneren. Dit waren de kinderpostzegels uit 1968 met sprookjesfiguren. Ze hebben eenzelfde uitstraling als de eerste serie bankbiljetten met Frans Hals (10 gulden), Sweelinck (25 gulden), De Ruyter (100 gulden) en Spinoza (1000 gulden) uit 1966. (Vondel op de 5 gulden volgde in de jaren zeventig.) Ik noem het ‘feel good modernisme’: gestileerde vormen, heldere kleuren, gesloten contouren. Anders dan zijn collega Wim Crouwel ontwikkelde Oxenaar zich nooit tot een hard edge modernist.

Afgelopen week ontdekte ik een ‘Duitse Oxenaar‘. De graficus Otto Rohse is een generatiegenoot en dat is goed te zien. Als grafici ontwikkelden zij zich vanaf de jaren veertig en kregen de optimistische mid century modern met de paplepel ingegoten. Deze stijl kenmerkt zich door heldere gestileerde ontwerpen en abstraherende vormen, zonder dat de voorstelling puur abstract wordt.

Rohse ontwierp veertig jaar lang tussen 1955 en 1995 regelmatig postzegels voor de Deutsche Bundespost. Ook met zijn postzegelontwerpen, raakte ik heel vroeg bekend. De eerste, langlopende serie frankeerzegels waarmee een hele generatie Duitsers vanaf 1966 is opgegroeid, is een mooi voorbeeld van zijn grafische stijl. De postzegels met gravures van historische monumenten (waaronder bovenstaande trapgevel uit Flensburg) zijn eenkleurig en in plaatdruk.

De meeste ontwerpen van Rohse zijn meerkleurig en herkenbaar door zijn grafische stijl. In de veertig jaar dat hij voor de Deutsche Post postzegels ontwierp, verbeeldde hij vooral historische gebouwen en Duitse landschappen, meestal op een panoramaformaat, een langwerpig formaat dat je bij Nederlandse postzegels bijna nooit ziet, maar dat in Duitsland zeer gangbaar is.

De postzegels van Otto Rohse zijn allemaal in hoge resolutie te zien op briefmarken-bilder.de.

postzegels van Louis Jäger | postzegels van Georg Malin

De uitspraak dat oorlog een voortzetting van politiek met andere middelen is, kent bijna iedereen. Het boek waarin deze uitspraak staat, is minder bekend. Vom Kriege van de Pruisische generaal en militaire theoreticus Carl von Clausewitz verscheen 180 jaar geleden voor het eerst en geldt sindsdien als hét standaardwerk in de krijgskunde. Het telt 750 pagina’s en behandelt de oorlogsvoering in zes boeken. Het zevende en achtste boek zijn onvoltooid gebleven.

Afgelopen zomer bezochten we het slagveld van Rivoli Veronese waar Napoleon in januari 1797 de Oostenrijkers versloeg. De jonge Von Clausewitz (1780-1831) zal er zeker van gehoord hebben. Als zoon van een Pruisische officier werd hij militaristisch opgevoed. Hij groeide op in een stormachtige tijd. Tussen 1792 en 1814 raasden er zeven coalitieoorlogen over Europa. Als twaalfjarige nam hij al deel aan de belegering van Mainz in 1793. Toen hij twintig was, ging hij naar de Kriegschule in Berlijn. Tijdens de Vierde Coalitieoorlog in 1806 nam hij deel aan de Pruisische campagne tegen Napoleon. Dat werd een debacle en Von Clausewitz werd door de Fransen krijgsgevangen gemaakt en naar Frankrijk gedeporteerd. Een jaar later kwam hij vrij en keerde hij terug naar zijn vaderland.

In 1810 werd hij bevorderd tot majoor en in 1810, 1811 en 1812 was hij de privéleraar krijgskunde van prins Friedrich Wilhelm van Pruisen (1797-1888), de latere keizer Wilhelm I. Net als Hegel en vele anderen overleed hij in 1831 aan de gevolgen van de cholera epidemie. Zijn theoretische hoofdwerk Vom Kriege werd een jaar later door zijn echtgenote Marie von Clausewitz postuum uitgegeven. De losse aantekeningen voor het zevende en achtste boek werden door majoor O’Etzel uitgewerkt en aan het werk toegevoegd.

Carl von Clausewitz wurde durch sein unvollendetes Hauptwerk Vom Kriege (1832), das sich mit der Theorie des Krieges beschäftigt, bekannt. Seine Theorien über Strategie, Taktik und Philosophie hatten großen Einfluss auf die Entwicklung des Kriegswesens in allen westlichen Ländern. Seine Theorien werden bis heute an Militärakademien gelehrt und finden auch im Bereich der Unternehmensführung sowie im Marketing Anwendung.
( … )
Den Kontroversen zum Trotz ist Clausewitz„ Hauptwerk Vom Kriege zu einem der am weitesten verbreiteten Bücher der Erde geworden, dessen Inhalt bis heute an vielen Militärschulen gelehrt wird. In Deutschland bemüht sich die Clausewitz-Gesellschaft, aus den Gedanken Carl von Clausewitz„ Nutzen für die Gegenwart zu ziehen und das Erbe Clausewitzens zu bewahren.
 
Bron: de.wikipedia.org

Vom Kriege
Erster Teil
I. Erstes Buch: Über die Natur des Krieges (7 hoofdstukken)
II. Zweites Buch: Über die Theorie des Krieges (6 hoofdstukken)
III. Drittes Buch: Von der Strategie überhaupt (18 hoofdstukken)
IV. Viertes Buch: Das Gefecht (14 hoofdstukken)
Zweiter Teil
V. Fünftes Buch: Die Streitkräfte (18 hoofdstukken)
VI. Sechstes Buch: Verteidigung (30 hoofdstukken)
Dritter Teil
VII. Skizzen zum siebenten Buche: Der Angriff (21 hoofdstukken)
VIII. Achtes Buch: Kriegsplan (9 hoofdstukken)

clausewitz.com | Vom Kriege (integrale tekst)

“The best Hitchcock movie Hitchcock never made”, zo wordt Charade (1963) van Stanley Donen wel eens genoemd. Dat komt niet alleen omdat Charade een mix is van genres (mysterie, romantische komedie en thriller) waar Hitchcock ook graag mee speelde. Maar het komt natuurlijk ook omdat deze film zo sterk aan North by Northwest herinnert. Die film wordt op zijn beurt weer “the first James Bond movie” genoemd. De plot is rond een MacGuffin geweven. Much ado about nothing. Het gaat in de eerste plaats niet om een realistisch verhaal maar om stijl. En stijl heeft Charade absoluut.

Het tijdsbeeld in de film geeft mij een prettig “baarmoedergevoel” want 1963 is mijn geboortejaar. Twee van de grootste style icons van de vorige eeuw, Cary Grant en Audrey Hepburn staan tegenover elkaar. Scenarist Peter Stone heeft aardige dialogen geschreven waarin Reggie (een kordate Audrey Hepburn) haar tegenspeler Peter (de ervaren screwball komediant Cary Grant) lik op stuk geeft. Bijvoorbeeld helemaal aan het begin van de film tijdens hun eerste ontmoeting:

Voor de liefhebbers van grafische vormgeving zijn de geanimeerde openingtitels van Maurice Binder interessant. Deze heeft zich zwaar laten inspireren door het pionierswerk van Saul Bass. De begintitels van Binder zijn een kruising tussen die van Vertigo en Psycho. Je hebt bij Charade daarom vanaf het begin het gevoel dat je naar een Hitchcock- of James Bond-film zit te kijken.

Charade [ imdb.com ]